سرماخوردگی یکی از بیماریهای شایع ویروسی است که معمولاً با آبریزش بینی، عطسه، گلودرد، سرفه، گرفتگی بینی و احساس خستگی همراه میشود. اگرچه معمولاً طی ۷ تا ۱۰ روز بهبود پیدا میکند، انتخاب غذاهای مناسب، نوشیدن مایعات کافی و استراحت میتواند به کاهش علائم و تحمل راحتتر این دوره کمک کند. بااینحال، هیچ خوراکی یا درمان خانگی نمیتواند سرماخوردگی را به طور قطعی و فوری از بین ببرد.
اگر برایتان سؤال است که برای درمان سرماخوردگی چی خوبه؟ یا چه روشهایی به بهبود سریعتر کمک میکنند در این مقاله بهترین خوراکیها، درمانهای خانگی، داروهای تسکین دهنده و نکات مهم مراقبت از کودکان و افراد پرخطر را بررسی میکنیم.
برای سرماخوردگی چی خوبه؟
بهترین راهکار برای مقابله با سرماخوردگی، ترکیبی از استراحت کافی، نوشیدن آب و مایعات، تغذیه متعادل و تسکین علائم است. سوپ گرم، عسل برای بزرگسالان و کودکان بالای یک سال، میوههای تازه و غذاهای حاوی پروتئین میتوانند به تأمین نیازهای بدن در دوران بیماری کمک کنند. شست و شوی بینی با محلول نمکی و غرغره آب نمک نیز ممکن است گرفتگی بینی و گلودرد را کاهش دهند.
نکته مهم این است که سرماخوردگی معمولاً خود به خود بهبود پیدا میکند. بنابراین هدف درمان خانگی بیشتر کاهش ناراحتی، جلوگیری از کم آبی و کمک به روند طبیعی بهبودی است.
| روش | فایده اصلی |
|---|---|
| نوشیدن آب و مایعات | پیشگیری از کمآبی |
| سوپ گرم | تأمین مایعات و تسکین گلو |
| عسل | کاهش سرفه در افراد بالای یک سال |
| استراحت کافی | کمک به بازیابی توان بدن |
| محلول نمکی بینی | کاهش گرفتگی و خشکی بینی |
| غرغره آب نمک | تسکین موقت گلودرد |
| دستگاه بخور تمیز | کاهش خشکی و ناراحتی تنفسی |
این روشها عمدتاً برای تسکین علائم هستند، نه درمان قطعی یا فوری عفونت ویروسی. (cdc)
برای درمان سرماخوردگی چه بخوریم؟
در دوران سرماخوردگی بهتر است غذاهایی انتخاب کنید که هضم آسانی دارند، مایعات بدن را تأمین میکنند و مواد مغذی موردنیاز را در اختیار بدن قرار میدهند. این غذاها عبارتند از:

آب و مایعات گرم
نوشیدن آب، یا آبگوشت رقیق، دمنوشهای ضدسرماخوردگی و نوشیدنیهای گرم به حفظ آب بدن کمک میکند. مایعات گرم همچنین ممکن است گلودرد را آرام کنند و باعث شوند ترشحات بینی راحتتر خارج شوند. لازم نیست برای بهبود سرماخوردگی مقدار غیرمعمولی آب بنوشید، مصرف منظم مایعات متناسب با تشنگی و شرایط بدنی کافی است. (mayoclinic)
سوپ مرغ و سوپ سبزیجات
سوپ مرغ یکی از انتخابهای مناسب هنگام سرماخوردگی است، زیرا آب و مواد مغذی فراهم میکند، خوردن آن آسان است و گرمای آن ممکن است به تسکین موقت گرفتگی بینی و گلودرد کمک کند. سوپ سبزیجات تهیه شده با هویج، کدو، سیب زمینی و سبزیهای مختلف نیز گزینه خوبی برای دریافت ویتامینها و مواد معدنی است. برای کاملتر شدن وعده غذایی میتوانید مقداری مرغ، حبوبات یا غلات به سوپ اضافه کنید.
بیشتر بخوانید: بهترین روشهای درمان سرفه در کودکان چیست؟
عسل
عسل میتواند شدت سرفه را کاهش دهد و به ویژه پیش از خواب به آرامتر شدن سرفههای آزاردهنده کمک کند. میتوانید مقدار کمی عسل را به تنهایی یا همراه آب گرم و لیمو مصرف کنید. البته عسل درمان ویروس سرماخوردگی نیست و نباید به کودکان زیر یک سال داده شود، زیرا خطر بوتولیسم نوزادان وجود دارد.

میوههای حاوی ویتامین C
پرتقال، نارنگی، کیوی، توت فرنگی و فلفل دلمهای از منابع خوب ویتامین C هستند. مصرف این مواد غذایی به تأمین نیاز روزانه بدن کمک میکند اما خوردن مقدار زیادی ویتامین C پس از شروع علائم، لزوماً سرماخوردگی را سریعتر درمان نمیکند. بهتر است میوهها را به صورت کامل مصرف کنید تا علاوه بر ویتامینها، فیبر نیز دریافت کنید.
غذاهای حاوی روی (زینک)
گوشت، تخم مرغ، لبنیات، حبوبات، مغزها و دانهها میتوانند بخشی از نیاز بدن به روی را تأمین کنند. این ماده معدنی در عملکرد طبیعی سیستم ایمنی نقش دارد. با این حال، دریافت زینک از غذا با مصرف مکملهایی با دوز بالا تفاوت دارد و شواهد مربوط به مکملها نیز به نوع فرآورده و زمان شروع مصرف وابسته است.
غذاهای سبک و مقوی
اگر اشتهای زیادی ندارید، وعدههای کوچک و متعدد مانند فرنی، تخم مرغ، ماست، برنج، سیب زمینی پخته و سوپ انتخابهای مناسبی هستند. در صورت تحمل از منابع پروتئین مانند مرغ، ماهی، تخم مرغ و حبوبات استفاده کنید تا انرژی و مواد مغذی کافی دریافت کنید. لازم نیست هنگام سرماخوردگی رژیم غذایی سختی داشته باشید یا خودتان را به خوردن غذاهایی که دوست ندارید مجبور کنید.

آب قلم برای سرماخوردگی
آب قلم گرم میتواند مایعات و مقداری پروتئین و مواد معدنی فراهم کند و در صورت کاهش اشتها، نوشیدن آن آسان باشد. با این حال شواهد علمی کافی وجود ندارد که نشان دهد آب قلم به تنهایی ویروس سرماخوردگی را از بین میبرد یا مدت بیماری را کوتاه میکند. بهتر است نوع کم نمک آن را انتخاب کنید و در کنار سایر غذاهای مغذی مصرف کنید.
برای سرماخوردگی چه چیزهایی نخوریم؟
هیچ فهرست غذایی ثابتی وجود ندارد که همه افراد مبتلا به سرماخوردگی ملزم به رعایت آن باشند اما بهتر است مصرف برخی خوراکیها را محدود کنید:
- الکل: ممکن است کمآبی بدن را تشدید کند و با بعضی داروها تداخل داشته باشد.
- نوشیدنیهای بسیار شیرین: مصرف زیاد نوشابه و آبمیوههای شیرین، جایگزین مناسبی برای آب و میوه کامل نیست.
- غذاهای بسیار چرب و سنگین: اگر تهوع یا بیاشتهایی دارید، ممکن است تحمل این غذاها دشوارتر باشد.
- غذاها و نوشیدنیهای محرک گلو: خوراکیهای تند، بسیار داغ یا اسیدی را در صورت تشدید گلودرد محدود کنید.
- برخلاف یک باور رایج، شواهد معتبری وجود ندارد که نشان دهد مصرف شیر و لبنیات در همه افراد سرماخورده باعث افزایش تولید مخاط میشود. اگر لبنیات را بهخوبی تحمل میکنید، نیازی به حذف آنها نیست.
درمان خانگی سرماخوردگی بزرگسالان
درمانهای خانگی زیر میتوانند علائم سرماخوردگی بزرگسالان را کاهش دهند و دوره بیماری را قابل تحملتر کنند:

استراحت و خواب کافی
خواب کافی و کاهش فعالیتهای سنگین به بدن فرصت میدهد روند طبیعی بهبودی را طی کند. اگر تب یا ضعف دارید، بهتر است در خانه استراحت کنید و تا بهبود حال عمومی از ورزش شدید خودداری کنید.
شست و شوی بینی با محلول نمکی
اسپری یا قطره سالین میتواند به مرطوب شدن مجاری بینی و خارج شدن ترشحات کمک کند. اگر از وسایل شست و شوی بینی استفاده میکنید، فقط آب استریل، مقطر یا آب جوشانده و سپس سردشده به کار ببرید و وسیله را پس از مصرف تمیز کنید.
غرغره آب نمک
حل کردن حدود نصف قاشق چای خوری نمک در یک لیوان آب گرم و غرغره کردن آن ممکن است درد و سوزش گلو را تسکین دهد. محلول را قورت ندهید. این روش برای کودکان خردسال که توانایی غرغره کردن ایمن ندارند مناسب نیست.
استفاده صحیح از دستگاه بخور
دستگاه بخور سرد ممکن است خشکی هوا و ناراحتی بینی و گلو را کاهش دهد. مخزن دستگاه را مرتب تمیز کنید تا محل رشد میکروب و کپک نشود. از بخور مستقیم آب جوش استفاده نکنید زیرا خطر سوختگی دارد.

دوش آب گرم
دوش آب گرم یا نشستن کوتاه مدت در حمام بخاردار ممکن است گرفتگی بینی را به طور موقت کمتر کند. مراقب باشید آب بیش از حد داغ نباشد و اگر دچار احساس سرگیجه یا ضعف هستید از حمام طولانی خودداری کنید.
برای درمان سریع سرماخوردگی چه کنیم؟
برای درمان سریع سرماخوردگی باید بدانید که روش قطعی برای از بین بردن فوری ویروس وجود ندارد. با این حال چند اقدام میتوانند به کاهش ناراحتی و بازگشت راحتتر به فعالیتهای روزمره کمک کنند:
- از همان ابتدای بیماری، استراحت و مصرف مایعات را جدی بگیرید.
- برای گرفتگی بینی از محلول نمکی استفاده کنید.
- برای تسکین سرفه، در صورت مناسب بودن، عسل مصرف کنید.
- در صورت تب یا درد با توجه به شرایط خود از داروی مناسب و طبق دستور مصرف استفاده کنید.
- از مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک بپرهیزید، زیرا این داروها روی ویروسهای سرماخوردگی اثر ندارند.
اگر علائم ناگهانی و شدید هستند یا احتمال آنفولانزا یا کووید وجود دارد به ویژه در افراد پرخطر، ارزیابی زودهنگام پزشکی اهمیت دارد زیرا درمانهای اختصاصی این بیماریها ممکن است به زمان شروع حساس باشند. (cdc)

درمان علائم سرماخوردگی
برای کاهش علائم سرماخوردگی، روشهای مختلفی از جمله مراقبتهای خانگی، مصرف برخی داروها و تغذیه مناسب وجود دارد. انتخاب روش مناسب به نوع و شدت علائم بستگی دارد. در جدولهای زیر، راهکارهای تسکین علائم، نقش داروها و تأثیر مکملهای غذایی را طبق توصیههای nhs بررسی کردهایم.
| علائم سرماخوردگی | روشهای تسکین و درمان |
|---|---|
| گلودرد | نوشیدن مایعات گرم، مصرف عسل (برای افراد بالای یک سال) و غرغره آب نمک به تسکین گلودرد کمک میکنند. در صورت درد شدید، مداوم یا دشواری در بلع و تنفس، مراجعه به پزشک ضروری است. |
| آبریزش و گرفتگی بینی | استفاده از اسپری سالین، نوشیدن مایعات و استراحت مفید است. داروهای ضداحتقان نیز ممکن است علائم را موقتاً کاهش دهند، اما افراد مبتلا به فشارخون بالا یا بیماریهای زمینهای باید با احتیاط از آنها استفاده کنند. |
| سرفه | عسل، نوشیدن مایعات و دوری از دود سیگار میتوانند سرفه را تسکین دهند. انتخاب داروی ضدسرفه باید متناسب با سن، نوع سرفه و داروهای مصرفی فرد باشد. |
| تب و بدندرد | استراحت، مصرف مایعات و استفاده صحیح از داروهای مسکن و تببر به کاهش علائم کمک میکنند. از مصرف همزمان داروهای سرماخوردگی با ترکیبات مؤثره مشترک خودداری کنید. |
| بیحالی و ضعف | خواب کافی، مصرف وعدههای غذایی سبک و نوشیدن مایعات مفید است. ضعف شدید یا روبهافزایش، بهویژه همراه با تنگی نفس، درد قفسه سینه یا کمآبی، نیازمند بررسی پزشکی است. |
آیا دارو برای سرماخوردگی لازم است؟
بیشتر سرماخوردگیها بدون داروی اختصاصی بهبود پیدا میکنند. زنان باردار، افراد دارای بیماری زمینهای و کسانی که داروهای دیگری مصرف میکنند، بهتر است پیش از استفاده از داروهای بدون نسخه با پزشک یا داروساز مشورت کنند. طبق cdc برخی از داروهای شایع در این دوران عبارتند از:
| نوع دارو | تأثیر در سرماخوردگی |
|---|---|
| مسکنها و تببرها | به کاهش تب، سردرد و بدندرد کمک میکنند، اما ویروس سرماخوردگی را از بین نمیبرند. |
| داروهای ضداحتقان | ممکن است گرفتگی بینی را برای مدت کوتاهی کاهش دهند، اما برای همه افراد مناسب نیستند. |
| داروهای ضدسرفه | ممکن است بعضی انواع سرفه را تسکین دهند، اما اثربخشی آنها متفاوت است و انتخابشان به سن و شرایط فرد بستگی دارد. |
| آنتیبیوتیکها | در درمان سرماخوردگی ویروسی مؤثر نیستند و نباید بدون تجویز پزشک مصرف شوند. |
آیا ویتامین C، زینک و پروبیوتیک به درمان سرماخوردگی کمک میکنند؟
مکملها جایگزین تغذیه متعادل، استراحت و مصرف مایعات نیستند، اما در کنار داروها و استراحت کافی میتوانند مفید باشند. همچنین مصرف دوزهای بالای مکملها بدون مشورت با پزشک توصیه نمیشود. (nccih)
| مکمل | تأثیر بر سرماخوردگی | نکات مهم |
|---|---|---|
| ویتامین C | مصرف منظم آن ممکن است مدت سرماخوردگی را اندکی کاهش دهد، اما شروع مصرف پس از بروز علائم معمولاً اثر مشخصی در درمان سریع ندارد. | مصرف دوزهای بالا ممکن است باعث مشکلات گوارشی شود. |
| زینک (روی) | برخی مکملهای خوراکی زینک در صورت شروع زودهنگام ممکن است مدت علائم را کاهش دهند، اما شواهد قطعی نیستند. | احتمال تهوع، ناراحتی گوارشی و تداخل دارویی وجود دارد. زینک داخل بینی توصیه نمیشود. |
| پروبیوتیک | ممکن است در برخی شرایط احتمال ابتلا به عفونتهای تنفسی را کاهش دهد، اما شواهد کافی برای درمان سرماخوردگی موجود نیست. | اثربخشی به نوع و سویه پروبیوتیک بستگی دارد و مصرف آن برای همه افراد مناسب نیست. |
درمان سرماخوردگی در ماه رمضان
اگر در ماه رمضان سرما خوردهاید در فاصله افطار تا سحر به طور منظم آب بنوشید و از سوپ، میوه، سبزیجات و غذاهای سبک استفاده کنید. خواب کافی و استراحت نیز اهمیت دارد.
اگر مصرف دارو در ساعات روز ضروری است یا تب، ضعف شدید و نشانههای کم آبی دارید، درباره وضعیت سلامتی و امکان ادامه روزه با پزشک مشورت کنید. تصمیمهای مربوط به معافیت شرعی از روزه نیز به شرایط فرد و نظر مرجع دینی بستگی دارد.
درمان سرماخوردگی در کودکان و افراد پرخطر
برای کودکان، مایعات کافی، استراحت و قطره سالین بینی از راهکارهای رایج مراقبتی هستند. عسل فقط برای کودکان بالای یک سال مجاز است و داروهای سرماخوردگی بدون نسخه نباید بدون توجه به سن و توصیه متخصص به کودکان داده شوند. در نوزادان، افراد سالمند، زنان باردار و مبتلایان به بیماریهای مزمن یا ضعف سیستم ایمنی، در صورت بروز علائم قابل توجه بهتر است زودتر ارزیابی پزشکی انجام شود.
آیا سرماخوردگی با آنفلوانزا و کرونا فرق دارد؟
گاهی اوقات افراد سرماخوردگی را آنفلوانزا یا کرونا اشتباه میگیرند. اما این سه با هم تفاوتهایی دارند که در جدول زیر به آنها اشاره شده است:
| ویژگی | سرماخوردگی | آنفولانزا | کووید ۱۹ |
| شروع علائم | معمولاً تدریجی | اغلب ناگهانی | متغیر |
| تب و بدن درد | معمولاً خفیفتر | اغلب شدیدتر | ممکن است رخ دهد |
| آبریزش و عطسه | شایع | ممکن است رخ دهد | ممکن است رخ دهد |
| تشخیص قطعی | بر اساس علائم و ارزیابی | گاهی نیازمند آزمایش | گاهی نیازمند آزمایش |
علائم این بیماریها همپوشانی دارند، بنابراین فقط با نشانهها نمیتوان همیشه آنها را از هم تشخیص داد. (mayoclinic)
سرماخوردگی چند روز طول میکشد؟
بیشتر افراد طی ۷ تا ۱۰ روز بهبود پیدا میکنند، هرچند سرفه ممکن است بیشتر طول بکشد. اگر علائم پس از حدود ۱۰ روز بهتر نشدند، پس از بهبود دوباره تشدید شدند یا تب طولانی داشتید، مراجعه به پزشک ضروری است.
چه زمانی برای سرماخوردگی به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت تنگی نفس، درد قفسه سینه، کم آبی شدید، تب طولانی یا علائم رو به وخامت، فوراً ارزیابی پزشکی دریافت کنید. تب در نوزادان زیر سه ماه نیز نیازمند بررسی فوری است. اگر دچار بیماری زمینهای هستید یا در گروه پرخطر قرار دارید، برای ارزیابی و احتمال نیاز به درمان زودهنگام منتظر شدید شدن علائم نمانید. (cdc)
آیا میتوان از سرماخوردگی پیشگیری کرد؟
بله. شستن مرتب دستها، پرهیز از لمس چشم و بینی با دست آلوده، تهویه مناسب محیط، پوشاندن دهان و بینی هنگام سرفه و عطسه و دوری از تماس نزدیک با افراد بیمار، احتمال انتقال ویروس را کاهش میدهند. خواب کافی و تغذیه متعادل نیز به حفظ عملکرد طبیعی سیستم ایمنی کمک میکنند.

کلام آخر
اگر میپرسید چی بخورم سرما خوردگیم خوب بشه یا برای سرماخوردگی چی خوبه؟ باید بگوییم سوپ گرم، آب و مایعات کافی، عسل برای افراد بالای یک سال، میوههای تازه و غذاهای سبک و مقوی انتخابهای مناسبی هستند.
در کنار تغذیه، استراحت، شست و شوی بینی با محلول نمکی و کنترل علائم میتوانند به بهبود کمک کنند. با این حال، درمان سریع سرماخوردگی به معنای از بین بردن فوری ویروس نیست در صورت تداوم یا تشدید علائم و وجود نشانههای هشداردهنده، مراجعه به پزشک اهمیت دارد.
سوالات متداول
۱- برای سرماخوردگی چی بخوریم؟
سوپ مرغ، مایعات گرم، عسل (برای افراد بالای یک سال)، میوههای حاوی ویتامین C و غذاهای سبک و مقوی به تسکین علائم و تأمین مواد مغذی کمک میکنند.
۲- آیا سرماخوردگی مسری است و تا چند روز انتقال پیدا میکند؟
بله، سرماخوردگی مسری است و معمولاً در ۲ تا ۳ روز اول علائم بیشترین قابلیت انتقال را دارد. با این حال، ممکن است ویروس از چند روز پیش از شروع علائم تا زمانی که علائم ادامه دارند، منتقل شود.
۳- چه زمانی سرماخوردگی خطرناک میشود؟
اگر سرماخوردگی با تنگی نفس، درد قفسه سینه، کم آبی شدید یا تب طولانی همراه باشد، باید به پزشک مراجعه کنید. تشدید علائم یا بهبود نیافتن پس از حدود ۱۰ روز نیز نیازمند بررسی است.
۴- آیا آنتیبیوتیک برای درمان سرماخوردگی لازم است؟
خیر، سرماخوردگی معمولاً ویروسی است و آنتیبیوتیکها روی ویروسها اثری ندارند. این داروها فقط در صورت تشخیص عفونت باکتریایی و تجویز پزشک کاربرد دارند.




با سلام و عرض ادب :
دکنر عزیز دو روز است بنده دچار آب ریزش بینی و عطسه شده ام . امروز از داروخانه قرص mix grip که یک نوع قرص مکیدنی است تهیه کردم . تب ندارن و گلو درد هم ندارم فقط عطسه و آبریزش بینی اذیت میکند. آیا به نظر شما این بیماری کرونا نیست؟
از پاسخگویی شما دکتر محترم قبلا تشکر میشود،
سلام
بزرگوار برای تشخیص نوع بیماری باید آزمایش انجام بدین و به پزشک مراجعه کنید میتونه حساسیت ساده باشه
اکانت اینستا هم دارید؟
بله عزیزم
@drkermany اینستاگرام دکترکرمانی هست
شما کانال تلگرام هم دارین؟
بله عزیزم
خدمت شما کانال تلگرام
احسنت عالی بود
تشکرازشما
احسنت عالی بود
لطف شماست عزیزم
مطالب مفید بود سپاسگزارم
تشکرازهمراهی شما عزیزم