شیردهی میتواند باعث گرسنگی و تشنگی شود طوری که دائماً به دنبال میان وعده های مغذی بگردید. بدن برای حمایت از تولید شیر و در عین حال بهبودی از بارداری و زایمان کارهای زیادی انجام می‌دهد. غذاهای ساده ای که هیدراتاسیون، انرژی طبیعی و مواد مغذی کلیدی را فراهم می‌کنند، میتوانند در طول روز تفاوت واقعی را در احساس شما ایجاد کنند.
میوه یکی از ساده ترین گزینه ها برای کاهش گرسنگی است. میوه طراوت بخش، سرشار از مواد مغذی و به راحتی قابل اضافه کردن به وعده‌های غذایی یا میان وعده ها در طول ریتم شلوغ زندگی با یک نوزاد است. در این مقاله می‌خواهیم به بررسی نقش میوه در شیردهی بپردازیم و ببینیم خوردن کدام میوه ها بیشتر توصیه میشود و آیا میوه ای هم وجود دارد که خوردن در این دوره مجاز نباشد؟
آیا خوردن میوه در دوران شیردهی بیخطر است؟
به صورت کلی خوردن میوه در دوران شیردهی بی خطر است مگر اینکه در موارد بسیار کمی نوزاد نسبت به میوه ای که مادر می‌خورد دچار آلرژی باشد یا دستگاه گوارشش دچار نفخ یا کولیت شود.
نوزادان شیرخوار اگر خیلی سریع غذا بخورند یا هنگام شیر خوردن هوای زیادی ببلعند، ممکن است دچار نفخ یا کولیک شوند اما مقصر میتواند رژیم غذایی شما نیز باشد. ممکن است برخی از غذاهای نفاخ که مادر مصرف می‌کند بر نوزادش نیز تأثیر بگذارد و بله برخی از میوه ها نیز جزو این غذاها حساب میشوند.
نوزادان ممکن است به پروتئین های خاص میوه، میزان بالای فروکتوز یا الکل های قندی (مانند سوربیتول) که از طریق شیر مادر منتقل میشوند حساس باشند. آلرژی به میوه در کودکان شیرخوار بسیار نادر است. اما با این حال برخی میوه ها ممکن است علائمی را به وجود آورد.
بهترین میوه‌ها برای مادران شیرده
برخی از میوه ها به دلیل توانایی شان در تأمین آب بدن، تأمین انرژی پایدار و رساندن مواد مغذی مهم در دوران شیردهی برجسته هستند. مصرف آنها به عنوان میان وعده آسان است و به راحتی می‌توان آنها را در وعده‌های غذایی در طول روز گنجاند. در اینجا چند مورد از بهترین میوه‌ها برای شیردهی آورده شده است:
موز در شیردهی
موز یکی از راحت ترین میوه ها برای مادران پرمشغله است زیرا نیازی به آماده سازی ندارد و به راحتی قابل حمل است. موز پتاسیم و کربوهیدرات های طبیعی را فراهم می‌کند که به حفظ سطح انرژی در طول روزها و شب های طولانی با نوزاد کمک می‌کند.
بسیاری از مادران به خاطر اینکه اینکه موز برای معده ملایم است و به راحتی می‌توان آن را به میان وعده های سریع یا اسموتی ها اضافه کرد مورد استفاده قرارش می‌دهند.
آیا موز نفاخ است؟
یکی از نگرانی های رایج والدین این است که آیا غذاهایی که می‌خورند باعث نفخ یا بی قراری نوزادانشان میشود یا خیر. اگرچه هر نوزادی متفاوت است اما موز معمولاً یک غذای “ایمن” محسوب میشود. آنها اسیدیته کمی دارند و هضم آنها آسان است.
با این حال، اگر متوجه شدید که نوزادتان بعد از خوردن مقدار زیادی موز، بی قرار شده یا در حرکات روده اش تغییری ایجاد شده است، میتوانید مصرف موز را برای چند روز کاهش دهید تا ببینید آیا تغییری ایجاد میشود یا خیر. در بیشتر موارد، مواد مغذی موجود در موز قبل از رسیدن به شیر توسط بدن تجزیه میشوند و بعید است که باعث نفخ قابل توجهی برای نوزاد شود. (Scienceinsights)
آیا موز باعث یبوست نوزاد میشود؟
فیبر و قندهای پیچیده موز در دستگاه گوارش باقی می‌مانند و از طریق شیر به نوزاد منتقل نمی‌شوند بنابراین کودک به این دلیل دچار یبوست نخواهد شد.
آیا مصرف موز در شیردهی، شیر را زیاد می‌کند؟
اگرچه موز یک میوه جادویی نیست که فوراً شیر را دو برابر کنند، اما پایه تغذیه ای ضروری مورد نیاز بدن را برای تولید موثر شیر فراهم می‌کنند. موز با بهبود بخشیدن به انرژی، هیدراتاسیون و خلق و خو به شما کمک می‌کند تا در بهترین حالت خود باشید و بتوانید بهترین ها را برای کودک خود فراهم کنید.
توت‌ها در شیردهی
توت فرنگی، بلوبری و تمشک، شاه توت و توت سفید سرشار از آنتی اکسیدان و ویتامین C هستند که از سلامت سیستم ایمنی و بهبودی کلی پس از زایمان پشتیبانی می‌کنند. آنها همچنین حاوی فیبر هستند که به هضم غذا کمک می‌کند، چیزی که بسیاری از مادران در طول دوره نقاهت پس از زایمان به آن توجه بیشتری می‌کنند. اضافه کردن انواع توت به ماست، بلغور جو دوسر یا اسموتی ها راهی آسان برای افزایش دریافت مواد مغذی بدون آماده سازی زیاد است.
بیشتر بخوانید: معرفی کامل رژیم شیردهی
گیلاس در شیردهی
در حالی که همیشه تحقیقات بیشتری مورد نیاز است، گیلاس اغلب در فهرست میوه های مناسب برای شیردهی قرار می‌گیرد. گیلاس حاوی فیتواستروژن است. این ترکیبات گیاهی میتوانند شکل بسیار خفیفی از استروژن را در بدن انسان تقلید کنند. از آنجا که هورمون هایی مانند استروژن و پرولاکتین (هورمون تولید شیر) با هم کار می‌کنند، مصرف غذاهای حاوی فیتواستروژن ممکن است از تعادل هورمونی لازم برای تولید شیر پشتیبانی کند.
یکی از جالب‌ترین فواید گیلاس – به خصوص گیلاس ترش – محتوای تریپتوفان و ملاتونین آنهاست. تریپتوفان یک اسید آمینه است که به بدن در تولید سروتونین کمک می‌کند. سروتونین یک هورمون “احساس خوب” است که باعث آرامش مادر می شود.
کیوی در شیردهی
یکی از رایج ترین سوالاتی که می‌شنویم این است که آیا یک غذای خاص به تولید شیر بیشتر کمک می‌کند یا خیر. اگرچه کیوی یک “گالاکتاگوگ” نیست اما از سیستم های بیولوژیکی که تولید شیر را ممکن می‌سازند، پشتیبانی می‌کند.
برای حفظ شیر سالم بدن باید در وضعیت سلامتی باشد. اگر ویتامین‌های بدن شما کم شده یا با کمبود انرژی دست و پنجه نرم می‌کنید، بدن ممکن است بقای خود را بر تولید شیر اولویت دهد. با خوردن غذاهای غنی از مواد مغذی مانند کیوی “مواد اولیه” مورد نیاز بدن خود را برای تأمین نیازهای کودکتان فراهم می‌کنید. (pmc)
کمبود آهن یکی از دلایل اصلی کمبود انرژی است و گاهی اوقات میتواند بر میزان شیر تأثیر بگذارد. اگرچه خود کیوی آهن زیادی ندارد، اما محتوای بالای ویتامین C آن به طور قابل توجهی توانایی بدن را در جذب آهن از منابع دیگر بهبود می‌بخشد. اگر غذاهای غنی از آهن مانند سبزیجات برگ دار، لوبیا یا گوشت بدون چربی می‌خورید، خوردن کیوی در همان وعده غذایی ممکن است به شما کمک کند تا بیشترین بهره را از آن آهن ببرید.
کیوی محتوای آب بالایی دارد. در حالی که هیچ چیز جای نوشیدن مقدار زیادی آب در طول روز را نمی‌گیرد، خوردن میوه های سرشار از آب به هیدراتاسیون کلی بدن کمک می‌کند. هیدراته ماندن یکی از مهمترین عوامل در حفظ تولید شیر ثابت است.
آناناس در شیردهی
هیچ مدرک علمی مستقیمی وجود ندارد که نشان دهد آناناس تولید شیر مادر را افزایش می‌دهد. با این حال به طور غیرمستقیم با هیدراته نگه داشتن بدن (به دلیل محتوای بالای آب) و تأمین مواد مغذی ضروری مانند ویتامین C و بروملین که به هضم و بهبودی پس از زایمان کمک می‌کنند از شیردهی پشتیبانی می‌کند.
سیب در شیردهی
سیب فیبر و کربوهیدرات های طبیعی را فراهم می‌کند که به حفظ انرژی پایدار در طول روز کمک می‌کند. نگهداری آنها آسان است و به آماده سازی بسیار کمی نیاز دارند. بسیاری از مادران از سیب های ورقه شده با کره بادام زمینی یا مخلوط شده با بلغور جو دوسر به عنوان یک میان وعده سریع استفاده می‌گنند.
میوه‌های نفاخ در شیردهی
برخی میوه‌ها میتوانند باعث نفخ یا ناراحتی گوارشی برای برخی از مادران شیرده و نوزادانشان شوند. مقصر اصلی میوه های سرشار از فروکتوز، فیبر یا الکل های قندی (مانند سوربیتول) هستند.
در حالی که رژیم غذایی به ندرت باعث قولنج نوزاد میشود اگر مقدار زیادی از این موارد را مصرف کنید، ممکن است متوجه شوید که نوزادتان بهانه گیرتر یا نفخ آورتر میشود.
در جدول زیر میوه هایی که موجب نفخ نوزاد میشوند را آورده ایم اما به یاد داشته باشید احتمال نفخ از طریق میوه ها بسیار کم است پس وجود نام یک میوه در این لیست به معنای مضر بودنش نیست.
| میوه | علت احتمالی | میزان شواهد |
| سیب | فروکتوز و سوربیتول بالا ممکن است خود مادر را دچار نفخ کند، اما این گاز به شیر منتقل نمی‌شود. | ضعیف |
| گلابی | سوربیتول و فروکتوز زیاد در برخی مادران باعث نفخ میشود. | ضعیف |
| آلو و آلو خشک | سوربیتول بالا و اثر ملین | ضعیف |
| گیلاس | قندهای تخمیرپذیر | ضعیف |
| هلو | سوربیتول و فیبر | ضعیف |
| هندوانه | فروکتوز بالا | ضعیف |
| انگور | مصرف زیاد ممکن است در برخی مادران نفخ ایجاد کند. | ضعیف |
| مرکبات ( پرتقال، نارنگی، لیمو ) | در موارد نادر ممکن است به دلیل اسیدی بودن، در برخی نوزادان حساس باعث بی‌قراری شوند، نه نفخ شیر. | ضعیف |
| توت فرنگی | در موارد نادر ممکن است باعث واکنش حساسیتی در نوزادان مستعد شود. | ضعیف |
میوه های حساسیت زا برای نوزاد
اگرچه نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند، آنتی بادی هایی دریافت می‌کنند که ایمنی بدن را تقویت می‌کند اما همچنان میتوانند به آلرژی غذایی مبتلا شوند. چه غذاهایی را مصرف کنید که از طریق شیر مادر به بدن نوزاد منتقل شود و چه مستقیماً به او مواد جامد بدهید (معمولاً از ۶ ماهگی) باید مراقب واکنش های او به میوه های خاص حساسیت زا باشید. بنابراین نمی‌تواند به صورت قطعی گفت فلان میوه ها موجب حساسیت نوزاد میشوند.
آیا آبمیوه و شیرموز در شیردهی مجاز است؟
طبق شواهدی که بالاتر به آنها اشاره شد استفاده از آب میوه و شیر موز هیچ مشکلی ایجاد نمی‌کند و همچنین با هیدراته نگه داشتن بدن به افزایش تولید شیر مادر کمک می‌کند.
برای افزایش شیر مادر چه میوه هایی مفیدند؟
بسیاری از مادران به دنبال غذاهایی هستند که ممکن است در دوران شیردهی از تولید شیر پشتیبانی کنند. تغذیه و هیدراتاسیون هر دو در کمک به بدن برای تأمین نیازهای تغذیه کودک نقش دارند. میوه های زیر برای افزایش شیر مادر میتوانند از تغذیه در دورا شیردهی و هیدراتاسیون کلی پشتیبانی کنند که برای حفظ تولید شیر مفید هستند:
هندوانه
هندوانه دارای محتوای آب بسیار بالایی است که می تواند به هیدراتاسیون در دوران شیردهی کمک کند. هیدراته ماندن از عملکرد کلی بدن پشتیبانی می کند و می تواند به مادران کمک کند در طول جلسات طولانی شیر دادن احساس شادابی بیشتری داشته باشند. یک کاسه هندوانه سرد می تواند میان وعده ای ساده و با طراوت به خصوص در ماه های گرم باشد.
نارگیل
نارگیل تازه یا آب نارگیل حاوی الکترولیت هایی است که به هیدراتاسیون کمک می کند. هیدراتاسیون نقش مهمی در کمک به بدن برای حفظ فرآیندهای طبیعی بدن از جمله تولید شیر دارد. نارگیل را می توان به اسموتی ها، ماست اضافه کرد یا به عنوان آب نارگیل از آن لذت برد تا گزینه ای سبک و با طراوت باشد.
بیشتر میوه ها میتوانند به افزایش شیر مادر کمک کنند و به برخی از آنها در قسمت های قبلی اشاره کردیم مواردی مانند انواع توت، سیب، گیلاس و…
نتیجه گیری:
به طور کلی، مصرف میوه در شیردهی نه تنها بیخطر است بلکه به تأمین آب، انرژی، ویتامین‌ها و مواد معدنی موردنیاز مادر کمک کرده و به طور غیرمستقیم از تولید شیر حمایت می‌کند. میوه هایی مانند موز، کیوی، انواع توت، سیب، گیلاس، آناناس، هندوانه و نارگیل انتخاب‌های مناسبی هستند.
اگرچه برخی میوه‌ها ممکن است در موارد نادر باعث نفخ یا حساسیت در نوزادان مستعد شوند، شواهد علمی در این زمینه محدود است و معمولاً نیازی به حذف آنها از رژیم غذایی نیست، مگر اینکه ارتباط مشخصی بین مصرف میوه و بروز علائم در نوزاد مشاهده شود. بنابراین، داشتن یک رژیم غذایی متنوع و متعادل همراه با مصرف کافی مایعات بهترین راه برای حفظ سلامت مادر و حمایت از شیردهی است.
سوالات متداول مقاله میوه در شیردهی:
1- آیا انار در شیردهی نفخ دارد؟
خیر انار نمی‌تواند موجب نفخ شود زیرا شیر از خون مادر درست میشود و محتویات آنچه می‌خورید مستقیما به شیر تبدیل نخواهد شد.
2- چه میوه هایی در شیردهی بخوریم؟
تقریبا همه میوه ها را میتوانید استفاده کنید مگر اینکه بعد از خوردن بعضی از آنها متوجه ناراحتی نوزادتان شوید.
3- آیا مصرف گیلاس در شیردهی مجاز است؟
گیلاس از میوه های بسیار مفید برای شیردهی است و حتی به افزایش تولید شیر نیز کمک می‌کند.
منابع:
سلام خسته نباشید پسر من یه ماهشه خیلی بالا میاره بعد از هرشیر خوردن بالا میاره.باید چیکار کنیم خیلی نگرانیم.برا خانومم همیشه لبنیات میگرفتم ک قوی باشه منتها لبنیاتشم قطع کردم گفتم نکنه از اون باشه ک پسرم بالا میاره کم شد ولی ن ب اون صورت.حالا بگید چیکار کنیم.مرسی
دوست خوبم، رای حل این مشکل بهتره با متخصص اطفال مشورت کنید.
سلام بچه من سی و دو روزه هستش الان دوروزه که شکمش کار نمی کنه مجبور میشم با روغن زیتون شیاف کنم وقتی هم شکمش با کمک شیاف کار میکنه کلا آبکی تغذیه من کلا لیموشیرین و سیب و چای و غذاهای اکثرا برنجی هستش برای درمان بچه ام چیکار کنم ممنونم
دوست خوبم. کار نکردن شکم نوزادان امری بسیار طبیعیه و حتی ممکنه یکبار در هفته شکمشون کار کنه. البته نوزادانی که شیر مادر رو می خورن کمتر دچار یبوست می شن چون هضم شیر مادر بسیار آسان تر از شیر خشک هست. اما زمانی جای نگرانی هست که علائم ناراحتی و تب و گریه وجود داشته باشه و یا رنگ مدفوع پس از دفع سبز یا زرد باشه.
سلام
من شكمم از بعد زايمان شل شده و تا يه چيزي ميخورم دلپيچه ميگيرم و بيرون روي دارم نوزادمم كلاً شكمش زياد كار ميكنه و حالت اسهال داره آزمايش هم داد موردي نداشته نميدونم از چي اينطور شده ممكنه گرمي خوردن زياد من باعث شكم روش خودم و نوزادم شده باشه؟؟؟
سلام و روز بخیر. دوست گرامی احتمال زیاد این مورد مربوط به غذاهایی که می خورید ارتباط داشته باشه و اینکه نوزادتون هم بیرون روی داره به دلیل شیری هست که از شما دریافت می کنه. ممکن هم هست که دلیلش باکتری هلیکوباکتر باشه. به هر حال سعی کنید کمی سبک غذاییتون رو تغییر بدین. مصرف گرمیجات مشکل نداره، اما می تونید از کته ماست یا تخم مرغ آب پز برای کاهش بیرون رویتون استفاده کنید.
باسلام
سپاس از پاسخگویی خوبتون
من یک نوزاد سه ماهه پسر دارم که حساسیت پروتئین گاوی داره باتوجه به رژیم غذایی که دارم برای افزایش شیر می تونم دم کرده رازیانه رو بخورم روزی چند لیوان بخورم خوبه ؟آیا زیاد خوردن مثلا روزی ۶لیوان خوردن ضرر داره برای بچه؟
سلام روزتون بخیر دوست عزیز. می تونید پروتئین های گیاهی مثل سویا، قارچ و حبوبات مصرف کنید و دم کرده رازیانه هم بسیار مفیده اما بیش از حد مسلما ضرر خواهد داشت. می تونید در کنار رازیانه از خوراکی های دیگری که شیر رو زیاد می کنه مثل اسفناج، هویج، عدس، بلغور جو دو سر، ماهی قزل آلا، کدو، برگ ریحان، کنجد، شوید، آب و آبمیوه استفاده کنید.
ایا هویج نفخ داره
بله هویج بسیار نفاخ هست. چون دارای ماده ای به نام رافینوزه . رافینوز یک نوع قنده که تا زمانی که بر اثر باکتری های موجود در معده تخمیر نشه هضم نمی شه. همین فرایند باعث نفخ شکم می شه
سلام من کودکم کولیکیه و دل درد داره چه میوه هایی میتونیم بخوریم؟
سلام دوست گرامی. برای کودکانی که کولیک دارن، غذاهای نفاخ نباید توسط مادر مصرف بشه. البته بعضی از متخصصان هم مصرف لبنیات رو ممنوع می کنن. میوه ها و خوراکی های غیر نفاخ شامل هلو، چغندر پخته، مارچوبه، آووکادو، کدو سبز، گوجه فرنگی، ماش، شوید، گشنیز، جعفری، عرق نعناع، پوست هندوانه، فلفل قرمز، زیره، چای سبز، رازیانه، کنگر فرنگی و آویشن هستن
باسلام
خوردن نارنگی هم در دوران شیر دهی منع شده
سلام و روز بخیر. بله نارنگی هم جزء مرکباته. مصرف مرکبات در دورا شیردهی باعث تغییر مزه ی شیر مادر، سوزش معده و حتی گاهی بالا آوردن نوزاد می شه
سلام خیلی چیزارو که نباید بخوریم پس چی بخوریم؟؟بچه من یک ماهونیمشه صبح تاشب شب تاصبح فقط گریه میکنه خواب هم اصلا نداره.مدندم چیکار کنم .هرچی هم میخورم میگن نخور
دوست عزیز تغذیه ی مادر در دوران شیردهی بسیار اهمیت داره. به همین دلیل هم گفته می شه که از بعضی غذاها باید پرهیز کرد. بسیاری از این غذاها باعث نفخ و دل درد نوزاد می شه. شاید علت بدخوابی فرزند شما کولیک باشه که با مصرف دارو و اصلاح غذایی شما مشکل حل بشه.
سلام اگر مادر شزر ده خرمالو بخورد برای نوزاد ضرر دارد ؟
سلام و وقت بخیر. خرمالو جزو برخی از میوه هایی هست که قبلا توسط متخصصین اطفال، برای مادران شیرده ممنوع شده بود. اما متخصصین مدرن استفاده از این میوه ها را به صورت دوره ای و به مقدار کم برای مادران جوان مجاز می دونن و عقیده دارن. البته ممکنه در دوران شیردهی باعث یبوست هم بشه
سلام.ببخشیدنارنگی نفاخ هست؟؟
سلام و روز بخیر. خیر نارنگی نفاخ نیست.
باسلام دخترم ۵ماهه هست تومدفوش خون بوددکتررژیم داده یعنی کی خوب میشه لیموشیرین هم نبایدخورد
سلام و وقت بخیر. دوست عزیز شما باید در این مورد با پزشک اطفال مشورت کنید.
اگرمادرتازه زایمان کرده گلابی بخوره باعث میشه بچه اسهال بگیره؟
سلام و وقت بخیر. گلابی جزء میوه هایی هست که موجب اسهال میشه و از اونجا که تغذیه مادر بر روی نوزاد تاثیر داره، بنابراین مصرف گلابی توسط مادر می تونه موجب اسهال بشه