علائم بیماری در بدن؛ چه نشانه‌هایی خطرناکند؟

قات نشانه های کوچکی که شاید قابل اهمیت نباشند می‌توانند علائم بیماری هشدار دهنده یا وضعیت پزشکی جدی تر باشند.

در این مقاله می‌خواهیم به بررسی علائم بیماری بپردازیم و هر کدام را با جزئیات برایتان توضیح دهیم. به بدن خود گوش دهید تمام علائم را یادداشت کنید و آنها را با جزئیات با پزشک خود در میان بگذارید.

علائم بیماری کدامند؟

شناخت علائم و نشانه‌های بیماری به ما کمک می‌کند تغییرات غیرعادی بدن را زودتر شناسایی کنیم. البته وجود یک علامت به‌تنهایی به معنای ابتلا به بیماری خاصی نیست و برای تشخیص دقیق باید مدت، شدت و علائم همراه آن بررسی شوند.

در جدول زیر، چند نمونه از نشانه‌های بیماری در بدن، علت‌های احتمالی و زمان مناسب مراجعه به پزشک را مشاهده می‌کنید. (medlineplus)

نکته مهم: علائمی مانند درد قفسه سینه همراه با تنگی نفس، ضعف ناگهانی یک سمت بدن، اختلال ناگهانی گفتار، خونریزی شدید یا کاهش سطح هوشیاری می‌توانند نشانه یک وضعیت اورژانسی باشند و نیاز به کمک پزشکی فوری دارند.

دیگر علائم بیماری

علائم دیگری نیز هستند که نشان می‌دهند احتمالا به یک بیماری مبتلا هستید، بدون اینکه خودتان بدانید. این موارد عبارتند از:

خون ریزی

اختلالات خونریزی گروهی از بیماری‌ها هستند که در آن‌ها مشکلی در فرآیند لخته شدن خون بدن وجود دارد. این اختلالات می‌توانند منجر به خونریزی شدید و طولانی مدت پس از آسیب یا جراحی شوند. خونریزی همچنین می‌تواند خود به خود شروع شود و ممکن است متوقف کردن آن دشوار باشد. (nhlbi)

اختلالات خونریزی خاص عبارتند از:

• نقص‌های اکتسابی عملکرد پلاکت
• نقص‌های مادرزادی عملکرد پلاکت
• انعقاد داخل عروقی منتشر (DIC)
• کمبود پروترومبین
• کمبود فاکتور V
• کمبود فاکتور VII
• کمبود فاکتور X
• کمبود فاکتور XI (هموفیلی C)
• بیماری گلانزمن
• هموفیلی A
• هموفیلی B
• پورپورای ترومبوسیتوپنیک ایدیوپاتیک (ITP)
• بیماری فون ویلبراند (انواع ۱، ۲ و ۳)

لخته شدن طبیعی خون شامل ذرات خونی به نام پلاکت‌ها و حدود ۲۰ پروتئین پلاسمای مختلف است که روی پلاکت‌ها قرار می‌گیرند. این پروتئین‌ها به عنوان فاکتورهای لخته شدن یا انعقاد خون شناخته می‌شوند. این فاکتورها با سایر مواد شیمیایی در تعامل هستند تا ماده‌ای به نام فیبرین را تشکیل دهند که خونریزی را متوقف می‌کند.

شوره سر

حتی شوره سر می‌تواند سرنخی از یک بیماری زمینه ای باشد. بیماران مبتلا به مشکلات عصبی مانند پارکینسون یا سکته مغزی بیشتر مستعد ابتلا به شوره شدید هستند. افراد مبتلا به HIV نیز بیشتر مستعد شوره هستند.

تغییر رنگ زبان

تغییر رنگ زبان می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات دهان و دندان، کمبود برخی ویتامین‌ها یا بعضی بیماری‌ها باشد. طبق پژوهش‌ها زبان سفید معمولاً به دلیل تجمع باکتری‌ها، خشکی دهان یا عفونت قارچی ایجاد می‌شود. زبان قرمز و براق ممکن است با کمبود ویتامین B12، آهن یا فولات ارتباط داشته باشد.

زبان زرد اغلب به دلیل تجمع باکتری‌ها، سیگار کشیدن یا رعایت نکردن بهداشت دهان دیده می‌شود. زبان سیاه یا قهوه‌ای معمولاً ناشی از تجمع مواد روی پرزهای زبان، مصرف دخانیات یا برخی داروهاست.

همچنین زبان آبی یا بنفش ممکن است نشانه کاهش اکسیژن خون باشد و در صورت بروز ناگهانی، به‌ویژه همراه با تنگی نفس، نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد. البته تغییر رنگ زبان همیشه نشانه بیماری نیست و گاهی به دلیل مصرف مواد غذایی رنگی یا داروها ایجاد می‌شود. اگر تغییر رنگ زبان بیش از دو هفته ادامه داشت یا با درد، زخم و سوزش همراه بود، بهتر است به پزشک یا دندان‌پزشک مراجعه کنید.

آکنه

جوش زدن در دوران نوجوانی طبیعی است و اغلب تا بزرگسالی ادامه می‌یابد. اما آکنه جدید یا آکنه واقعاً شدیدی که قبلاً نداشته اید گاهی اوقات می‌تواند نشان دهنده یک ناهنجاری هورمونی زمینه ای مانند سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) در زنان باشد.

هوس کردن یخ

این یکی از آن علائم عجیب است، اما هوس خوردن یخ کردن می تواند یکی از علائم بیماری کم خونی بدن باشد. به این اختلال پیکا می گویند و بیشتر در کودکان و خانم های باردار دیده می شود. جالب اینجاست که آنچه هوس می کنید همیشه یخ نیست بلکه می تواند هر چیز غیر خوراکی دیگری نیز باشد.

بزرگسالانی که دچار چنین هوس هایی می شوند معمولا این کار را مخفیانه انجام می دهند چون می دانند عادتی عجیب است. اجبار به خوردن این موارد آنقدر قوی است که نمی توانند مقاومتی بکنند. چنین هوس هایی برای فرد خجالت آور است و ممکن است به همین دلیل در پی کمک خواستن نباشد.

کدام علائم بیماری در بدن خطرناک هستند؟

برخی از علائم بیماری در بدن ممکن است نشان‌دهنده مشکلات جدی مانند سکته قلبی، سکته مغزی، خونریزی داخلی یا اختلالات شدید تنفسی باشند. این نشانه‌ها معمولاً به‌صورت ناگهانی ظاهر می‌شوند یا شدت زیادی دارند و نباید نادیده گرفته شوند.

طبق یافته‌های nhs مهم‌ترین علائم هشداردهنده بیماری در بدن عبارت‌اند از:

• درد شدید یا فشار در قفسه سینه: به‌خصوص اگر با تنگی نفس، تعریق سرد، تهوع یا انتشار درد به دست و فک همراه باشد، ممکن است نشانه حمله قلبی باشد.
• تنگی نفس ناگهانی و شدید: می‌تواند نشانه مشکلات جدی قلبی یا ریوی باشد، به‌ویژه اگر فرد در حالت استراحت نیز برای نفس کشیدن مشکل داشته باشد.
• ضعف یا بی‌حسی ناگهانی یک سمت بدن: به‌خصوص اگر با افتادگی صورت یا اختلال گفتار همراه باشد، می‌تواند از نشانه‌های سکته مغزی باشد.
• سردرد ناگهانی و بسیار شدید: سردردی که در چند ثانیه به اوج شدت می‌رسد، ممکن است نشانه خونریزی مغزی یا سایر مشکلات جدی باشد.
• کاهش سطح هوشیاری یا گیجی ناگهانی: می‌تواند در اثر اختلالات قند خون، مشکلات مغزی، عفونت‌های شدید یا سایر وضعیت‌های اورژانسی رخ دهد.
• خونریزی شدید و غیرقابل‌کنترل: ممکن است باعث کاهش شدید حجم خون و ایجاد وضعیت تهدیدکننده حیات شود.
• تورم ناگهانی زبان یا گلو همراه با مشکل تنفس: ممکن است نشانه واکنش حساسیتی شدید یا آنافیلاکسی باشد.

نکته مهم: در صورت مشاهده این علائم، به‌خصوص اگر ناگهانی یا شدید باشند، باید فوراً با اورژانس تماس گرفت. منتظر ماندن برای برطرف شدن خودبه‌خودی علائم ممکن است خطرناک باشد. NHS+۲

کدام مورد از نشانه‌های بیماری نیست؟

هر تغییر یا احساس غیرعادی در بدن لزوماً نشانه بیماری نیست. بعضی واکنش‌های بدن در شرایط طبیعی مانند فعالیت بدنی، استرس، کم‌خوابی یا تغییر دمای محیط ایجاد می‌شوند و معمولاً پس از برطرف شدن عامل ایجادکننده، کاهش می‌یابند.

برای مثال، موارد زیر به‌تنهایی الزاماً نشانه بیماری محسوب نمی‌شوند:

• افزایش ضربان قلب هنگام ورزش: ضربان قلب برای تأمین اکسیژن موردنیاز عضلات افزایش پیدا می‌کند.
• تعریق هنگام فعالیت بدنی یا گرما: تعریق یکی از روش‌های طبیعی بدن برای تنظیم دما است.
• احساس خستگی پس از فعالیت شدید: خستگی موقت پس از ورزش یا کار سنگین می‌تواند واکنشی طبیعی باشد.
• افزایش موقت تعداد تنفس هنگام ورزش: بدن برای تأمین اکسیژن بیشتر، سرعت تنفس را افزایش می‌دهد.

البته اگر این تغییرات بدون علت مشخص، در حالت استراحت یا همراه با علائم غیرعادی دیگری مانند درد قفسه سینه، غش یا تنگی نفس شدید ایجاد شوند، ممکن است به بررسی پزشکی نیاز داشته باشند.

در نتیجه، برای تشخیص طبیعی یا غیرطبیعی بودن یک علامت باید به علت ایجاد، شدت، مدت‌زمان و علائم همراه آن توجه کرد.

چه زمانی برای علائم بیماری باید به پزشک مراجعه کنیم؟

زمان مراجعه به پزشک به نوع علامت، شدت آن، مدت‌زمان ادامه داشتن و شرایط عمومی فرد بستگی دارد. بعضی علائم مانند خستگی خفیف پس از یک روز کاری سنگین ممکن است با استراحت بهتر شوند؛ اما برخی نشانه‌ها نیازمند بررسی پزشکی هستند.

به‌طورکلی، در صورت تداوم زمان خستگی، سرفه مداوم، مشکلات تنفسی و کاهش وزن بی دلیل بهتر است به پزشک مراجعه کنید.

در افرادی که بیماری زمینه‌ای دارند، داروهای خاص مصرف می‌کنند، باردار هستند یا سیستم ایمنی ضعیفی دارند، حتی بعضی علائم نسبتاً خفیف نیز ممکن است به بررسی زودهنگام نیاز داشته باشند.

توجه: علائم ناگهانی و خطرناک مانند درد قفسه سینه همراه با تنگی نفس، اختلال گفتار، ضعف ناگهانی یک سمت بدن یا کاهش سطح هوشیاری نیازمند مراجعه معمولی نیستند و باید فوراً از خدمات اورژانس کمک گرفت.

کلام پایانی

شناخت علائم بیماری ها به تشخیص به موقع آنها کمک می‌کند اما نباید در توجه به آنها از خود وسواس نشان دهید و یا خودتان شروع به درمان کنید. در بسیاری از موارد علائم اولیه ناپایدار هستند و بعد از مدتی خود به خود محو می‌شوند در صورتی که حس کردید مشکل جدی است قبل از هر تصمیمی برای درمان حتما باید به یک پزشک متخصص مراجعه کنید.