آزمایش تیروئید یکی از مهمترین روشها برای بررسی عملکرد متابولیسم بدن است. این آزمایش مشخص میکند که فرد دچار کمکاری یا پرکاری تیروئید است یا نه. کیتهای آزمایش تیروئید در داروخانهها موجودند و امکان انجام تست در خانه را فراهم میکنند. همچنین، جواب ازمایش تیروئید نرمال از طریق این کیت ها امکانپذیر است. این آزمایشها معمولاً شامل اندازهگیری سطح هورمونهایی مانند T4 و TSH هستند.
پزشکان معمولاً در صورت نگرانی از سطح هورمونهای تیروئید، آزمایشهای غربالگری مانند TSH یا T4 را تجویز میکنند. اگر نتایج غیرعادی باشد، آزمایشهای تکمیلی برای تشخیص دقیقتر انجام میشود. این آزمایشها به شناسایی مشکلات تیروئید و تعیین روش درمان مناسب کمک میکنند. در ادامه، جزئیات بیشتری درباره این آزمایشها و تفسیر نتایج ارائه خواهد شد.
اگر فرصت مطالعه ندارید، به این فایل صوتی گوش دهید:
آزمایش تیروئید چیست؟
تست یا آزمایش تیروئید همان بررسی هورمونهای تولید شده در غده تیروئید و همچنین هورمون تولید شده از غده هیپوفیز است که وظیفه تحریک غده تیروئید برای ترشح هورمونها را بر عهده دارد. این آزمایش میزان T3، T4 و TSH را بررسی میکند. T3 و T4 دو هورمون غده تیروئید هستند و TSH هورمون محرک غده تیروئید.
صحبتهای دکتر کرمانی در مورد فعال شدن تیروئید را از دست ندهید:
اگر علائم کم کاری تیروئید یا پرکاری تیروئید را داشته باشید، پزشک آزمایشهای دیگری را تجویز میکند تا علت این امر را بشناسد و بر اساس آن دارو تجویز کند.
چگونه نتایج آزمایش تیروئید را بخوانیم؟
بهترین راه برای خواندن ازمایش تیروئید این است که آن را به پزشک نشان دهید. آنها میتوانند تفسیر بیشتری ارائه دهند و تصمیم بگیرند که آیا آزمایش اضافی یا طرح درمانی لازم است یا خیر. با این حال میتوانید از تفسیر آنلاین آزمایش تیروئید که در ادامه بیان شده استفاده کنید.
جواب ازمایش تیروئید نرمال
جواب آزمایش تیروئید نرمال به شرح زیر است:
- به طور کلی میزان نرمال آزمایش t3 برابر است با ۲.۳ تا ۴.۲ میلی گرم در لیتر
- رنج نرمال t4 برابر است با ۰.۸ تا ۲.۸ میلی گرم در لیتر
- و هورمون محرک تیروئید یا TSH نیز باید در محدوده ۰.۸ تا ۲.۸ میلی گرم در لیتر باشد.
تست تیروئید نرمال باید در این محدودهها باشد در غیر این صورت کمتر یا بیشتر از این محدودهها به معنای پرکاری و کم کاری غده تیروئید و هیپوفیز است.

انواع آزمایش تیروئید و تفسیر آن
تست TSH و تست T4 دو تست رایج عملکرد تیروئید هستند:
آزمایش TSH
این آزمایش اغلب ابتدا انجام میشود زیرا بهترین راه برای بررسی اولیه عملکرد تیروئید است و مشخص میکند که فرد، پرکاری یا کم کاری تیروئید دارد. آزمایش TSH سطح هورمون محرک تیروئید را در خون شما اندازه گیری میکند.
اگر علائم کم کاری تیروئید دارید، در خطر پیشرفت به سمت کم کاری تیروئید هستید. در نتایج آزمایش تیروئید کم کار، TSH بالاتر از ۴.۵ mIU/L است.
آزمایش T4
این آزمایش به تست تیروکسین معروف است که در ادامه می توانید جدول تفسیر آزمایش تیروئید را ببینید. سطح بالای T4 نشاندهنده پرکاری تیروئید (پرکاری تیروئید) است. در ادامه میتوانید نتایج آزمایش تیروئید خود را با جدول زیر و اعداد بالا تطبیق دهید و ببینید پرکاری دارید یا کم کاری؟

تیروئید لب مرز چند است؟
اصطلاح تیروئید لب مرز معمولاً به وضعیتی گفته میشود که عدد TSH از محدوده ایدهآل خارج شده، اما هنوز به حد تیروئیدِ کاملاً کمکار یا پرکار نرسیده است. مقادیر مرجع ممکن است کمی بین آزمایشگاهها فرق کند، اما بهطور رایج. کمکاری تیروئید لب مرز شامل:
- TSH بین ۴.۵ تا ۱۰ mIU/L
- T4 آزاد (Free T4) طبیعی
🟡و پرکاری تیروئید لب مرز شامل اعداد زیر می باشد:
- TSH بین ۰.۱ تا ۰.۴ mIU/L
- T4 و T3 طبیعی
چه عواملی ممکن است بر حد نرمال تیروئید اثر بگذارد؟
گاهی اوقات برخی از شرایط بر روی جواب ازمایش تیروئید نرمال تاثیر می گذارد. این عوامل عبارتند از:
- فشار خون بالا یا پایین
- کم خوابی
- قاعدگی
- بارداری
- رژیمهای غیر اصولی
هر بار سطح تیروئید خود را در شرایط یکسان بررسی کنید. این امر میتواند به جلوگیری از نوسانات کاذب در نتایج آزمایش شما کمک کند.
همچنین مصرف بعضی از داروها و ابتلا به برخی از بیماریها میتواند بر نتیجه آزمایش عملکرد تیروئید اثر بگذارد. قبل از انجام آزمایش، پزشک را از سوابق خود مانند مصرف دارو و بیماریها مطلع کنید به خصوص اگر:
- سابقه بیماری جدی مانند حمله قلبی، عفونت، زخم و آسیبدیدگی جدی، بیماریهای کلیوی و کبدی دارید.
- سابقه استفاده از داروهای تیروئیدی دارید، هرچند به میزان کم.
- اخیرا از هر دارویی استفاده کردهاید، یا در حال مصرف آن هستید، مانند داروهای جلوگیری از بارداری، ضدتشنج، قرصهای ضد التهاب، هورمون استروئید، لیتیوم (برای درمان برخی از بیماریهای روانی) و آمیودارون.
به یاد داشته باشید که باید سالی یک بار آزمایش خون بدهید اگر:
- اختلال تیروئید دارید.
- از قبل، درمانی برای تیروئید پرکار داشتهاید.
- برای درمان سرطان سر و گردن از پرتو درمانی استفاده کردهاید.
- ۶ تا ۱۲ ماه قبل یا بعد، داروی لیتیوم و آمیودارون مصرف کرده اید.
آزمایش تیروئید چگونه انجام میشود؟
قبل از گرفتن خون برای بررسی سطح تیروئید، با پزشک خود در مورد داروهایی که مصرف میکنید صحبت کنید. همچنین اگر باردار هستید به پزشک اطلاع دهید. برخی داروها و باردار بودن ممکن است بر نتایج آزمایش تیروئید شما تأثیر بگذارد.
خونگیری که به آن رگگیری نیز میگویند، روشیست که در آزمایشگاه یا مطب پزشک انجام میشود. متخصص مراقبتهای بهداشتی، خون شما را در لولههای آزمایش جمع آوری میکند و آن را برای تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه میفرستد.
در طی روزهای پس از خونگیری، ممکن است متوجه کبودی یا درد خفیف در ناحیهای که سوزن وارد شده، شوید. قرار دادن کیسه یخ در محل آسیب دیده یا مصرف مسکنهای بدون نسخه میتواند به کاهش ناراحتی شما کمک کند.
اگر درد زیادی را تجربه کردید یا اگر ناحیه اطراف سوراخ قرمز و متورم شد، فوراً از پزشک خود پیگیری کنید. این میتواند نشانههای عفونت باشد.
تست تیروئید در منزل
کیت تست خانگی تیروئید از طریق بزاق یا خون نتایجی را درباره وضعیت عملکرد غده تیروئید ارائه میدهد. تستهای خانگی تست تیروئید همه جانبه نیستند و سابقه شخصی یا خانوادگی شما را در نظر نمیگیرند.
به همین دلیل بهتر این است برای آزمایش به پزشک مراجعه کنید تا هم تست به صورت تخصصی انجام شود و هم از نتایج تست تیروئید خود دقیقتر آگاه شوید.

توجه:
- تشخیص تیروئید در برگه آزمایش به همین راحتی نیست و نباید داروی خود را بر اساس آنچه که نتایج کیت تست در خانه به شما ارائه میدهد تغییر دهید. همیشه قبل از ایجاد تغییراتی در داروهای خود با پزشک مشورت کنید.
- اگر با استفاده از کیتهای تست تیروئید این آزمایش را در خانه انجام میدهید، برخی از سازندگان این کیتها، جواب آنلاین آزمایش تیروئید را برای شما ارسال میکنند.
آزمایش تیروئید در نوزادان
همه نوزادان با غلظت T4 پایین و غلظت TSH بیشتر از ۴۰ میلیگرم در لیتر به عنوان کم کاری مادرزادی تیروئید در نظر گرفته میشوند و باید آزمایش سرم تاییدی فوری انجام دهند.
کم کاری مادرزادی تیروئید میتواند باعث عقب ماندگی ذهنی شود مگر اینکه درمان تیروئید در عرض دو هفته پس از تولد شروع شود. غربالگری همه نوزادان باید بین دو تا چهار روز تولد انجام شود. اگر این امکان وجود ندارد، تست باید قبل از ترخیص یا ظرف هفت روز پس از تولد انجام شود.
با این حال نوزادانی که مادرانشان کم کاری تیروئید دارند، علیرغم درمان زودهنگام، اختلال قابل توجهی در رشد عصبی ذهنی دارند.
به همین دلیل مهم است مادران قبل از بارداری عملکرد تیروئید خود را بررسی کنند و اگر کم کاری یا پرکاری دارد، اقدام به درمانش کنند تا در آینده به کودکشان منتقل نشود.
چه زمانی باید آزمایش تیروئید بدهیم؟
برخی نمیدانند تست تیروئید و کارایی آن چیست؟ هر کس میتواند تیروئید خود را بررسی کند. با این حال، برخی از افراد و گروهها میتوانند در معرض خطر بیشتری برای اختلالات تیروئید باشند، از جمله:
- افراد مبتلا به اختلالات خود ایمنی، از جمله دیابت نوع ۱
- افراد با سابقه اختلالات تیروئید، مانند گواتر یا جراحی برداشتن تیروئید
- افرادی که سیگار میکشند
- افرادی که سابقه خانوادگی اختلالات تیروئید دارند

همچنین زمانی باید برای انجام تست عملکرد تیروئید نزد پزشک خود بروید که علائم زیر را داشته باشید:
- متورم شدن گردن
- تپش قلب تند و نامنظم
- کلسترول بالا (که باعث بروز بیماری تصلب شرایین میشود)
- پوکی استخوان
- مشکلات باروری
- چرخه قاعدگی نامنظم و غیرطبیعی
- سقط جنین
- کاهش میل جنسی (در زنان)
اختلال در تیروئید عموما ارثی است و اگر بعد از منفی شدن نتیجه بررسی تیروئید باز هم احساس ناخوشی دارید از پزشک خود بخواهید که تست را دوباره تکرار کند. اگر سوالی درباره اختلال تیروئید خود دارید بهترین فرد برای مشورت، پزشکتان است.
سخن پایانی:
آزمایش تیروئید یکی از چند آزمایش مهمی است که بیشتر افراد یک بار در عمرشان آن را انجام دادهاند تا کارایی غده تیروئیدشان بررسی شود. جواب ازمایش تیروئید نرمال نشان میدهد تیروئید شما کم کار، پرکار یا متعادل است. در بیشتر مواقع اضافه وزن، لاغری غیرعادی، ریزش مو، خستگی و خواب آلودگی از جمله نشانههای اختلال در غده تیروئید است.
به همین دلیل پزشکان در کنار تجویز آزمایش خون و قند، تست تیروئید را هم ضروری میدانند تا دلیل قطعی این مشکلات مشخص شود. برخی از افراد در خانه و با استفاده از کیتهای تست تیروئید که در داورخانهها به فروش میرسد، این بررسی را انجام میدهند. اما باید برای تفسیر آزمایش تیروئید به پزشک مراجعه کنید تا در صورت لزوم دارو و رژیم غذایی مناسب را تجویز کند.
سوالات متداول مقاله جواب ازمایش تیروئید نرمال:
۱- جواب ازمایش تیروئید نرمال چند است؟
میزان نرمال آزمایش t3 (هورمون تیروئید) برابر است با ۲.۳ تا ۴.۲ میلی گرم در لیتر، رنج نرمال t4 (هورمون تیروئید) برابر است با ۰.۸ تا ۲.۸ میلی گرم در لیتر و هورمون محرک تیروئید یا TSH نیز باید در محدوده ۰.۸ تا ۲.۸ میلی گرم در لیتر باشد.
۲- کم کاری تیروئید چند باشد خطرناک است؟
اگر میزان t4 پایین، t3 پایین یا طبیعی و میزان tsh بالا باشد، به کم کاری تیروئید بالا مبتلا هستید و باید سریعا اقدام به درمان کنید.
۳- چه عواملی بر نتایج تست تیروئید اثر میگذارند؟
نوسان فشار خون، کم خوابی، قاعدگی، رژیم غذایی غیراستاندارد و دوره بارداری در نتیجه این آزمایش اثر میگذارند.
۴- بهترین زمان انجام تست تیروئید چه وقت است؟
برای آماده شدن آزمایش عملکرد تیروئید نیازی به انجام کار خاصی ندارید. اگر یک متخصص مراقبتهای بهداشتی دستور داده که آزمایشهای خون دیگری نیز همزمان انجام شود، ممکن است لازم باشد چندین ساعت قبل از آزمایش ناشتا باشید.
آنها شما را از هر دستورالعمل خاصی که باید دنبال کنید مطلع خواهند کرد. در غیر این صورت، قبل از آزمون نیازی به پیروی از دستورالعمل خاصی نخواهید داشت.
۵- علت تکرار تست تیروئید چیست؟
اینکه هر چند وقت یکبار عملکرد تیروئید خود را بررسی میکنید بستگی به این دارد که آیا کم کاری تیروئید یا پرکاری تیروئید برای شما تشخیص داده شده است یا خیر.
اگر تیروئید کم کار (کم کاری تیروئید) دارید، باید سالی یک بار سطح هورمون محرک تیروئید (TSH) خود را آزمایش کنید تا مطمئن شوید که در پارامترهای طبیعی قرار دارند.
اگر تیروئید پرکار (پرکاری تیروئید) برای شما تشخیص داده شده است، ممکن است پزشک از شما بخواهد سطح TSH و FT4 شما را به صورت ماهانه آزمایش کند تا ببیند درمان چگونه پیش میرود و بعد از آن کمتر.
منابع:
سلام
من آزمایش دادم t4:9/5. Tsh:2/7
۲۱ سالمه ممنون میشم پاسخ بدید
سلام فاطمه خانم عزیز
ظاهرا نرماله
سلام میخواستم ببینم بااین آزمایش وضع تیروئیدم درچه حده؟(۱۰ .7_T4)
(۰.46_TSH)
(۳.۵۴ T3)
سلام دوست عزیز
ظاهرا یه مقداری پرکاری دارید
سلام TsH0/02کم کاریاپرکاریه تیروییده؟
سلام دوست عزیز
باید اعداد کامل باشه
ولی از روی این عدد پرکاری هست
T3:1.49
T4:8.5
Tsh:2.85
این اعداد نشون دهنده کم کاریه یا نرماله؟!
سلام دوست عزیز
از روی اعدادی که فرستادی ظاهرا نرماله
سلام من آزمایش. و tsh 75 هست سنم هم ۱۹سال
سلام رویا خانم عزیز
اعداد کامل نیستن ولی از روی این عدد شما کم کاری تیروئید دارید
سلام وقت بخیر .آزمایش تیروئید دختر من کم کاری را نشان میدهد ولی روز به روز لاغر میشود .اماگفته شده در کم کاری تیروئید فرد چاق میشود دلیل چیست ممنون میشم پاسخ دهید ؟
سلام دوست خوبم
در بعضی از افراد کم کاری باعث چاقی و در بعضی افراد باعث لاغری میشه
سلام .وقتتون بخیر.
من TSH نتیجش ۲/۷۹ هست و FT4 نتیجش ۱۳/۹ هست.
الان نرماله همه چیز یعنی؟من ۳۲ سالم هست.
ممنون میشم پاسخ بدین.
سلام سمانه خانم عزیز
اعداد رو کاملتر ارسال کنید
ولی از روی tsh تون ظاهرا نرماله
سلام من t4 (9.3)
T3(1.8)
Tsh(2.5)
الانمیدونم کم کادری تیرویید دارم
فقط نمیدونم چه زمانی قرص بخورم؟
یعنیکل هفته؟؟
یا یه روز درمیون؟؟
سلام دوست عزیز
میزان دوز مصرفی داروی شما رو باید پزشکتون مشخص کنه و به هیچ عنوان خودتون میزان مصرف رو مشخص نکنید
سلام من پرکاری تیروئید دارم و t3:1.43و t4:104.2و tsh:5.26
سلام دوست عزیز
با توجه به اعدادی که ارسال کردید کم کاری تیروئد دارید
سلام ممنون بابت مطالب بسیار مفیدتون
Tsh=1.80 وt4=.97 طبیعی است.و اینکه چه وقت آزمایش anti-tpo را انجام میدهند؟
سلام سمیرا جان
با توجه به اعدادی که ارسال کردید کم کاری تیروئید دارید
سلام ببخشید من دوران بارداری هیپوتیروییدی داشتم الان بعد زایمانم ازمایشم Tsh0/05 هیتش و میزان FT4 ۱۶٫۰۸ روزی یدونه لووتیروکسین ۱۰۰ مصرف میکنم .
من الان باید چیکار کنم دارومو قط کنم ؟
سلام دوست عزیز
شما باید طبق نظر پزشکتون دوز داروتون رو مشخص کنید
سلام خسته نباشید من آزمایش هورمون دادم اعداد t4:9 و t3:1.8 و tsh:1.6 و t3u:28 و testostrone:28 و anti-tpo:1.3 و d3:14 ممنون میشم راهنماییم کنین
سلام دوست عزیز
ظاهرا مشکلی نیست و نرمال هست