نقشه راه تغییر ؛ آیا مانعی بر سر راه انتخاب طرز فکر وجود دارد یا خیر؟

روانشناسی، مقالات، نقشه راه تغییر

    آیا مانعی بر سر راه انتخاب طرز فکر وجود دارد یا خیر ؛ فیل درون خود را آزاد کنید!

     

    فایل صوتی شماره 17 نقشه راه تغییر ؛ درماندگی آموخته شده

     

    تا حالا این داستان را شنیده اید؟! شماری از محققان تعدادی ماهی کوچک و بزرگ را در آکواریم دریایی کنار هم قرار دادند. برای اینکه ماهی های بزرگ بقیه ماهی ها را شکار نکنند در بین آنها عایق شیشه نصب کردند. بنابراین ماهی های بزرگ هنگام گرسنگی و حمله به ماهی های کوچک به شیشه برخورد می کردند. در نتیجه بعد از چندین برخورد از شکار ماهی ها منصرف شدند. بعد از مدت ها عایق شیشه را برداشتند. فکر می کنید چه اتفاقی افتاد؟ با این که دیگر هیچ مانعی وجود نداشت ولی ماهی های بزرگ به سمت ماهی های کوچک نمی رفتند چون فکر می کردند به آنها دسترسی ندارند.

    این داستان مثل زندگی افرادی است که زندگی را غیرقابل تغییر و کنترل می دانند. این افراد دست از تلاش بر می دارند و در جستجوی راه حل جدیدی نیستند. به این حالت درماندگی آموخته شده می گوییم. فرد چندین بار تلاش کرده است ولی نتیجه حاصل نشده است. همانند کسانی که اضافه وزن دارند و رژیم های مختلف را امتحان کردند بعد از مدتی که انتظارشان برآورده نمی شود ناامید می شوند و دائما با خود تکرار می کنند که من موفق نمی شوم. هیچ وقت تلاش های من به نتیجه نمی رسد. این همه گرسنگی بی نتیجه بود.

     

    بعضی افراد با توجه به موفقیت های قبلی، باورها، رفتارها و الگوهای ذهنی که دارند ممکن است دچار درماندگی آموخته شده نشوند چون نمی خواهند چیزی را یاد بگیرند. هر کسی حق انتخاب دارد و اجباری در یادگیری نیست. مثلا چگونه زندگی کنیم؟ چه موادغذایی مصرف کنیم؟ چه لباس هایی بپوشیم؟ اصلا چه کارهایی در زندگی می تواند در این شرایط کمک کننده باشد.

    انتخاب طرز فکر

     

    چگونه درماندگی آموخته شده موجب عدم انتخاب طرز فکر می شود؟

    درماندگی آموخته شده ممکن است در بخش هایی از زندگی سبب مشکل شود. مثلا در محل کار یا رژیم این گونه باشیم اما در بقیه موقعیت ها عادی باشیم. قسمت هایی در زندگی تحت کنترل ما نیست و این درماندگی را بیشتر می کند. برای مثال اخبارهایی که هر روز چندین بار گوش می دهیم یا می خوانیم یا نگاهی به موسیقی های برتر می کنیم و درماندگی را در خود شکل می دهیم. آهنگ های غمگین که در آن از شکست عاطفی و خیانت صحبت می کنند.  فیلم هایی که هر روز به ما یاد می دهند که همه چیز به شانس بستگی دارد و بدون تلاش بهترین ها اتفاق نمی افتد.

    حرف ها و رفتار اطرافیان سبب می شود دیگر به تلاش ادامه ندهیم. زمانی که رژیم گرفتیم و در دید و بازدید عید نوروز یا مهمانی های دورهمی هستیم نمی توانیم به رژیم پایبند باشیم و همه می گویند یک شب هزار شب نمی شود یا از فردا شروع کنید.

    وقتی روی هیچ کدام از مطالب بالا کنترلی ندارید چرا باید گفته یا شنیده شوند و حتی در معرض شان قرار بگیرید؟؟ منظورم این نیست که آدم بی خیالی باشید و برای کار شخصی خود هیچ اقدامی نکنید بلکه باید برای بخش های قابل کنترل انرژی و تمرکز لازم را بگذارید. اکنون موقعیت هایی را که ممکن است بدون اینکه متوجه تاثیر آن بر خود شوید را مثال می زنیم:

    • زمانی که ایده ای دارید. آن را به چند نفر پیشنهاد می دهید اما هیچ کس از ایده شما حمایت نمی کند و دیگر دنبال آن نمی روید. حالا فکر کنید اگر سرهنگ ساندرس آدمی بود که بعد از معرفی محصولش به 623 رستوران مورد تایید هیچ سرآشپزی قرار نگرفت ناامید شد. آیا دستور پخت مرغ کنتاکی مشهور او را کسی داشت و استفاده می کرد؟
    • وقتی تصمیم به ترک عادت می گیرید (رژیم گرفتن، اعتیاد، سیگار یا هر رفتار غلطی ) چند بار دچار شکست
      می شوید.
    • وقتی چندبار شکست می خورید. پیش خودتون می گوید من نمی توانم و بدون پیدا کردن مسیر جدید، کار را نیمه رها می کنید. در مسابقه ورزشی شرکت می کنید ولی با اولین مشکل آن را ادامه نمی دهید یا حتی وقتی در محل کار پیشرفتی نبینید دیگه آن را ادامه نمی دهید.
    • لیستی از نمی توانید ها نوشتید و هر روز آنها را با خود حمل می کنید. مثل یادگیری زبان، ورزش، تحصیل و …

    در همه این موارد دچار درماندگی آموخته شده می شوید. افراد با طرز فکر رشد با تلاش خود راه حلی را پیدا می کنند و از این موقعیت ها خارج می شوند و کنترل زندگی را به دست می گیرند.

     

    فیل درون خود را آزاد کنید

    احتمالا داستان رام کردن فیل وحشی را شنیده باشید. شخصی از مقابل باغ وحش عبور می کرد که متوجه شد فیل بزرگی را با طناب معمولی به تکه چوبی بسته اند. درصورتی که همه می دانیم اگر فیل اراده کند طناب پاره می شود ولی سوال این بود که چرا فیل فرار نمی کند؟!! وقتی که فیل بچه بوده است پایش را با طناب به درختی می بندند که فرار نکند بچه فیل با تلاش بسیار موفق نشده است. بنابراین  الان هم فکر می کند همانند قبل نمی تواند خود را نجات دهد.

    افراد با طرزفکر ثابت همیشه یکسان بودن و تغییر نکردن شرایط را قبول دارند. باور دارند که همه چیز تحت کنترل شان نیست. در نتیجه هیچ تلاشی برای رهایی از شرایط موجود نمی کنند و خود را در معرض موقعیت هایی با درماندگی آموخته شده بالا قرار می دهند. حواستان باشد گاهی اوقات تجربه نتیجه نگرفتن از رژیم های متعدد شما را درگیر درماندگی آموخته شده می کند.

     

    تمرین

    1. چندین بار برایتان اتفاق افتاده است که همانند داستان فیل قادر به انجام کاری نیستید؟
    2. لیستی از کارهایی که تمایل به انجام آن داشتید ولی به دلیل روبه رو شدن با شکست منصرف شدید را بنویسید.

    انتخاب طرز فکر

    Sending
    User Review
    5 (2 votes)
      به اشتراک بگذارید

    دیدگاه ها

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    *