طرز تهیه دلمه کلم خوشمزه و مجلسی

دلمه کلم یکی از غذاهای خوشمزه و پرطرفدار است که با ترکیبی از برگ کلم، برنج، گوشت و سبزیجات تهیه می‌شود و می‌تواند گزینه‌ای جذاب برای مهمانی‌ها و دورهمی‌ها باشد. اگر دلمه کلم را با روش درست آماده کنید، برگ‌های کلم نرم و خوش‌طعم می‌شوند و مواد داخل آن نیز عطر و طعم دلچسبی پیدا می‌کنند.

در این مطلب، طرز تهیه دلمه کلم را مرحله به مرحله و به صورت تصویری آموزش می‌دهیم؛ از آماده کردن برگ کلم و مواد میانی گرفته تا پیچیدن دلمه، تهیه سس و پخت نهایی. همچنین در ادامه با نکات خوشمزه‌تر شدن دلمه کلم و روش رژیمی کردن آن آشنا می‌شوید و بررسی می‌کنیم که آیا دلمه کلم در رژیم غذایی جای دارد یا خیر.

دلمه کلم چیست؟

دلمه کلم یکی از انواع دلمه های خوش‌طعم و سنتی است که با پیچیدن مواد میانی داخل برگ های نرم شده کلم تهیه می‌شود. مواد داخل دلمه معمولاً ترکیبی از گوشت چرخ کرده، برنج، سبزی دلمه و پیاز است و در نهایت دلمه ها با سسی خوش عطر و ملایم پخته می‌شوند. ترکیب طعم کلم با مواد میانی و سس این غذا را به گزینه ای مناسب برای یک وعده غذایی خوشمزه و مجلسی تبدیل می‌کند.

بیشتر بخوانید: طرز تهیه دلمه برگ مو برای ۴ نفر!

برای تهیه دلمه کلم می‌توان از کلم سفید یا کلم برگ استفاده کرد. مهم ترین نکته این است که برگ ها قبل از پیچیدن دلمه به اندازه کافی نرم شوند تا هنگام رول کردن پاره نشوند.

طرز تهیه دلمه برگ کلم

در ادامه طرز تهیه یک دلمه کلم خوشمزه ومجلسی برای ۴ نفر را برای شما آورده‌ایم:

مواد لازم برای تهیه دلمه کلم برای ۴ نفر

مواد لازم	مقدار
کلم سفید متوسط	۱ عدد
گوشت چرخ کرده	۳۰۰ گرم
برنج	۱ پیمانه
پیاز	۲ عدد متوسط
سبزی دلمه خرد شده	۲۰۰ گرم
لپه	نصف پیمانه
رب گوجه فرنگی	۲ قاشق غذاخوری
آبلیمو یا سرکه	۲ قاشق غذاخوری
شکر	۱ قاشق غذاخوری
روغن	۲ تا ۳ قاشق عذاخوری
نمک	به مقدار لازم
فلفل سیاه	نصف قاشق چای خوری
زردچوبه	۱ قاشق چای خوری
دارچین	نصف قاشق چای خوری
آب	حدود ۲ پیمانه

برای سبزی دلمه می‌توانید از ترکیب جعفری، شوید، تره، مرزه و گشنیز استفاده کنید. مقدار و ترکیب سبزی را می‌توان متناسب با ذائقه تغییر داد.

طرز تهیه دلمه کلم مرحله به مرحله

برای تهیه دلمه کافی است مراحل زیر را دنبال کنید:

۱. آماده کردن برگ کلم

• ابتدا کلم سفید را بشویید و قسمت سفت و مرکزی آن را با چاقو جدا کنید.
• یک قابلمه بزرگ را از آب پر کرده و کمی نمک به آن اضافه کنید.
• اجازه دهید آب به جوش بیاید، سپس کلم را داخل قابلمه قرار دهید.
• بعد از حدود ۲ تا ۴ دقیقه، برگ های بیرونی که نرم شده اند را به آرامی جدا کنید و کنار بگذارید.
• دوباره کلم را داخل آب قرار دهید و این کار را ادامه دهید تا برگ های مناسب برای پیچیدن دلمه جدا شوند.
• در صورت نیاز، برگ های داخلی را کمی بیشتر در آب جوش نگه دارید تا نرم شوند.
• این روش کمک می‌کند برگ ها هنگام پیچیدن ترک نخورند و پاره نشوند.
• پس از جدا کردن برگ ها، قسمت ضخیم رگبرگ وسط هر برگ را با چاقو کمی نازک کنید.
• برگ ها را کنار بگذارید تا خنک شوند. برگ های کوچک یا پاره شده را نیز دور نریزید، می‌توانید از آنها برای کف قابلمه استفاده کنید.

۲. آماده کردن مواد داخل دلمه

• برنج را بشویید و در آب جوش بپزید، اما اجازه ندهید کاملاً نرم شود.
• بهتر است برنج کمی نیم پز باشد تا در زمان پخت دلمه له نشود.
• سپس آن را آبکش کنید و کنار بگذارید.
• لپه را نیز از قبل بپزید تا نرم شود و آبکش کنید.
• در یک تابه، پیازهای خردشده را با کمی روغن تفت دهید تا سبک و طلایی شوند.
• سپس زردچوبه را اضافه کنید و کمی تفت دهید.
• گوشت چرخ کرده را به پیاز اضافه کنید و تفت دهید تا رنگ گوشت تغییر کند.
• سپس لپه، برنج نیم پز و سبزی دلمه خردشده را اضافه کنید.
• نمک، فلفل سیاه و دارچین را نیز بیفزایید و مواد را چند دقیقه با هم مخلوط کنید.
• مواد میانی نباید بیش از حد خشک یا آبکی باشد.
• پس از آماده شدن، تابه را از روی حرارت بردارید و اجازه دهید مواد کمی خنک شود.

در برخی دستورهای کلم برگ، برنج به صورت نیم پز یا حتی خام همراه با گوشت داخل برگ قرار می‌گیرد و پخت آن در سس انجام می‌شود، اما برای این نسخه خانگی، نیم پز کردن برنج باعث می‌شود کنترل بافت مواد داخل دلمه ساده تر باشد.

۳. پیچیدن دلمه

• یک برگ کلم را روی سطح کار پهن کنید و حدود ۲ قاشق غذاخوری از مواد میانی را نزدیک قسمت پایین برگ قرار دهید.
• مقدار مواد را بیش از حد زیاد نکنید، زیرا برنج هنگام پخت حجم بیشتری پیدا می‌کند.
• ابتدا قسمت پایین برگ را روی مواد برگردانید، سپس دو طرف برگ را به سمت داخل تا بزنید و دلمه را مانند یک رول نسبتاً محکم بپیچید.
• دلمه های آماده شده را در ظرف یا قابلمه ای که قرار است در آن پخته شوند، با قسمت درزدار رو به پایین بچینید تا هنگام پخت باز نشوند.
• اگر بعضی برگ ها کوچک هستند، می‌توانید دو برگ را کمی روی هم قرار دهید و از آن‌ها یک برگ بزرگ تر برای پیچیدن دلمه درست کنید.

۴. آماده کردن سس دلمه

• برای تهیه سس، ۲ قاشق غذاخوری رب گوجه فرنگی را با مقدار کمی روغن در تابه تفت دهید تا خامی رب گرفته شود و رنگ آن باز شود.
• سپس حدود ۲ پیمانه آب، آبلیمو یا سرکه، شکر، کمی نمک و فلفل را اضافه کنید و مواد را هم بزنید تا سس یکدست شود.
• اگر طعم ملس را دوست دارید، ترکیب شکر و آبلیمو را می‌توانید متناسب با ذائقه خود تغییر دهید.
• سس باید به اندازه ای باشد که کف و اطراف دلمه ها را بپوشاند، اما لازم نیست دلمه ها کاملاً در حجم زیادی از آب غوطه ور شوند.
• در دستورهای مختلف کلم دلمه نیز استفاده از سس گوجه فرنگی یا ترکیب گوجه با آبِ پخت کلم و مایعات دیگر رایج است.

۵. پخت نهایی

• کف یک قابلمه مناسب را با چند برگ کلم باقی‌مانده بپوشانید و دلمه‌ها را در کنار یکدیگر و کاملاً مرتب روی آن بچینید.
• سس آماده شده را روی دلمه ها بریزید.
• درب قابلمه را بگذارید و ابتدا اجازه دهید سس به جوش بیاید.
• سپس حرارت را کم کنید و دلمه ها را حدود ۶۰ تا ۹۰ دقیقه با حرارت ملایم بپزید تا برگ کلم کاملاً نرم و مواد داخل آن پخته شوند.
• اگر در طول پخت آب سس کم شد، مقدار کمی آب جوش به قابلمه اضافه کنید.
• در روش‌های مختلف، دلمه کلم معمولاً به صورت پخت آرام و طولانی آماده می‌شود.
• برای نمونه، برخی دستورها حدود ۹۰ دقیقه پخت در فر را پیشنهاد می‌کنند و برخی نیز پخت روی اجاق را انجام می‌دهند.
• پس از پخت، حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه به دلمه ها استراحت دهید و سپس آن‌ها را در ظرف سرو بچینید.
• برای ظاهر مجلسی تر می‌توانید کمی از سس را روی دلمه ها بریزید و با سبزی تازه مانند جعفری یا شوید تزئین کنید.

نکات خوشمزه شدن دلمه کلم

برای اینکه دلمه کلم خوشمزه، خوش عطر و مجلسی شود، رعایت چند نکته ساده می‌تواند تفاوت زیادی در نتیجه نهایی ایجاد کند:

• برگ کلم را بیش از حد نپزید: برگ ها باید نرم و انعطاف پذیر شوند، اما آن‌قدر نپزند که هنگام پیچیدن پاره شوند.
• قسمت ضخیم برگ را نازک کنید: رگبرگ ضخیم وسط برگ می‌تواند باعث شود دلمه به خوبی رول نشود. با چاقو قسمت ضخیم آن را کمی نازک کنید.
• برنج را کاملاً نپزید: اگر برنج داخل مواد میانی بیش از حد پخته باشد در زمان پخت دلمه ممکن است له شود. نیم پز کردن برنج بافت بهتری ایجاد می‌کند.
• مواد داخل دلمه را بیش از حد فشرده نکنید: برنج در زمان پخت حجیم می‌شود، بنابراین کمی فضای خالی داخل رول باقی بگذارید تا دلمه باز نشود.
• دلمه ها را رو به درز پایین بچینید: این کار کمک می‌کند رول ها در زمان پخت باز نشوند.
• سس را خوش طعم و متعادل درست کنید: ترکیب رب گوجه فرنگی، آبلیمو یا سرکه، مقدار کمی شکر و ادویه می‌تواند یک سس ملس و خوش عطر ایجاد کند.
• دلمه را با حرارت ملایم بپزید: پخت آرام باعث می‌شود برگ کلم کاملاً نرم شود و طعم سس به خورد مواد داخل دلمه برود.
• بعد از پخت کمی استراحت دهید: ۱۰ دقیقه استراحت قبل از سرو باعث می‌شود دلمه ها بهتر شکل خود را حفظ کنند و هنگام انتقال به ظرف کمتر باز شوند.

چگونه دلمه کلم را رژیمی کنیم؟

دلمه کلم به خودی خود می‌تواند بخشی از یک رژیم غذایی متعادل باشد اما مقدار برنج، گوشت، روغن و سس تأثیر زیادی بر کالری نهایی آن دارد. برای تهیه یک نسخه سبک تر می‌توانید تغییرات زیر را اعمال کنید:

• از گوشت کم چرب استفاده کنید: به جای گوشت چرخ کرده پرچرب از گوشت گوساله کم چرب یا گوشت بوقلمون استفاده کنید. دستورهای سالم تر دلمه کلم نیز معمولاً از گوشت کم چرب یا بوقلمون استفاده می‌کنند.
• مقدار برنج را کاهش دهید: می‌توانید به جای ۱ پیمانه برنج، مقدار کمتری استفاده کرده و بخشی از مواد میانی را با سبزیجاتی مانند هویج، قارچ یا کدو سبز جایگزین کنید.
• برنج قهوه ای را امتحان کنید: استفاده از برنج قهوه ای یا سایر غلات کامل می‌تواند فیبر بیشتری به غذا اضافه کند.
• روغن را کنترل کنید: برای تفت دادن پیاز و گوشت از مقدار کمی روغن استفاده کنید و از سرخ کردن مواد در روغن زیاد خودداری کنید.
• سس کم چرب درست کنید: پایه سس را روی گوجه فرنگی، رب، ادویه و مقدار کمی روغن قرار دهید و از افزودن کره، خامه یا روغن اضافی خودداری کنید.
• سبزیجات بیشتری به مواد اضافه کنید: افزایش مقدار سبزیجات باعث می‌شود حجم غذا بیشتر شود، بدون اینکه مقدار زیادی کالری به آن اضافه شود. خود کلم نیز غذایی کم کالری و دارای فیبر است، یک پیمانه کلم خردشده حدود ۱۸ کالری و ۲ گرم فیبر دارد.
• اندازه وعده را رعایت کنید: حتی نسخه رژیمی دلمه نیز به دلیل وجود برنج و گوشت کالری دارد؛ بنابراین مقدار مصرف اهمیت زیادی دارد.

آیا مصرف دلمه کلم در رژیم مجاز است؟

دلمه کلم می‌تواند در رژیم لاغری مصرف شود به شرطی که مقدار مصرف و مواد اولیه آن متناسب با نیازهای روزانه فرد باشد. کلم حجم مناسبی ایجاد می‌کند و فیبر دارد، در حالی که گوشت منبع پروتئین و برنج منبع کربوهیدرات است. بنابراین با ایجاد تعادل میان این مواد می‌توان دلمه را به یک وعده نسبتاً کامل تبدیل کرد.

برای کاهش کالری، بهتر است دلمه کلم با گوشت کم چرب، برنج کمتر، روغن محدود و سس سبک تهیه شود. همچنین بهتر است در کنار آن از سبزیجات یا سالاد بدون سس پرکالری استفاده کنید و مقدار نان یا برنج اضافی در همان وعده را کاهش دهید.

البته رژیمی بودن یک غذا به تنهایی تعیین کننده کاهش وزن نیست، مجموع کالری دریافتی، اندازه وعده ها و الگوی کلی رژیم غذایی اهمیت بیشتری دارند. برای مثال یک دستور سالم دلمه کلم می‌تواند حدود ۴۱۳ کالری در هر وعده داشته باشد، بنابراین حتی نسخه های سالم نیز باید متناسب با برنامه غذایی فرد مصرف شوند.

سوالات متداول