HIV چیست و روش‌های انتقال ویروس ایدز کدامند؟

خانه » زندگی رژیمی » بیماری ها » HIV چیست و روش‌های انتقال ویروس ایدز کدامند؟

ایدز ویروسی است که به واسطه برخی مایعات در بدن پخش می‌شود و به سیستم ایمنی بدن به خصوص سلول‌های CD4 که معمولا با عنوان سلول‌های T شناخته می‌شوند، حمله می‌کند. با مرور زمان، HIV می‌تواند بسیاری از این سلول‌ها را از بین ببرد، طوری که بدن نتواند با عفونت‌ها و بیماری‌ها مقابله کند. اول دسامبر با هدف آگاهی و مبارزه با این بیماری، روز جهانی ایدز نام گرفته است. هدف اصلی از نامگذاری روز جهانی ایدز این است که به همه مردم یادآوری شود ویروس ایدز از بین نرفته‌ و هنوز کارهای زیادی است که باید انجام شود.

سلول‌های T به سیستم ایمنی برای مقابله با عفونت‌ها کمک می‌کنند. در صورتی که ایدز درمان نشود تعداد سلول‌های T را در بدن کاهش می‌دهد. این آسیب به سیستم ایمنی، مقابله با عفونت‌ها و بیماری‌های دیگر را برای بدن سخت‌تر و سخت‌تر می‌کند. عفونت‌ها و سرطان‌ها از فرصت پیش آمده و ضعف شدید سیستم ایمنی استفاده کرده و فرد را دچار ایدز می‌کنند. در ادامه می‌خواهیم بیشتر درباره ایدز و مراحل مختلف HIV صحبت کنیم.

 

ایدز چیست؟

HIV یا همان ایدز به معنای نقص سیستم ایمنی بدن انسان است. ویروس HIV در صورت درمان نشدن می‌تواند منجر به سندرم نقص ایمنی اکتسابی یا ایدز شود. برخلاف برخی ویروس‌ها، بدن نمی‌تواند حتی با درمان به صورت کامل از HIV خلاص شود. بنابراین همین که دچار HIV شدید، تمام طول عمرتان درگیرش هستید. در بلند مدت سیستم ایمنی بدن بسیار ضعیف خواهد شد و نمی‌تواند با بیماری‌ها مقابله کند. در این شرایط  تشخیص داده می‌شود که فرد به ویروس ایدز مبتلا شده است.

در حال حاضر هیچگونه درمان موثری برای ایدز وجود ندارد، اما با مراقبت‌های پزشکی کافی HIV را می‌توان کنترل کرد. دارویی که برای درمان HIV استفاده می‌شود، درمان ضد ویروسی یا ART نام دارد. اگر افراد مبتلا به HIV داروی ART را آنگونه که تجویز شده دریافت کنند، مقدار HIV در خونشان تا مقدار قابل توجهی پایین می‌آید.

با مصرف داروی ART فرد مبتلا می‌تواند عمر طولانی داشته باشد و HIV را به شریک جنسی خود انتقال ندهد.  قبل از تولید ART در اواسط سال ۱۹۹۰ افراد مبتلا به HIV ممکن بود طی تنها چند سال به ایدز مبتلا شوند. امروزه اگر فردی مبتلا به HIV  باشد، می‌تواند قبل از پیشرفته شدن بیماری درمان شود. طوری که حتی می تواند در کنار فردی که به HIV مبتلا نیست زندگی کند.

روز جهانی ایدز

 

شروع ایدز ممکن است ۱۰ سال طول بکشد.

شروع ایدز از زمان آلوده شدن به ویروس HIV می‌تواند تا ۱۰ سال طول بکشد. بنابراین فرد آلوده به HIV  ممکن است تا سال‌ها ظاهری سالم و سلامت داشته باشد. فرد مبتلا به ایدز در این دوران نیز می‌تواند ویروس را به شخص دیگری منتقل کند. داروهای جدیدی اختراع شده‌اند که به فرد مبتلا کمک می‌کنند برای مدت بیشتری زنده بماند. اما به طور کلی این بیماری درمان نمی‌شود؛ به این معنا که فرد مبتلا به ایدز برای همیشه مبتلا به HIV است.

 

منبع ویروس ایدز چیست؟

دانشمندان یک نوع شامپانزه در آفریقای مرکزی را به عنوان منبع عفونت HIV در انسان‌ها شناسایی کردند. دانشمندان بر این باورند که شامپانزه ویروس نقص ایمنی به نام SIV را به انسان منتقل کرده است. وقتی انسان‌ها، این شامپانزه‌ها را برای گوشتشان شکار و با خون آلوده آنها تماس برقرار کردند به HIV مبتلا شدند. تحقیقات نشان دادند HIV اواخر سال ۱۸۰۰ میلادی از میمون‌ها به انسان‌ها منتقل شده است. طی دهه‌ها این ویروس به آرامی در آفریقا پخش شده و بعدها به سایر نقاط دنیا راه یافته است.

 

ویروس ایدز از چه راه‌هایی منتقل می‌شود؟

روش‌های مختلفی برای انتقال ویروس ایدز از فرد آلوده به فرد سالم وجود دارد:

 

۱- روش‌های انتقال ایدز؛ مایعات آلوده بدن فرد مبتلا به ایدز

HIV  از طریق رد و بدل شدن هر گونه مایعات بدن آلوده به فرد دیگر منتقل می‌شود. انتقال در تمام مراحل بیماری می‌تواند صورت بگیرد. ویروس HIV در مایعات بدن از جمله خون، اسپرم (و مایعات قبل از انزال)، ترشحات واژن و شیر مادر وجود دارد.

 

۲- روش‌های انتقال ایدز؛ روابط جنسی

HIV  بیشتر از راه‌های جنسی انتقال پیدا می‌کند. به این دلیل که در روابط جنسی، هم مایعات و هم مسیرهای باز به سمت بدن حضور دارند. دخترها به دلیل بافت واژینال خود، بیشتر در خطر آلوده شدن به HIV قرار دارند چون نازک‌تر و حساس‌تر از خانم‌های بالغ هستند.

 

۳- روش‌های انتقال ایدز؛ عفونت‌های منتقله از راه جنسی

افرادی که دچار عفونت‌های منتقله از راه جنسی می‌شوند، بیشتر در خطر ابتلا به HIV و همینطور انتقال آن به دیگران هستند. چنین افرادی باید هرچه سریع‌تر به دنبال درمان عفونت خود باشند و یا روش‌های ایمن‌تر (استفاده از کاندوم) نزدیکی را امتحان کنند. همچنین شخص دوم را نیز از مشکل خود مطلع کنند.

اگر افراد نزدیکی نداشته باشند، خطر انتقال ویروس HIV می‌تواند کاهش پیدا کند. همچنین استفاده از کاندوم و یا نزدیکی بدون دخول نیز می‌تواند خطر انتقال را کاهش دهد. تنها راهی که می‌توانید کاملا مطمئن شوید انتقالی صورت نمی گیرد، این است که از هرگونه تماس جنسی پیشگیری کنید.

 

۴- روش‌های انتقال ایدز؛ افرادی که به خود مواد مخدر تزریق میکنند. 

HIV  زمانی که پوست بریده می‌شود و یا با سوزنی غیر استریل برای تزریق استفاده می‌شود، انتقال می‌یابد. دیگر موارد انتقال عبارتند از چاقو، تیغ و یا هر وسیله برنده و تیز دیگر. افرادی که به خود، مواد مخدر تزریق می‌کنند و یا با مصرف کنندگان مواد مخدر نزدیکی دارند بیشتر در خطر آلوده شدن به HIV  قرار دارند.

 

روش‌های انتقال ایدز از چه طریقی امکان پذیر نیست؟

HIV  به واسطه بغل کردن، دست دادن، تماس‌های معمولی روزمره، استفاده از استخر، توالت فرنگی، استفاده از تخت مشترک، استفاده از بشقاب غذا، گزش حشرات و دیگر پشه‌ها، سرفه و عطسه منتقل نمی‌شود.

روز جهانی ایدز

 

ویروس ایدز چه مراحلی دارد؟

وقتی افراد دچار HIV می‌شوند و درمانی دریافت نمی‌کنند، معمولا مشکلشان با سه مرحله از بیماری پیشرفت می‌کند. داروی درمان HIV با نام ART شناخته می‌شود و اگر بر اساس تجویز مورد استفاده  قرار بگیرد، به افراد در تمام مراحل این بیماری کمک می‌کند.

درمان می‌تواند پیشرفت بیماری از یک مرحله به مرحله دیگر را آهسته‌تر کند و یا از انتقال به مرحله بعد پیشگیری کند. همچنین افراد مبتلا به HIV که داروی این بیماری را مصرف می‌کنند در صورت عدم تشخیص حتی به واسطه رابطه جنسی خطر انتقال را به شریک خود ندارند.

 

مرحله ۱: HIV حاد

طی ۲ تا ۴ هفته بعد از آلوده شدن به HIV افراد ممکن است بیماری آنفلوانزا مانندی را تجربه کنند که چند هفته‌ای ادامه پیدا می‌کند. این واکنش طبیعی بدن به آلودگی است. وقتی افراد دچار آلودگی حاد HIV می‌شوند، مقدار زیادی از این ویروس را در خونشان دارند که فوق العاده واگیردار هستند. اما افراد دچار آلودگی حاد HIV از اینکه دچار این بیماری شدند بی خبرند؛ چون ممکن است اصلا احساس بیماری نداشته باشند.

برای اینکه متوجه شویم شخصی دچار آلودگی حاد HIV است، انجام آزمایش آنتی‌ژن یا آنتی‌بادی یا آزمایش اسید نوکلئیک، ضروری است. اگر فکر می‌کنید از راه رابطه جنسی یا مواد مخدر در معرض HIV قرار گرفته‌اید و یا دچار علائمی مانند آنفلوانزا هستید به دنبال مراقبت‌های پزشکی باشید و برای تست تشخیص آلودگی حاد HIV درخواست دهید.

 

مرحله ۲: بدون علامت بالینی

به این دوره، آلودگی HIV بدون علامت یا آلودگی مزمن HIV می‌گویند. در طول این دوره، HIV همچنان فعال است اما در سطح بسیار پایین تولید مثل می‌کند. افراد در این دوره ممکن است هیچگونه علائمی نداشته باشند و مریض نشوند. برای افرادی که دارو دریافت نمی‌کنند یا به درمان HIV نپرداختند این دوره می‌تواند یک دهه یا بیشتر طول بکشد اما برخی نیز ممکن است زودتر از این دوره عبور کنند. افرادی که برای درمان HIV از دارو استفاده می‌کنند ممکن است چندین دهه در این مرحله باقی بمانند.

مهم است بدانید افراد در این مرحله نیز همچنان می توانند HIV را به دیگران منتقل کنند اما همانطور که گفته شد کسانی که دارو مصرف می کنند خطری برای انتقال HIV به شریک خود ندارند. در پایان این دوره بار ویروسی فرد شروع به بالا رفتن می‌کند و تعداد سلول‌های T کمتر و کمتر می‌شود. با این اتفاق فرد به علت افزایش سطح ویروس در بدنش شاهد علائم خواهد بود و به مرحله سوم بیماری منتقل می‌شود.

 

مرحله ۳: سندروم نقص ایمنی اکتسابی (ایدز)

ایدز شدیدترین مرحله آلودگی HIV است. سیستم ایمنی افراد مبتلا به ایدز شدیدا آسیب دیده است طوری که دچار چندین نوع بیماری می‌شوند که بیماری‌های فرصت طلب نام دارند. بدون درمان، افراد مبتلا به ایدز معمولا تنها ۳ سال زنده می‌مانند.

علائم معمول ابتلا به ایدز شامل لرز، تب، عرق کردن، غدد لنفاوی ملتهب، ضعف و کاهش وزن است. زمانی ایدز در فرد تشخیص داده می‌شود که تعداد سلول‌های CD4 به زیر ۲۰۰ عدد در میلی‌متر برسد یا فرد، دچار برخی از بیماری‌های فرصت‌طلب شده باشد. افراد مبتلا به ایدز ممکن است بار ویروسی بالایی داشته باشند و فوق‌العاده آلوده شوند.

 

چگونه بفهمیم دچار HIV هستیم؟

تنها راه اطمینان از اینکه آلوده هستید یا خیر انجام آزمایش است. دانستن وضعیت‌تان کمک می‌کند انتخاب‌های سالمی انجام دهید تا از ابتلا یا انتقال HIV پیشگیری کنید.

برخی افراد ممکن است ۲ تا ۴ هفته بعد از آلودگی، بیماری آنفلوانزا مانندی را تجربه کنند ( مرحله اول) اما برخی نیز ممکن است در طول این دوره احساس بیماری نکنند. علائم این دوره شبیه به آنفلوانزاست و شامل تب، لرز، تعریق شبانه، گرفتگی عضلات، گلو درد، خستگی، التهاب غدد لنفاوی یا زخم‌های دهانی می‌باشد. این علائم ممکن است از چند روز تا چندین هفته طول بکشند. در طول این مدت، آلودگی HIV ممکن است در آزمایش خود را نشان ندهند اما افراد مبتلا به شدت واگیردار هستند و می‌توانند آلودگی را به دیگران منتقل کنند.

اگر شما هم این علائم را دارید، بدان معنا نیست که دچار HIV هستید. هر کدام از این علائم ممکن است به دلیل بیماری‌های دیگر نیز اتفاق بیافتد، اما اگر این علائم را بعد از قرار گرفتن در معرض HIV تجربه کردید سریعا به یک پزشک مراجعه کنید. همانطور که گفته شد تنها راه تشخیص قطعی، انجام تست آلودگی HIV است.

روز جهانی ایدز

 

آیاHIV درمان دارد؟

در حال حاضر درمان موثری برای HIV وجود ندارد اما با مراقبت‌های پزشکی مناسب HIV  را می‌توان کنترل کرد. افرادی که قبل از پیشرفت بیماری متوجه آن شوند، می‌توانند به کمک درمان‌های موجود طول عمری شبیه به یک فرد سالم داشته باشند.

همانطور که گفته شد ایدز سیستم ایمنی بدن را ضعیف و آن را برای ابتلا به بیماری‌های دیگر آماده می‌کند. بهترین راه برای مبارزه با ایدز دوری از رفتار‌های پرخطر مانند مصرف مواد مخدر و رابطه جنسی با افراد متعدد است. امیدواریم روز جهانی ایدز بهانه‌ای باشد برای آگاهی دادن به اطرافیان‌تان درباره راه‌های مبارزه و درمان ویروس ایدز.

Sending
User Review
5 (1 vote)
    به اشتراک بگذارید

نظرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*