تفسیر نتیجه آزمایش تیروئید ؛ کم کاری دارم یا پرکاری؟

خانه » زندگی رژیمی » بیماری ها » تفسیر نتیجه آزمایش تیروئید ؛ کم کاری دارم یا پرکاری؟
تفسیر نتیجه آزمایش تیروئید

برای تفسیر نتایج آزمایش تیروئید ابتدا باید تیروئید را بشناسید و با عملکرد آن آشنا شوید. تیروئید، غده کوچکی‌ست که در قسمت پایین و جلوی گلو قرار دارد. این غده وظیفه تنظیم بسیاری از فرآیندهای بدن مثل سوخت و ساز، تولید انرژی و حتی خلق و خو را برعهده دارد. تیروئید دو هورمون اصلی به نام‌های تری‌یدوتیرونین (Triiodothyronine) و تیروکسین (Thyroxine) که به آن T4 هم گفته می‌شود (و حاوی ید است) تولید می‌کند.

آزمایش عملکرد تیروئید از سری آزمایش‌های‌ خون است که در آن عملکرد غده تیروئید سنجیده می‌شود. این آزمایش‌ها شامل T3، T4 و TSH هستند.

 

اگر فرصت مطالعه این مقاله ر ا ندارید می‌توانید به فایل صوتی آن گوش کنید.

 

پرکاری و کم‌کاری تیروئید چیست؟

اگر غده تیروئید بیش از اندازه هورمون تولید کند، ممکن است منجر به کمبود وزن، استرس، نگرانی و لرزش ناگهانی در عضلات ‌شود. در این صورت می‌گوییم غده تیروئید پرکار است. اگر غده تیروئید به میزان کافی هورمون‌ تولید نکند، عوارضی مانند افزایش وزن، افسردگی و یا کمبود انرژی و خستگی را به دنبال دارد. به این حالت کم‌کاری تیروئید گفته می‌شود.

به طور معمول اگر پزشک در مورد میزان سطح هورمون‌های تیروئید در خون نگران شود، طیف وسیعی از آزمایش‌ها را تجویز می‌کند. اگر نتیجه آزمایش‌ها غیرعادی باشد، پزشک تست‌های تکمیلی را بررسی می‌کند تا علت دقیق مشکل مشخص شود.
با تفسیر نتیجه آزمایش تیروئید می توانید بفهمید که وضعیت تیروئید شما نرمال است یا دچار کم کاری یا پرکاری تیروئید هستید.

 

تفسیر نتایج آزمایش عملکرد تیروئید

آزمایش‌های T4 ،TSH و در بعضی مواقع T3، آزمایش‌های متداول برای تشخیص کم‌کاری و یا پرکاری غده تیروئید هستند. نمونه خون در آزمایشگاه از رگ‌های بازو گرفته و آزمایش‌های لازم روی آن انجام می‌شود.

میزان طیف نرمال هورمون تیروئید بدن در جدول زیر آمده‌است:

نوع آزمایش از مقدار تا مقدارواحد اندازه گیری
TSH۰٫۴۴٫۰نانوگرم در دسی لیتر
FT4۹٫۰۲۵٫۰نانو گرم در دسی لیتر
FT3۳٫۵۷٫۸نانو گرم در دسی لیتر
 

به یاد داشته باشید که مقادیر آمده در جدول برای افراد بالغ است و میزان طیف نرمال تیروئید در نوزادان، کودکان و زنان باردار تفاوت دارد.

 

۱-تفسیر نتیجه آزمایش تیروئید؛ تست T4 و TSH

در تست T4 (که به آن آزمایش تیروکسین هم گفته می‌شود)، اگر میزان تیروکسین بالا باشد، تیروئید پرکار است. همانطور که گفته شد علائمی مانند نگرانی و اضطراب، کاهش وزن ناگهانی، لرزش عضلات و اسهال خبر از پرکاری تیروئید می‌دهد. در بعضی موارد همراه با آزمایش T4، میزان سطح T4 آزاد هم بررسی می‌شود. اکثر هورمون‌های T4 به پروتئین‌ها متصل هستند. به تعداد کمی از این هورمون‌ها که به پروتوئین متصل نیستد، T4 آزاد می‌گویند. این دسته از T4 ها آماده استفاده در بدن هستند.

آزمایش TSH سطح هورمون‌های تحریک کننده تیروئید را بررسی می‌کند. در نتیجه این آزمایش میزان سطح هورمون‌ها باید بین ۰٫۴ تا ۴٫۰ نانوگرم در دسی لیتر باشد.

اگر نشانه‌هایی از کم‌کاری تیروئید دارید و نتیجه آزمایش TSH شما بالا تر از ۲٫۰ است، خطر ابتلا به کم کاری تیروئید در آینده شما را تهدید می‌کند. در این موارد پزشک معالج، آزمایش سالیانه‌ای برای بررسی سطح تیروئید و داروهایی مانند لووتروکسین (levothyroxine) را برای کاهش علائم بیماری تجویز می‌کند.

دو آزمایش T4 و TSH بر روی نوزادان تازه به دنیا آمده نیز انجام می‌شود تا اگرغده تیروئید عملکردی ضعیف دارد، بتوان در مراحل اولیه آن را درمان کرد. اگر بیماری کم‌کاری تیروئید مادرزادی درمان نشود، می‌تواند در رشد نوزاد اختلال ایجاد کند.

به صورت خلاصه می‌توان گفت که اگر:

  • میزان TSH بالا و T4 پایین باشد، تروئید کم‌کار است (Hypothyroidism)
  • میزان TSH پایین و T4 بالا باشد، تیروئید پرکار است (Hyperthyroidism)
  • اگر میزان TSH لب مرز و T4 در حد نرمال باشد، دچار نارسایی خفیف تیروئید هستید و ممکن است به تدریج به کم‌کاری تیروئید مبتلا شوید.
  • میزان پایین TSH و T4 ممکن است به دلیل وجود اختلال در عملکرد غده هیپوفیز باشد. البته ممکن است اختلال تیروئیدی هیچ نقشی در مقدار پایین هورمون‌ها نداشته باشد.
 

۲- تفسیر نتیجه آزمایش تیروئید؛ نتیجه تست T3

تست T3 میزان سطح هورمون تری‌دوتیرونین (Triiodothyronine) را بررسی می‌کند. این آزمایش معمولاً در شرایطی که نتایج تست‌های T4 و TSH نشان دهنده تیروئید پرکار باشند، تجویز می‌شود. معمولا اگر علائم تیروئید پرکار را داشته باشید اما نتایج آزمایش T4 و TSH گزارشی از پرکاری تیروئید ندهند، پزشک آزمایش تری‌دوتیرونین برای تشخیص تیروئید پرکار را تجویز می‌‌کند.

میزان نرمال هورمون T3 در خون ۱۰۰-۲۰۰ نانوگرم در دسی لیتر است. میزان بالای این هورمون در خون باعث ایجاد نوعی بیماری به نام گریوز می‌شود که ارتباط نزدیکی با پرکاری تیروئید دارد.
میزان هورمون T3 در نتیجه آزمایش تیروئید شما نباید کمتر از 100 و بیشتر از 200 باشد.

۳- تفسیر نتیجه آزمایش تیروئید؛ نتیجه تست T3RU (T3 resin uptake results)

در آزمایش T3RU میزان اتصال هورمونی به نام گلوبین به هورمون تیروکسین (TBG) بررسی می‌شود. اگر سطح T3 در خون بالا برود باید میزان TBG پایین باشد.

درصورتی که میزان TBG به طور غیر معمول پایین باشد، احتمالا کلیه‌ها دچار مشکل شده و یا بدن پروتئین کافی دریافت نکرده است. در بعضی مواقع میزان بالای TBG به معنای وجود مقدار زیادی استروژن در بدن است. استروژن بیش از اندازه در بدن ممکن است به خاطر بارداری، مصرف غذاهای حاوی استروژن بالا، چاقی و یا درمان‌های هورمونی باشد.

 

راه‌های درمان اختلال تیروئید

اگر فردی تیروئید کم‌کار داشته باشد، درمان آن با قرص‌های لووتیروکسین شروع می‌شود. لووتیروکسین در واقع نسخه مصنوعی هورمون T4 است که توسط غده تیروئید ترشح می‌شود.

اگر تیروئید پرکار باشد، درمان با داروهای ضد تیروئید شروع می‌شود تا غده تیروئید، هورمون‌های کمتری تولید کنند. از راه‌های درمانی دیگر می‌توان به عمل جراحی حذف غده تیروئید و یا بخشی از آن برای کاهش ترشح هورمون ها اشاره کرد. تشخیصِ راه‌ درمانیِ مناسب برای بیمار بر عهده پزشک است.

در زمان شروع بیماری، هر هفته از شما آزمایش خون گرفته می‌شود. زمانی که ترشحات غده تیروئید به حد نرمال رسید، دفعات آزمایش خون کم می‌شود. اگر تیروئید کم‌کار باشد سالی یک بار تست TSH برای چک کردن سطح هورمون تیروئید کافیست. اما در تیروئید پرکار، تکرار آزمایش‌های TSH و T4 بستگی به روش درمان دارد.

درصورتی که نتایج آزمایش نرمال نباشد باید آزمایش‌های بیشتری گرفته شود. اگر در فواصل بین آزمایش‌ها تغییری در وضع سلامتیتان ایجاد شد، پزشک را در جریان بگذارید. در شرایطی که نتایج تست نرمال بود، اما احساس ناخوشایندی داشتید از دکتر بپرسید که آیا می‌شود دوز دارو‌هایتان را بالاتر ببرد یا خیر؟ بالا بردن دوز دارو‌ها ممکن است به تنظیم میزان TSH کمک کند، اما به هیچ عنوان بدون مشورت با پزشک دوز دارو‌هایتان را تغیییر ندهید.

زمانی که شروع به مصرف قرص لووتیروکسین کردید؛ ممکن است چند ماهی طول بکشد تا نتیجه را حس کنید، حتی اگر نتایج آزمایش‌ها نرمال باشد. این وضعیت در بیمارانی با سابقه گریوز که برای مدتی نیز دچار پرکاری تیروئید بوده اند و با ید رادیواکتیو و یا جراحی درمان را شروع کرده‌اند، بیشتر دیده می‌شود.
در صورت اختلالات تیروئیدی باید به دستور پزشک دارو مصرف کنید.

چه عواملی بر نتیجه آزمایش تیروئید تاثیر می‌گذارد؟

مصرف بعضی از داروها و ابتلا به برخی از بیماری‌ها می‌تواند بر نتیجه آزمایش عملکرد تیروئید اثر بگذارد. قبل از انجام آزمایش، پزشک را از سوابق خود مانند مصرف دارو و بیماری‌ها مطلع کنید به خصوص اگر:

  • سابقه بیماری جدی مانند حمله قلبی، عفونت، زخم و آسیب‌دیدگی جدی، بیماری‌های کلیوی و کبدی دارید.
  • سابقه استفاده از داروهای تیروئیدی دارید، هرچند به میزان کم.
  • اخیرا از هر دارویی استفاده کرده‌اید، یا در حال مصرف آن هستید، مانند داروهای جلوگیری از بارداری، ضدتشنج، قرص‌های ضد التهاب، هورمون استروئید، لیتیوم (برای درمان برخی از بیماری‌های روانی) و آمیودارون.
 

چه زمانی باید آزمایش عملکرد تیروئید بدهیم؟

زمانی باید برای انجام تست عملکرد تیروئید نزد پزشک خود بروید که علائم زیر را داشته باشید:

  • متورم شدن گردن
  • تپش قلب تند و نامنظم
  • کلسترول بالا ( که باعث بروز بیماری تصلب شرایین می‌شود)
  • پوکی استخوان
  • مشکلات باروری
  • چرخه قاعدگی نامنظم و غیر طبیعی
  • سقط جنین
  • کاهش میل جنسی (در زنان)
  • سابقه بیماری خود ایمنی، دیابت نوع اول، لک و پیس
 

و یا اگر موارد زیر برای شما پیش آمده:

  • بعد از زایمان احساس ناخوشایندی دارید.
  • می‌خواهید باردار شوید و یا در هفته‌های اول بارداری هستید (و دیابت نوع ۱ و سابقه خانوادگی اختلال تیروئید بعد از زایمان دارید).
 

به یاد داشته باشید که باید سالی یک بار آزمایش خون بدهید اگر:

  • اختلال تیروئید دارید.
  • از قبل، درمانی برای تیروئید پرکار داشته‌اید.
  • برای درمان سرطان سر و گردن از پرتو درمانی استفاده کرده‌اید.
  • ۶ تا ۱۲ ماه قبل یا بعد، داروی لیتیوم و آمیودارون مصرف کرده اید.

افرادی که دچار اختلالات تیروئید هستند باید حتما سالی یک بار آزمایش خون بدهند.

چند توصیه مهم:

  • در حال حاضر آزمایش خون متداول‌ترین راه برای تشخیص اختلال غده تیروئید است.
  • برای اینکه از سلامتیتان مطمئن شوید، نتیجه تست TSH باید در طیف نرمال گفته شده در جدول باشد.
  • اگر اختلال تیروئید در شما تشخیص داده شده و یا قبلا تحت درمان تیروئید پرکار بوده‌اید، به توصیه دکتر هر دوازده ماه یک بار آزمایش خون بدهید.
  • اگر اختلال تیروئید دارید و می‌خواهید برای بارداری اقدام کنید باید در هفته‌های اول بارداری آزمایش خون بدهید.
  • اگر دارویی مصرف می‌کنید بدون مشورت با دکتر، دوز دارو را تغییر ندهید.

اختلال در تیروئید عموما ارثی است و اگر بعد از منفی شدن نتیجه آزمایش تیروئید باز هم احساس ناخوشی دارید از پزشک خود بخواهید که آزمایش را دوباره تکرار کند. اگر سوالی درباره اختلال تیروئید خود دارید بهترین فرد برای مشورت پزشکتان است.

سوالات متدوال

مقدار tsh در کم‌کاری تیروئید کودکان باید چه مقدار باشد؟

در دوره نوزادي، کم کاری خفيف تيروئيد با TSH بين ۶ تا ۲۰ ميلي يونيت در ليتر و T4 آزاد سرم در محدوده نرمال، تعريف می‌شود. بعد از دوران نوزادي، TSH بين ۵/۴ تا ۱۰ ميلي يونيت در ليتر در حضور T4 آزاد نرمال، دليل بر کم‌کاري خفيف و TSH بالاتر از ۱۰ ميلي يونيت در ليتر، کم کاري شديد تلقي مي‌شود.

tsh در آزمایش خون به چه معناست؟

به معنای میزان هورمون تیروئید در خون است.

علائمت اختصاری تیروئید چیست؟

TSH علامت اختصاری تیروئید است.

۳٫۷/۵ - (۳۲ امتیاز)
    به اشتراک بگذارید

نظرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

نظرات شما

ررر ۳۱ خرداد ۱۴۰۱

سلام ،میشه آزمایش منو هم تفسیر کنین؟ Tsh=20/23 T3=1/66 T4=0/975

کارشناس به اندام ۰۱ تیر ۱۴۰۱

سلام دوست عزیز ظاهرا کم کاری تیروئید دارید

Parivashpeyman ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۱

سلام .توضیحاتتون کامل و واضح بود ممنون از شما

باران ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۱

سلام آزمایش تیروئید من TSH 6.9 g/h0.39_6.16 میشه راهنمایی کنید سن ۱۹ سال مونث

کارشناس به اندام ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۱

سلام دوست خوبم ظاهرا کم کاری تیروئید داری با توجه به اعدادی که ارسال کردی

زهرا ۰۵ اردیبهشت ۱۴۰۱

سلام خسته نباشید من هفته ی ۲۹ بارداری هستم TSH2.15وT۴ ۷.۲۵ میشه راهنمایی کنید

کارشناس به اندام ۰۶ اردیبهشت ۱۴۰۱

سلام زهرا جان اگر می‌خوای خودت بتونی نتیجه آزمایش تیروئیدت رو تفسیر کنی به این لینک مراجعه کن

سامان سرحدی ۰۴ اردیبهشت ۱۴۰۱

سلام وقتتون بخیر من ۲۶سالمه وزنم خیلی کمه ازامایشم tsh 0.27_5.5 t4 5.13_14.5 الان نتیجه ش چی میشه لطفا

کارشناس به اندام ۰۵ اردیبهشت ۱۴۰۱

سلام دوست عزیز برای این که بتونی خودت نتیجه آزمایش تیروئیدت رو تفسیر کنی به این لینک مراجعه کن

مینو ۰۳ اردیبهشت ۱۴۰۱

باسلامطبق ازمایشم T48.70وTSH0.11میباشد خواستم ببینم وضعیت تیروییدم چگونه است سنم 46سال ممنون میشم از پاسخگویی کارشناس محترم

کارشناس به اندام ۰۶ اردیبهشت ۱۴۰۱

سلام مینو جان برای این که بتونی خودت نتیجه آزمایش تیروئیدت رو تفسیر کنی به این لینک مراجعه کن

زهرا ۲۸ فروردین ۱۴۰۱

سلام ازمایش من Tsh:2.3 T31.2 T49.7 Freet33.2میخاستم ببینم مشکل داره سنم ۲۷ممنونم

کارشناس به اندام ۲۹ فروردین ۱۴۰۱

سلام زهرا جان ظاهرا بر اساس اعدادی که فرستادی وضعیت تیروئیدت نرماله

مهشید ۲۷ فروردین ۱۴۰۱

سلام وقت بخیر ازمایش تیرویید خانوم 20 سال tsh: 2.5 t4: 1.4 t3: 2.1 مشکلی دارد یا نرمال است؟

کارشناس به اندام ۲۸ فروردین ۱۴۰۱

سلام دوست خوبم ظاهرا مقداری پرکاری تیروئید دارید به پزشک مراجعه کنید و از قرص‌های تجویزی استفاده کنید

علی ۲۵ فروردین ۱۴۰۱

سلام تی اس ا چ من شده 88صدم و تی چهار 10.4وتی سه شده 120 اصلن وزن اضافه نمیکنم و از نظر فکری همش افکارم پریشونه و اذیتم میکنه من پرکاری دارم؟

کارشناس به اندام ۲۸ فروردین ۱۴۰۱

سلام دوست عزیز برای این که خودت بتونی آزمایش تیروئدت رو تفسیر کنی به این لینک مراجعه کن

علی ۲۴ فروردین ۱۴۰۱

سلام تی اس اچ من88 صدم هستش تی چهار ۱۰.۴ تی سه۱۲۰ ،،،وزنم همیشه ثابته و اصن اضافه نمیکنم خیلی زود خسته میشم من تیروییدم پرکار هستش یا کم کار ممنونم

کارشناس به اندام ۲۹ فروردین ۱۴۰۱

سلام دوست عزیز برای این که بتونی آزمایش تیروئد خودت رو تفسیر کنی به این لینک مراجعه کن

حمیدی ۲۱ فروردین ۱۴۰۱

سلام من باردارم ۱۹ هفتمه وازمایش تیرویید دادم tsh 0.1 نتیجش خوبه یابد؟؟

کارشناس به اندام ۲۲ فروردین ۱۴۰۱

سلام دوست عزیز برای این که بتونی خودت نتیجه آزمایش تیروئیدت رو تفسیر کنی به این لینک مراجعه کن

احمد ۲۰ فروردین ۱۴۰۱

سلام و ادب من 48 سالمه T4 10.1 , T.S.H:4 كم كار هستم يا پركار؟

کارشناس به اندام ۲۱ فروردین ۱۴۰۱

سلام دوست عزیز ظاهرا نرماله

زارعی ۱۹ فروردین ۱۴۰۱

سلام وقت بخیر ببخشید در آزمایش خون T s H من ۶.۹ هست یعنی نرمال هست؟

کارشناس به اندام ۲۰ فروردین ۱۴۰۱

سلام دوست عزیز اعداد رو لطفا کامل ارسال کنید ولی از روی tsh شما ظاهرا کم کاری تیروئید دارید

علی ۱۱ فروردین ۱۴۰۱

سلام ممنون از مطالب خوبتون، وقت بخیر من 34 ساله و آقا هستم. حوصله هیچ کسی و هیچ کاری را ندارم، احساس خستگی زیاد، چاقی شکمی دارم. درصورت امکان آزمایش من را تفسیر نمایید: TSH:2.8 T4:10.3 Anti Tpo:10.5 سپاس

کارشناس به اندام ۱۵ فروردین ۱۴۰۱

سلام دوست عزیز از روی اعدادی که فرستادید ظاهرا نرماله ممکنه دچار کم خونی یا کبد چرب شده باشید بهتره به پزشک مراجعه کنید و چکاب کامل انجام بدید

خورشید ۲۳ اسفند ۱۴۰۰

سلام وقت بخیر من۴۳ سالمه ومونث چندین سال هست لووتیرکسین مصرف میکنم والان این نتایج آزمایشم هست ممنون میشم راهنمایی بفرمایید .باتشکر T411.6 T3 0.9 TSH 0.5

کارشناس به اندام ۲۴ اسفند ۱۴۰۰

سلام دوست عزیز برای تفسیر نتیجه آزمایشتون به این لینک مراجعه کنید

خورشید ۲۳ اسفند ۱۴۰۰

سلام وقت بخیر من۴۳ سالمه وموثر چندین سال هست لووتیرکسین مصرف میکنم والان این نتایج آزمایشی هست ممنون میشم راهنمایی بفرمایید .باتشکر T411.6 T3 0.9 TSH 0.5

کارشناس به اندام ۲۴ اسفند ۱۴۰۰

سلام دوست خوبم برای تفسیر نتیجه آزمایشون به این لینک مراجعه کنید

خورشید ۲۳ اسفند ۱۴۰۰

سلام وقت بخیر، من ۴۳ساله هستم ومونث چندین سال هست قرص لووتیرکسین برای کم کاری تیروئید مصرف میکنم والان جواب آزمایش تیروئیدم به این صورت هست.لطفا راهنمایی بفرمایید.باتشکرT411.6 T3 0.9 TSH.5

کارشناس به اندام ۲۴ اسفند ۱۴۰۰

سلام دوست عزیز برای تفسیر نتیجه آزمایش تیروئیدتون به این لینک مراجعه کنید

نیکدخت ۲۲ اسفند ۱۴۰۰

سلام وقت بخیر من ۴۱ ساله و خانم هستم TSH:2.9 T3: 127.00 T4: 7.3 میشه راهنمایی کنید

کارشناس به اندام ۲۳ اسفند ۱۴۰۰

سلام دوست خوبم برای دستیابی به اطلاعات در مورد نتیجه و تفسیر آزمایش تیروئید به این لینک مراجعه کنید

ابوالفضل ۲۲ اسفند ۱۴۰۰

سلام من ۱۷سالمه T4=97.8و Tsh=2.26 میشه تفسیر کنید

کارشناس به اندام ۲۳ اسفند ۱۴۰۰

سلام دوست عزیز لینک مقاله تیروئید رو براتون میفرستم میتونید با توجه به این مقاله خودتون آزمایشتون رو تفسیر کنید لطفا به این لینک مراجعه کنید

طاهره ۲۰ اسفند ۱۴۰۰

ممنون از مطالب مفید تون آزمایش من ۴۵ سالمه Tsh 6,275 T4 6,28 T3 87,4 لطفا تفسیر کنید

کارشناس به اندام ۲۱ اسفند ۱۴۰۰

سلام دوست عزیز با توجه به اعدادی که ارسال کردید ظاهرا کم کاری تیروئید دارید