روغن ام سی تی برای لاغری یکی از مکملهای محبوب در میان بدنسازان و افرادی است که از رژیمهای کم کربوهیدرات پیروی میکنند. طرفداران این روغن معتقدند که مصرف آن میتواند به سوزاندن چربی بدن، افزایش سرعت سوخت و ساز، ارتقای انرژی و حتی کاهش ریسک برخی بیماریها مانند دیابت نوع ۲ کمک کند.
با این حال قبل از آنکه آن را به برنامه غذایی خود اضافه کنید، مهم است بدانیم روغن MCT دقیقا چیست، از کجا تهیه میشود و آیا مزایای منتسب به آن، از نظر علمی واقعا اثبات شدهاند یا صرفا شایعه هستند. در این مقاله به بررسی جامع و علمی این روغن مغذی میپردازیم.
روغن ام سی تی چیست؟
روغن ام سی تی از MCTها یا تری گلیسیریدهای زنجیره متوسط تشکیل شده است که نوعی اسید چرب اشباع محسوب میشوند. گاهی به این اسیدهای چرب، MCFA (Medium-Chain Fatty Acids) نیز گفته میشود.
روغن MCT یا Medium-Chain Triglyceride Oil معمولا از منابع گیاهی زیر استخراج میشوند:
- روغن نارگیل (Coconut oil)
- روغن هسته نخل یا پالم (Palm kernel oil)
روغن MCT منبعی خالص از این اسیدهای چرب است و به دلیل ساختار کوتاه زنجیره کربنی خود، ویژگیهای منحصر به فردی دارد. تمام چربیها از زنجیرههای کربن و هیدروژن ساخته شدهاند و بر اساس طول زنجیره کربنیشان طبقه بندی میشوند:
- چربیهای زنجیره کوتاه: کمتر از ۶ کربن (مانند اسید بوتیریک)
- چربیهای زنجیره متوسط (MCT): ۶ تا ۱۲ کربن
- چربیهای زنجیره بلند: ۱۳ تا ۲۱ کربن (مانند امگا ۳)
به دلیل کوتاهتر بودن زنجیره کربنی، MCTها راحتتر هضم و جذب میشوند. آنها میتوانند به سرعت وارد غشای سلولی شوند و بدون نیاز به آنزیمهای پیچیده، مستقیما در کبد به انرژی تبدیل شوند.
این ویژگیها باعث میشود که MCTها به جای ذخیره شدن به عنوان چربی، غالبا به عنوان سوخت سریع مورد استفاده قرار گیرند و اثر ترموژنیک داشته باشند، یعنی متابولیسم بدن را بهطور مثبت تغییر دهند.
انواع ام سی تی
چند نوع مختلف MCT وجود دارد که هر کدام ویژگیهای خاصی دارند:
- اسید کاپریوک (C6)
- اسید کاپریلیک (C8)
- اسید کاپریک (C10)
- اسید لوریک (C12)
به طور کلی، هرچه زنجیره کوتاهتر باشد، بدن سریعتر میتواند آن را به انرژی قابل استفاده به شکل کتونها تبدیل کند. کتونها سوختی هستند که بدن هنگام استفاده از چربی به جای گلوکز تولید میکند، مانند آنچه در رژیمهای کتوژنیک اتفاق میافتد.
صرف نظر از نوع دقیق MCT، همه آنها برای سلامت کلی مفید هستند، به ویژه برای افرادی که در هضم سایر انواع چربیها مشکل دارند، یا کسانی که با اختلالات گوارشی و سو جذب مواجه هستند، از جمله افراد مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر، بیماری کرون یا مشکلات کیسه صفرا.
خواص روغن ام سی تی برای لاغری
تا به امروز تحقیقات علمی با کیفیت خوبی برای اثبات یا رد ادعاهای مربوط به سلامت در مورد روغن MCT انجام نشده است. در حالی که برخی مطالعات کوچک نشان میدهند که مکمل های MCT ممکن است با برخی فواید سلامتی مرتبط باشند تحقیقات بزرگ تری برای درک کامل اثرات آن بر سلامت انسان به ویژه در دوره های زمانی طولانی تر مورد نیاز است. در ادامه به برخی خواص روغن ام سی تی برای لاغری اشاره میکنیم:
کمک به کاهش کالری دریافتی
روغن MCT میتواند به طور بالقوه به افراد کمک کند تا در طول روز کالری کمتری مصرف کنند. روغن MCT حدود ۱۰ درصد کالری کمتری نسبت به تری گلیسیریدهای زنجیره بلند (LCTs) دارد که در غذاهایی مانند روغن زیتون، آجیل و آووکادو یافت میشوند. یک منبع معتبر در سال ۲۰۲۰ از ۱۷ مطالعه ارتباطی بین MCTها و کاهش کالری دریافتی پیدا کرد. افرادی که MCT مصرف میکردند کالری دریافتی نسبتا کمتری نسبت به افرادی که LCT مصرف میکردند داشتند.
دلیل این اثر بالقوه مشخص نیست. برخی افراد معتقدند که روغن MCT میتواند کمک کند احساس سیری بیشتری داشته باشید یا اشتهای خود را کاهش دهید که منجر به کمتر غذا خوردن خواهد شد. با این حال مطالعات شواهد کمی نشان میدهند که مصرف MCTها اشتها را کاهش میدهد. مطالعات آینده ممکن است به آشکار شدن رابطه بین MCT و کاهش کالری کمک کند.
اثر بر ترکیب بدن و وزن
یک بررسی در سال ۲۰۱۵ نشان داد که MCTها از کاهش وزن متوسط، کاهش چربی و کاهش اندازه بدن پشتیبانی میکنند. با این حال محققان اظهار داشتند که کیفیت بسیاری از مطالعات قابل بحث بوده اند و بودجه این صنعت ممکن است بر نتایج تأثیر بگذارد.
بدن میتواند MCTها را به کتون تبدیل کند، که وقتی مصرف کربوهیدرات کم است منبع انرژی مبتنی بر چربی را فراهم میکنند.
اگر رژیم کتوژنیک را دنبال میکنید مصرف روغن MCT ممکن است به شما کمک کند تا در حالت چربی سوزی معروف به کتوز بمانید. رژیمهای کتوژنیک کربوهیدرات بسیار کم و چربی زیادی دارند. در حالی که برخی مطالعات نشان میدهند که این رژیم میتواند به کاهش وزن کمک کند اثرات طولانیمدت پیروی از رژیم کتوژنیک مشخص نیست.
کمک به سوزاندن چربی برای تولید انرژی
محققان بررسی کرده اند که آیا روغن MCT میتواند به جای کربوهیدرات در طول ورزش به سوزاندن چربی کمک کند یا خیر.
یک مطالعه قدیمی تر در سال ۲۰۰۹ نشان داد ورزشکارانی که قبل از دوچرخه سواری ۶ گرم یا حدود ۱.۵ قاشق چای خوری MCT با غذا مصرف میکردند در مقایسه با افرادی که LCT مورد استفاده قرار میدادند چربی بیشتری نسبت به کربوهیدرات برای تولید انرژی مصرف کرده اند. با این حال این تفاوت معنیدار نبود.
به طور کلی اکثر مطالعات تغییرات قابل توجهی در استفاده بدن از چربی پس از مصرف MCT نشان ندادهاند. نتایج مطالعه همچنین در مورد اینکه آیا روغن MCT میتواند به شما در ورزش بهتر کمک کند متفاوت است.
یک بررسی در سال ۲۰۲۲ از ۱۳ مطالعه انسانی نشان داد که MCT مزایای کمی برای ورزش دارد یا هیچ مزیتی ندارد. مکمل MCT هیچ تأثیر معنیداری بر مصرف انرژی در بدن یا سایر نشانگرهای عملکرد ورزشی نداشت.
دارای خواص ضد میکروبی
به نظر میرسد روغن MCT رشد برخی از باکتریها را مهار میکند. اسید چربی که به عنوان اسید لوریک شناخته میشود مؤثرترین اسید چرب است اگرچه اسیدهای کاپریک و کاپریلیک نیز به میزان کمتری مهارکننده دیده شدهاند.
پشتیبانی از سلامت روده
MCT ها بدون نیاز به آنزیم های صفراوی یا پانکراس جذب میشوند و این آنها را به یک ماده غذایی مفید برای افرادی که سوء جذب چربی دارند تبدیل میکند. به لطف خواص ضد میکروبی و ضد قارچی آنها گنجاندن روغن MCT در رژیم غذایی ممکن است ترکیب میکروبیوم روده را بهبود بخشد. با این حال باید توجه داشت که اکثر تحقیقات در این زمینه با استفاده از مدل های حیوانی یا در شرایط آزمایشگاهی (با استفاده از لولههای آزمایش) انجام شده است.
کمک به رشد و افزایش وزن کودکان
برخی از نوزادان به دلیل عوامل مختلفی از جمله آنزیم های گوارشی نابالغ، مشکلات دستگاه گوارش یا چالش های متابولیکی در هضم و جذب چربی های سنتی مشکل دارند. روغن MCT بسیاری از این مشکلات جذب رایج را برطرف میکند زیرا برای هضم به نمک های صفراوی یا آنزیم های پانکراس نیاز ندارد.
این فرآیند هضم منحصر به فرد به این معنی است که نوزادان میتوانند به طور مؤثرتری به کالری و مواد مغذی روغن MCT دسترسی پیدا کنند. وقتی هر کالری برای افزایش وزن سالم مهم باشد این کارایی میتواند تفاوت قابل توجهی در مسیر رشد کودک ایجاد کند.
نحوه مصرف روغن ام سی تی برای لاغری
روغن MCT را میتوان به بسیاری از غذاها و نوشیدنیها اضافه کرد. رایجترین روشها شامل موارد زیر هستند:
- اسموتیها
- سس سالاد
- قهوه
نکات مهم مصرف:
- از حرارت زیاد خودداری کنید: روغن MCT نقطه دود پایینی دارد، بنابراین سرخ کردن غذا با آن ایده خوبی نیست.
- مقدار مصرف: میزان مصرف بستگی به تحمل بدن و هدف شما دارد. حداکثر مقدار توصیهشده در یک روز حدود ۴ تا ۷ قاشق غذاخوری است و بهتر است این مقدار را در طول روز تقسیم کنید.
- نحوه مصرف روغن امسیتی در قهوه: اضافه کردن MCT به قهوه میتواند محتوای چربی آن را افزایش داده و انرژی بیشتری به بدن بدهد، همچنین به شما کمک میکند مدت طولانی تری احساس سیری داشته باشید. از یک قاشق چای خوری شروع کنید و به تدریج میزان آن را به یک تا دو قاشق غذاخوری برسانید تا بدن به خوبی با آن سازگار شود.
غذاهای حاوی طبیعی MCT
MCT به طور طبیعی در برخی غذاها یافت میشود، از جمله:
- روغن نارگیل
- روغن هسته خرما
- کره
- شیر
- ماست
- پنیر
- شکلات تلخ
- آجیل و دانهها
- شیر بز
با افزودن روغن MCT به رژیم غذایی یا انتخاب منابع طبیعی آن، میتوانید از فواید آن برای انرژی و کنترل اشتها بهره ببرید، بدون آنکه تغییری ناگهانی در برنامه غذایی ایجاد کنید.
بهترین زمان روغن مصرف ام سی تی برای لاغری
برای دریافت حداکثر اثرات چربیسوزی این زمان های بهینه را برای مصرف روغن MCT در نظر بگیرید:
- صبح (با معده خالی): وضوح ذهنی و متابولیسم را افزایش میدهد و اکسیداسیون چربی را تقویت میکند.
- قبل از تمرین: افزایش سریع انرژی برای بهبود استقامت و عملکرد را فراهم میکند.
- در طول دورههای روزه داری: از کتوز پشتیبانی میکند و از افت انرژی در هنگام روزه داری متناوب جلوگیری میکند.
- همراه با وعدههای غذایی: جذب مواد مغذی را افزایش میدهد و به کنترل اشتها در طول روز کمک میکند.
انتخاب بهترین زمان به ترجیحات فردی و تحمل گوارشی بستگی دارد.
چه کسانی از روغن ام سی تی نتیجه گرفتن
با نگاهی به نظرات کاربران اینترنتی متوجه میشویم میزان نتیجه گیری از روغن ام سی تی مانند تحقیقاتی که در مورد آن انجام شده متفاوت است. برخی آن را برای کمک به کاهش وزن استفاده کرده اند و برخی نیز برای کمک به افزایش وزن کودکشان. در ادامه برخی از این نظرها را با هم میخوانیم:
- من خوردم بدجور حساسیت داشتم بهش معدم بهم میریخت دیگه استفاده نکردم.
- به توصیه پزشکم چند ماه کنار ورزش و رژیمم روغن ام سی تی هم استفاده کردم خدا رو شکر خوب بود.
- چند ماه همراه با غذاهام استفاده کردم تفاوت آنچنانی ندیدم.
- من یه مدت با رژیم کتو امتحانش کردم کاهش وزن خوبی داشتم البته کتو خودش سریع وزن رو پایین میاره نمیدونم تاثیرش چقدر بود.
- من از روغن ام سی تی برای وزن دهی به بچم استفاده کردم تاثیر خاصی نداشت.
- من بچم حساسیتش شدید بود و رفلاکس شدید توقع وزن انچنانی ازش نداشتم یکسالگیش ۹ کیلو شده بود ولی خداوکیلی از صب تا شب در حال اشپزی بودم
- سلام توقع اضافه وزن انچنانی نداشت باش الان که دیگه روغن خارجیش گیر نمیاد ایرانیشم من خریدم دریغ از یک گرم ولی خارجیش بد نبود
کلام آخر
روغن ام سی تی برای لاغری را میتوانید به عنوان یک مکمل خوراکی در کنار رژیم و برنامه غذایی خود مورد استفاده قرار دهید، اما اگر مبتلا به بیماری خاصی، به ویژه بیماریهای گوارشی هستید، قبل از مصرف حتما با پزشک مشورت کنید. مصرف روغن MCT به تنهایی موجب کاهش وزن نمیشود و باید آن را به عنوان یک مکمل پشتیبان در مسیر کاهش وزن در نظر گرفت.
سوالات متداول مقاله روغن ام سی تی برای لاغری:
۱-آیا روغن ام سی تی برای وزن گیری نوزاد مفید است؟
روغن ام سی تی با کیفیت میتواند روی افزایش وزن کودک تاثیر گذار باشد.
۲-نحوه مصرف روغن ام سی تی برای کودکان؟
این روغن را فقط و فقط باید زیر نظر پزشک و با توجه به شرایط کودک استفاده کنید.
منابع:
دیدگاه شما