دیابت نوع یک چیست؟ آیا قابل درمان است؟

دیابت نوع یک یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به سلول‌های تولید کننده انسولین در لوزالمعده حمله می‌کند و باعث می‌شود بدن انسولین کافی تولید نکند. در نتیجه، قند خون در بدن افزایش پیدا می‌کند و فرد برای زنده ماندن به تزریق روزانه انسولین نیاز دارد.

اگر بخواهیم ساده بگوییم، در دیابت نوع ۱ بدن دیگر نمی‌تواند قند خون را به‌درستی کنترل کند، چون انسولین کافی ندارد؛ به همین دلیل این بیماری معمولاً ناگهانی شروع می‌شود و نیاز به درمان مادام‌العمر دارد.

اگر فرصت مطالعه مقاله را ندارید، می‌توانید به فایل صوتی آن گوش دهید:

با وجود تحقیقات زیاد، دیابت نوع ۱ درمانی قطعی ندارد. درمان این بیماری بر مدیریت میزان قند خون با استفاده از انسولین، رژیم غذایی و تغییر سبک زندگی متمرکز است تا از عوارض جلوگیری شود. تا انتهای مقاله با ما همراه شوید.

دیابت نوع یک چیست؟

دیابت نوع ۱ بیماری مزمنیست که در آن لوزالمعده انسولین تولید نمی‌کند. اگر هم انسولین تولید کند، مقدار آن بسیار کم است. این بیماری معمولاً در دوران کودکی یا نوجوانی به وجود می‌آید اگرچه در دوران بزرگسالی نیز مشاهده شده که افراد به این نوع از دیابت مبتلا شوند.

صحبت‌های دکتر کرمانی در مورد دیابت را از دست ندهید:

چگونه یک فرد به دیابت نوع ۱ مبتلا می شود؟

به‌صورت خلاصه مراحل ابتلا به دیابت به شرح زیر است.

• حمله سلول‌های ایمنی به جزایر لانگرهانس
• کاهش یا از بین‌ رفتن انسولین
• عدم ورود گلوکز به سلول‌ها
• تجمیع گلوکز در جریان خون

از کجا بفهمیم دیابت نوع ۱ داریم؟ علائم دیابت نوع ۱

علائم دیابت نوع ۱ می‌توانند به‌طور ناگهانی ظاهر شوند و شامل موارد زیر باشند:

• احساس تشنگی شدید
• تکرر ادرار
• احساس گرسنگی شدید
• کاهش وزن بی دلیل
• تحریک‌پذیری یا تغییرات خلقی
• احساس خستگی و ضعف
• تاری دید
• بوی بد دهان
• افزایش اشتها
• خواب آلودگی
• تغییرات ناگهانی در خلق وخو
• تاری دید
• تکرر ادرار
• شب ادراری در کودکان
• ناراحتی معده

در رابطه‌با شب ادراری در کودکان باید گفت که هر نوع شب ادراری را نمی‌توان از علائم دیابت دانست. اما اگر شب ادراری کودک به طور ناگهانی به وجود آمده و قبلاً دیده نشده می‌توان آن را از علائم دیابت نوع ۱ دانست.

روش های تشخیص دیابت نوع ۱

برای تشخیص دیابت نوع ۱ چندین آزمایش وجود دارد. برخی از آنها با روش های تشخیص دیابت نوع ۲ مشترکند که عبارتند از:

• آزمایش هموگلوبین A1C: میانگین قند خون را در ۲ تا ۳ ماه گذشته نشان می‌دهد.
• آزمایش قند خون ناشتا (FBS/FPG): سطح قند خون را پس از حداقل ۸ ساعت ناشتایی اندازه‌گیری می‌کند.
• آزمایش قند خون تصادفی (RBS): سطح قند خون را در هر زمانی اندازه‌گیری می‌کند.
• آزمایش تحمل گلوکز خوراکی (OGTT): قند خون را قبل و ۲ ساعت پس از مصرف یک نوشیدنی قندی اندازه‌ گیری می‌کند.

بیشتر بخوانید: فرق دیابت نوع یک و دو چیست؟

برخی از آزمایش ها نیز وجود دارد که تنها برای تشخیص دیابت نوع ۱ به کار برده می شوند. این موارد عبارتند از:

آزمایش‌های اتو آنتی‌ بادی (ویژه نوع ۱): از آنجا که دیابت نوع ۱ یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی به سلول‌های تولیدکننده انسولین در پانکراس حمله می‌کند، وجود اتوآنتی‌بادی‌ها در خون، نشان‌دهنده این روند خودایمنی و قویاً تأییدکننده دیابت نوع ۱ است.

آزمایش پپتید C و انسولین: این آزمایش‌ها میزان تولید انسولین توسط بدن را نشان می‌دهند. اگر سطح انسولین و پپتید بسیار پایین یا غیرقابل تشخیص باشند، فرد به دیابت نوع ۱ مبتلاست.

آیا می‌توان از دیابت نوع ۱ پیشگیری کرد؟

متأسفانه هیچ راه شناخته شده‌ای برای پیشگیری از دیابت نوع ۱ وجود ندارد. محققان در حال بررسی‌های گسترده هستند تا از همان ابتدای بیماری یا پیش از آن بتوانند جلوی دیابت نوع یک را بگیرند، اما تا کنون به نتیجه‌ای نرسیده‌اند.

چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به دیابت نوع ۱ هستند؟

تحقیقات نشان می‌دهد که برخی از عوامل ممکن است خطر ابتلا به دیابت نوع ۱ را افزایش یا کاهش دهند. این عوامل عبارتند از:

• سابقه خانوادگی: اگر یکی از اعضای خانواده شما مبتلا به دیابت نوع ۱ باشد، خطر ابتلای شما نیز بیشتر است.
• سابقه ژنتیکی: داشتن برخی ژن‌ها شما را مستعد ابتلا به دیابت نوع ۱ می‌کند.
• عفونت‌های خاص: برخی از عفونت‌های ویروسی با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۱ مرتبط هستند.
• برخی از غذاها و مواد: قرار گرفتن در معرض برخی پروتئین‌های خاص گاو و گندم در دوران نوزادی ممکن است خطر ابتلا به دیابت نوع ۱ را افزایش دهد.

آیا دیابت نوع ۱ قابل درمان است؟

در حال حاضر، هیچ درمان قطعی برای این دیابت وجود ندارد. این یک بیماری خودایمنی است که به سلول‌های تولید کننده انسولین در لوزالمعده حمله می‌کند و آنها را از بین می‌برد.

با این حال، روش‌های درمانی موثری برای کنترل قند خون و مدیریت بیماری وجود دارد که به افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ کمک می‌کند تا زندگی طولانی و سالمی داشته باشند. این موارد عبارتند از:

تزریق انسولین

رایج‌ترین روش درمان دیابت نوع ۱ انسولین است. از آنجایی که بدن شما دیگر انسولین تولید نمی‌کند، باید آن را به صورت مصنوعی تزریق کنید. انواع مختلفی از انسولین با سرعت جذب متفاوت وجود دارد که پزشک با توجه به نیاز شما آنها را تجویز می‌کند.

نظارت بر قند خون

کنترل منظم قند خون برای مدیریت دیابت نوع ۱ ضروری است. شما باید از دستگاه تست قند خون برای بررسی سطح قند خون خود در طول روز استفاده کنید. بر اساس نتایج قند خون، ممکن است لازم باشد دوز انسولین خود را تنظیم کنید یا سایر داروها را مصرف کنید.

رژیم غذایی سالم

رژیم غذایی سالم در کنترل دیابت نوع ۱ نقش مهمی در تثبیت قند خون و کاهش نوسانات آن دارد؛ هرچند جایگزین انسولین نیست. انتخاب کربوهیدرات‌های پیچیده مثل غلات کامل، سبزیجات و حبوبات، محدود کردن قندهای ساده و غذاهای فرآوری‌شده، و تنظیم مقدار کربوهیدرات هر وعده به فرد کمک می‌کند قند خون پایدارتر بماند و دوز انسولین دقیق‌تر تنظیم شود.

ورزش منظم

فعالیت بدنی منظم به کنترل قند خون، کاهش وزن و بهبود سلامت قلب و عروق کمک می‌کند. بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۱ باید حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته ورزش هوازی با شدت متوسط ​​یا ۷۵ دقیقه در هفته ورزش هوازی با شدت بالا انجام دهند.

داروها

در برخی موارد، ممکن است برای کنترل عوارض دیابت مانند فشار خون بالا یا کلسترول بالا به داروهای اضافی نیاز داشته باشید.

درمان دیابت نوع ۱ در طب سنتی

طب سنتی در کنار طب نوین، دیدگاه‌ها و راه‌حل‌های خاص خود را برای مدیریت دیابت نوع ۱ ارائه می‌دهد. توجه به این نکته ضروری است که طب سنتی جایگزینی برای درمان‌های پزشکی نوین دیابت نوع ۱ نیست. همیشه باید تحت نظر پزشک معالج خود باشید و از مشورت با او برای هرگونه تغییر در روند درمانی خودداری کنید.

با این حال، برخی از روش‌های طب سنتی ممکن است به کنترل قند خون و کاهش عوارض دیابت نوع ۱ کمک کنند. این روش‌ها عبارتند از:

گیاهان دارویی: برخی از گیاهان مانند دارچین، بادرنجبویه، گزنه، قاصدک و شنبلیله ممکن است به کاهش قند خون کمک کنند. مصرف این گیاهان باید طبق دستور پزشک یا متخصص طب سنتی باشد، زیرا ممکن است با داروهای دیگر تداخل داشته باشند.

حجامت: حجامت نوعی طب سنتی است که شامل ایجاد برش‌های کوچک در پوست و تخلیه خون است. برخی از افراد معتقدند که حجامت می‌تواند به کاهش قند خون و بهبود علائم دیابت کمک کند. با این حال، تحقیقات علمی کافی برای تأیید این ادعاها وجود ندارد.

طب سوزنی: طب سوزنی نوعی طب سنتی چینی است که شامل قرار دادن سوزن‌های نازک در نقاط خاصی از بدن است. برخی از تحقیقات نشان داده است که طب سوزنی ممکن است به کاهش قند خون و بهبود کیفیت زندگی افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ کمک کند.

اگر دیابت نوع ۱ کنترل نشود، چه عوارضی دارد؟

عدم کنترل قند خون بالا برای مدت طولانی ممکن است به بسیاری از سیستم‌های بدن آسیب برساند. دیابت نوع یک می‌تواند باعث مشکلات زیر شود:

• بیماری قلبی
• سکته مغزی
• نارسایی کلیه
• نابینایی یا دیگر مشکلات بینایی
• بیماری لثه و از دست دادن دندان
• آسیب دیدن عصب‌های دست، پا و دیگر ارگان‌ها
• تنگی نفس
• تپش قلب
• سرگیجه
• اختلال در تکلم
• اختلال در راه‌رفتن
• سردرد شدید و ناگهانی
• آسیب به کلیه
• بیماری‌های پوستی و دهانی
• اختلالات جنسی

سخن پایانی:

دیابت نوع ۱ در اثر حمله سلول‌های ایمنی به هورمون‌های انسولین ایجاد می‌شود. در اثر این بیماری، بدن نیاز به تزریق انسولین دارد. افراد زیادی در سراسر جهان مبتلا به دیابت نوع ۱ هستند.

هرچند در زندگی این بیماران محدودیت‌های زیادی وجود دارد اما تغییرات سبک زندگی می‌تواند آن‌ها را از عوارض دیابت مصون نگه دارد و این بیماران مانند سایر افراد جامعه به زندگی عادی و فعالیت‌های روزمره‌شان بپردازند. هنوز دلیل مشخصی برای دیابت نوع یک یافت نشده، در نتیجه درمان قطعی نیز برای آن وجود ندارد. البته با یک زندگی سالم و تزریق انسولین می‌توان این بیماری را کنترل کرد.

سوالات متداول دیابت نوع یک:

منبع:

• www.healthline.com
• www.webmd.com
• www.mayoclinic.org