ما میتوانیم جمعیت جهان را از نظر تناسب اندام افراد آن به ۳ قسمت تقریباً مساوی تقسیم کنیم: یک سوم دارای اضافه وزن، یک سوم لاغر و یک سوم دارای اندام مناسب. بنابراین پدیده اضافه وزن یا لاغری پدیدهای طبیعی به حساب میآید. با این حال برخی از افراد به لاغری بیش از حد دچارند که این عارضه قابل بررسی است.
لاغری بیش از حد میتواند علل بسیاری داشته باشد از ابتلا به بیماری هایی همچون اختلالات تیروئید، مشکلات گوارشی و سوء تغذیه گرفته تا سبک زندگی و نوع تغذیه ی افراد. در این مقاله به بررسی علل و راهکارهای درمان آن خواهیم پرداخت. تا انتها با ما همراه باشید.
تعریف لاغری بیش از حد
در بیشتر مواقع با استفاده از شاخص توده بدن یا BMI میتوان وضعیت بدنی یک فرد از نظر وزن را تشخیص داد (لاغر، متناسب، دارای اضافه وزن و چاق) چون این شاخص وزن فرد را با قد او مقایسه میکند. برای مثال فردی با وزن ۷۷ کیلوگرم اگر قد خیلی بلندی داشته باشد چاق به حساب نمیآید اما فرد با همان وزن و قدی کوتاه ممکن است دچار اضافه وزن باشد.
شاخص توده بدنی (BMI) یک فرد با وزنی عادی چیزی بین ۱۸.۵ تا ۲۴.۹ است اگر شاخص توده بدنی مقداری از ۱۸.۵ کمتر شود آن فرد باید به فکر تغییر سبک تغذیه باشد تا کمی وزن اضافه کند اما اگر فاصله عددی که بدست میآورید با وزن نرمال زیاد باشد دچار لاغری بیش از حد شده اید و در اسرع وقت باید به دنبال علت باشید.
اگر فردی دچار کمبود وزن باشد بدنش قادر نیست مواد مغذی کافی برای ساختن استخوانها، پوست و مویی سالم را جذب کند. مواردی که گفته شد فقط ظاهری بود این افراد ممکن است از مشکلات جدی نظیر پوکی استخوان، کم خونی و … رنج ببرند. شما همین الان میتوانید با محاسبه BMI آنلاین سایت دکتر کرمانی وضعیت وزن خود را بسنجید.
علت لاغری بیش از حد
لاغری بیش از حد نمیتواند فقط یک علت داشته باشد و با توجه به شدتش باید مورد بررسی قرار بگیرد. در ادامه به بررسی مهمترین علل لاغری بیش از حد میپردازیم:
اختلالات هورمونی و تیروئید
اختلالات هورمونی و تیروئید میتوانند به شکل های مختلف روی کاهش وزن شدید تاثیر بگذارند. تولید بیش از حد هورمونهای تیروئید (T3/T4) سوخت و ساز بدن را تسریع میکنند و باعث میشوند کالری زیادی بسوزد. اگر با وجود اشتهای طبیعی یا حتی افزایش اشتها وزنتان کم میشود و یا دائما دچار تعریق، تپش قلب و اضطراب هستید ممکن است چنین مشکلی داشته باشید.
آیا تیروئید بر روی وزن تاثیر دارد؟ از زبان دکتر کرمانی بشنوید:
نارسایی آدرنال
مورد بعدی نارسایی آدرنال یا بیماری آدیسون است که در آن سطح پایین کورتیزول موجب اختلال در تنظیم انرژی و متابولیسم میشود و در نتیجه کاهش وزن ناخواسته اتفاق می افتد. اگر دچار ضعف عضلانی، خستگی و کاهش اشتها شده اید ممکن است دچار چنین مشکلی شده باشید.
اختلالات غدد درون ریز و متابولیک
بیماری های زیر از جمله اختلالات متابولیک هستند که می توانند روی لاغری بیش از حد موثر باشند:
- دیابت: سطح قند خون کنترل نشده منجر به کاهش وزن میشود
- پرکاری تیروئید: تیروئید پرکار سوخت و ساز بدن را افزایش میدهد و باعث کاهش وزن میشود.
- بیماری آدیسون: بر تولید هورمون تأثیر میگذارد و منجر به کاهش وزن میشود.
بیماری های دستگاه گوارش
تعدادی از بیماریهای دستگاه گوارش میتوانند منجر به لاغری بیش از حد (کاهش وزن ناخواسته و قابل توجه) شوند. این عارضه معمولاً به دلیل اختلال در جذب مواد مغذی (سوء جذب)، کاهش اشتها، افزایش متابولیسم ناشی از التهاب یا از دست دادن مواد مغذی از طریق اسهال یا خونریزی رخ میدهد.
مهم ترین بیماری های دستگاه گوارش که موجب لاغری بیش از حد می شوند عبارتند از:
- بیماری التهابی روده یا IBD: بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو جذب مواد مغذی را مختل میکند.
- بیماری سلیاک: عدم تحمل گلوتن موجب آسیب رسیدن به پوشش روده میشود در نتیجه سوء جذب اتفاق میافتد.
بیماری های بدخیم
بیماریهای بدخیم (سرطانها) میتوانند به طرق مختلف بر وزن بدن تأثیر بگذارند. در حالی که برخی سرطانها و درمانهای آنها میتوانند منجر به افزایش وزن شوند، کاهش وزن ناخواسته و قابل توجه یکی از علائم هشدار دهنده مهم بسیاری از انواع سرطان است. این سرطان ها عبارتند از:
- سرطان های دستگاه گوارش: مانند سرطان معده، پانکراس، روده بزرگ
- سرطان ریه، لنفوم و لوسمی
بیماری های عفونی
یکی از عوارض برخی بیماری های عفونی، کاهش وزن شدید است. هرچند این تأثیرات به نوع عفونت، شدت آن، پاسخ ایمنی بدن و وضعیت سلامت فرد بستگی دارد. بیماری های عفونی که بر روی وزن تاثیر دارند، عبارتند از:
- اچ آی وی / ایدز: عفونت مزمن و اختلال عملکرد سیستم ایمنی
- سل، عفونت های انگلی یا عفونت های قارچی مزمن
بیماری های روانی
بیماریهای روانی متعددی وجود دارند که می توانند به طور قابل توجهی بر وزن افراد تأثیر بگذارند. این تأثیرات میتوانند ناشی از خود بیماری، عوارض جانبی داروها یا تغییرات در سبک زندگی و رفتارهای مرتبط با غذا خوردن باشند.
بیماری های روانی که منجر به لاغری بیش از حد می شوند، عبارتند از:
- افسردگی و اضطراب: کاهش اشتها و تغییر عادات غذایی
- اختلالات تغذیه ای: همچون بی اشتهایی عصبی
- بی اشتهایی عصبی: محدودیت شدید در مصرف غذا
- اختلال دوقطبی: کاهش شدید میل به غذا
مشکلات جذب و سوء تغذیه
سندروم سوء جذب یا سوء تغذیه به تعدادی از اختلالات اشاره دارد که در آنها روده کوچک نمیتواند به اندازه کافی از مواد مغذی و مایعات خاص جذب کند. عوامل زیادی میتوانند منجر به سندرم سوء جذب شوند، از بیماری های خاص گرفته تا عفونت ها یا مشکلات رشدی.
علل احتمالی عبارتند از:
- آسیب به روده بر اثر عفونت، التهاب، تروما یا جراحی.
- استفاده طولانی مدت از آنتی بیوتیک ها.
- سایر بیماری ها مانند بیماری سلیاک، بیماری کرون، پانکراتیت مزمن یا فیبروز کیستیک.
- کمبود لاکتاز یا عدم تحمل لاکتوز.
برخی از ناهنجاری های مادرزادی مانند آترزی صفراوی، زمانی که مجاری صفراوی به طور طبیعی رشد نمیکنند و از جریان صفرا از کبد جلوگیری می کنند.
اگر لاغری بیش از حدتان با مواردی مانند اسهال مزمن، کمبود مواد مغذی و کاهش وزن قابل توجه علیرغم داشتن یک رژیم غذایی متعادل همراه بود به احتمال زیاد مبتلا به مشکلات جذب و سوءتغذیه هستید.
بی اشتهایی عصبی
بی اشتهایی عصبی یا anorexia یک نوع اختلال تغذیه قابل درمان است که فرد وزنش نسبت به حالت عادی بسیار کمتر است. بیشتر افرادی که دچار بی اشتهایی عصبی هستند ظاهری به شدت لاغر دارند اما ممکن است فردی با وزن طبیعی یا حتی مبتلا به اضافه وزن نیز از این مشکل رنج ببرد.
افراد مبتلا به بی اشتهایی عصبی ترس شدیدی از اضافه شدن وزن دارند و ممکن است فکر کنند وقتی لاغر هستند نیز چاق به نظر می آیند، بنابراین میزان یا نوع غذاهایی که میخورند را کاهش میدهند. این تلاش ها به مرور زندگیشان را مختل میکند.
این اختلال تغذیه ای اگر درمان نشود ممکن است فرد تا جایی وزن کم کند که دچار آسیب های جدی و حتی مرگ شود. بیاشتهایی عصبی دومین میزان مرگ و میر بالا را در بین بیماری های روانی دارد و تنها مصرف بیش از حد مواد افیونی از آن پیشی میگیرد. بیشتر مرگ و میرهای مرتبط با بیاشتهایی عصبی ناشی از بیماریهای قلبی و خودکشی است.
روش های درمان لاغری بیش از حد
برای درمان لاغری بیش از حد ابتدا باید ریشه یابی کرد تا مشخص شود دلیل اصلی چیست و سپس به درمان آن پرداخت. معمولا این مشکل از طریق داروها، تغییرات رژیم غذایی، فعالیت بدنی و رفتار درمانی قابل حل شدن است. اما یک مورد هست که در تمام موارد باید مورد توجه قرار بگیرد و آن هم رژیم غذایی است.
توجه داشته باشید بیشتر این افراد وزن زیادی را از دست داده اند بنابراین برای پیشرفت در درمان باید به دنبال یک رژیم غذایی مناسب باشند. خوشبختانه رژیم غذایی دکتر کرمانی شامل برنامه هایی برای افزایش وزن نیز هست. بسیاری بر این باورند که افزایش وزن نسبت به کاهش ساده تر است در صورتی که اصلا اینطور نیست و بدون داشتن یک برنامه اصولی ممکن است به بدنتان آسیب برسانید.
در رژیم غذایی دکتر کرمانی اولین چیزی که مد نظر است رسیدن به افزایش وزنی سالم است. اضافه کردن وزن و درمان لاغری بیش از حد فقط با افزایش میزان وعده های غذایی مقدور نیست. یک فرد ممکن است با زیاد غذا خوردن وزن اضافه کند اما آیا وزن اضافه شده سالم است؟ به همین منظور در برنامه افزایش وزن دکتر کرمانی فرد افزایش وزنی تدریجی و سالم را تجربه خواهد کرد.
[real_cta title=’اعتماد به نفست و از صد به هزار برسون’ text=’اگه همه راهکارهای افزایش وزن رو امتحان کردی و نتیجه نگرفتی، این بار رژیم افزایش وزن دکتر کرمانی رو امتحان کن.
با رژیم افزایش وزن دکتر کرمانی به اندام دلخواهت برس’ href=’https://landing.kermany.com/weight-gain/’ btn=’برای دریافت رژیم کلیک کن ‘ ]
چه زمانی لاغری بیش از حد نگران کننده است؟
لاغری بیش از حد به همان اندازه اضافه وزن بالا میتواند سلامت را به خطر بیندازد. لاغری بیش از حد زمانی نگران کننده میشود که این مشکلات را تجربه کنید:
- پوکی استخوان: این مشکل مخصوصا در زنان زیاد اتفاق میافتد و در آن استخوان ها مستعد شکستگی میشوند.
- مشکلات پوست، مو یا دندان : اگر فردی مواد مغذی کافی در رژیم غذایی روزانه خود دریافت نکند، ممکن است علائم جسمی مانند نازک شدن پوست، ریزش مو، خشکی پوست و ضعیف شدن دندان ها را تجربه کند.
- بیماری مکرر: اگر فردی انرژی کافی از رژیم غذایی خود برای حفظ وزن سالم بدن دریافت نکند، ممکن است مواد مغذی کافی برای مبارزه با عفونتها را نیز نداشته باشد. در نتیجه بیشتر از حد معمول بیمار خواهد شد و طول درمانش نیز طولانی تر است.
- احساس خستگی مداوم : کالری معیاری برای اندازه گیری انرژی است که یک غذای خاص میتواند به فرد بدهد. عدم دریافت کالری کافی برای حفظ وزن سالم میتواند باعث شود فرد احساس خستگی کند.
- کم خونی: افراد مبتلا به این مشکل معمولا بیشتر دچار سرگیجه، سردرد و خستگی خواهند شد.
- قاعدگیهای نامنظم : زنانی که دچار کمبود وزن هستند ممکن است قاعدگی منظمی را تجربه نکنند و حتی ممکن است دچار توقف قاعدگی شوند، یا اولین قاعدگی یک نوجوان ممکن است به تأخیر بیفتد یا اصلاً اتفاق نیفتد.
- زایمان زودرس: زنی که باردار است و وزن کمی دارد، بیشتر در معرض خطر زایمان زودرس است به این معنی که قبل از ۳۷ هفته زایمان میکند.
- رشد آهسته یا مختل : افراد جوان برای رشد و توسعه استخوانهای سالم به مواد مغذی نیاز دارند. کمبود وزن و عدم دریافت کالری کافی میتواند به این معنی باشد که فرد ممکن است آنطور که انتظار میرود رشد نکند.
بر اساس مطالعهای که در مجله BMC Public Health منتشر شده، لاغری بیش از حد در مقایسه با افراد دارای شاخص توده بدنی (BMI) متوسط، با افزایش خطر مرگ و میر مرتبط است. محققان بر این باورند که لاغری بیش از حد ممکن است فرآیندهای بهبودی فرد پس از حادثه یا ضربه را در مقایسه با فردی با BMI متوسط مختل کند.
در صورتی که این موارد را در خود مشاهده کردید و تلاش هایتان برای افزایش وزن نیز حاصلی نداشت باید حتما موضوع را جدی بگیرید و برای درمان به پزشک مراجعه کنید.
نتیجه گیری:
لاغری بیش از حد به اندازه ابتلا به اضافه وزن بالا خطرناک است و در صورت عدم رسیدگی میتواند مشکلات بسیاری را برای سلامت بدن به وجود بیاورد. علل لاغری بیش از حد زیاد است، گاهی به خاطر مشکلات روحی روانی اتفاق می افتد و گاهی هم یک بیماری مانند پرکاری تیروئید، دیابت و غیره موجب آن میشوند.
بهترین روش مقابله با این مشکل در ابتدا مشورت با یک پزشک است و در ادامه پیروی از یک رژیم غذایی مناسب.
سوالات متداول مقاله لاغری بیش از حد:
۱- چه زمانی برای لاغری بیش از حد باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر شاخص توده بدنی شما زیر محدوده وزن سالم است، بدون تلاش برای کاهش وزن، وزن کم میکنید یا در افزایش وزن مشکل دارید، باید به پزشک مراجعه کنید.
۲- آیا بیماری ها در رژیمی که برای افزایش وزن رعایت میکنیم تاثیری دارند؟
مسلما بیماری ها روی آنچه میخوریم تاثیر گذار هستند، در یک برنامه غذایی اصولی همیشه باید جایگزین هایی وجود داشته باشد تا فرد به مشکل برنخورد درست مانند رژیم غذایی دکتر کرمانی.
سلام خسته نباشید من ۱۸سالمه وزنم ۶۰و قدم ۱۸۵ چکاب کامل دادم و دکتر هم گفته هیچ مشکلی هم ندارم یکم هم کف دستام عرق میکنه چیکار کنم خیلییی لاغرم
سلام سلامت باشید عزیزم وقتی مشکلی نیست با رژیم میتونین وزن بگیرید برای شروع بزنید روی لینک وثبت نام انجام بدین
سلام، ۱۵ سالمه، قدم ۱۶۵ و و وزنم ۴۹، خیلی لاغرم، خیلی هم غذا میخورم اشتهای زیادی دارم، ولی نمیدونم با این تغذیه خوب چرا وزن نمیگیرم
آزمایش هم دادم مشکلی ندارم
مشکل کجاست؟
سلام عزیزم وزنتون خیلی عالیه
سعی کن همین وزن و نگه داری
سلام خسته نباشید آقای دکتر من ۳۰ سال هستم اما قدم ۱۷۵ هستش اما وزن ۵۹ هستش چه راهکار های باید انجام بدم تا یه کم چاق بشم ممنون
سلام سلامت باشید
عزیزم مشکل داخلی مثل کم خونی و.. نداشته باشید با داشتن رژیم مناسب میتونین وزن بگیرید
بزنید روی لینک وثبت نام رژیم افزایش وزن و انجام بدین
سلام ۲۲سالمه قدم۱۶۷ وزنم ۴۷ ولی ب ظاهر خیلی لاغرم ب شدت گرسنم میشه ولی اصلا میل ب غذا خوردن ندارم جوری ک داخل ۱ روز هیچ وعده غذایی نمیخورم
سلام عزیزم تا زمانیکه وعده ای رو استفاده نکنید ودریافتی بیشتر ازنیاز بدن نشه وزن بالا نمیره
مشکل داخلی مانند گوارش وکم خونی رو بررسی کنید
سلام آقای دکتر وقتتون بخیر🌹
من ۳۱ سال سن دارم و قدم ۱۸۹ سانته
و وزنم ۸۵ کیلوعه ولی اصلا از نظر ظاهر چاق و تپل نیستم و هرکاری میکنم که صورت و بدنم چاق بشه متاسفانه نمیشه،خوراکم بیش از اندازه خوبه و مشکلی هم ندارم ولی نمیدونم مشکل از چیه،واقعا بخاطر همین مشکل اعصاب و روانم بهم ریخته،لطفا راهنمایی کنید بتونم یکاری کنم اب زیر پوستم بیوفته با تشکر🙏
سلام وزنتون عالیه عزیزم
همین استرس وعصبی شدن خودش مانع هست
ورزش منظمی انجام بدین تغذیه کامل وخوبی داشته باشید
سلام وقتتون بخیر . ۱۴ سالمه . کمی اضافه وزن داشتم و تصمیم گرفتم که ورزش هوازی بکنم . و روز به روز به لاغری من اضافه شد، طوری که عزت نفسم پایین اومد و همینطور ناراحتم و از شما می خوام که تو یک هفته چیکار کنم تا وزنم نرمال باشه؟
سلام عزیزم کمبود وزن یا اضافه وزن؟
درهردو حالت باید رژیم داشته باشید
سلام وقتتون بخیر.من ۲۰ سالمه وقدم ۱۶۵ و وزنم بین ۳۹_۴۰_۴۱ .قریب ۷ سال هست که وزنم تو این ۳ تا وایساده معمولا سمت غذا بطور متوسط میرم.و ۵ ساله کونگ فو کار میکنم و یکم هم کم خونی دارم.راه حلی برای اضافه وزن هست؟
سلام عزیزم باید کم خونی درمان بشه تا بتونین با رژیم وزن اضافه کنید
با سلام و احترام خدمت آقای دکتر
۶۲ سال سن دارم قدم۱۷۰ هست و چون بازنشسته هستم دنبال کار هم نرفتم حتی مشکل مالی هم دارم اما به خاطر اینکه روز به روز بدنم آب میشه قدرت کار هم ندارم قبلا ۷۴ کیلو وزن داشتم الان ۶۱ کیلو لذا خواهشمندم حضرت عالی لطف بفرمایید که چکار کنم تا مقداری به وزنم اضافه کنم ضمنا عرض کنم که اشتها به غذا خوردن خوب دارم فقط از ابتدا تا امروز هیچوقت تخم مرغ نخوردم
با تشکر از حضرت عالی و همکاران عزیزتان
سلام ودرود برشما
بزرگواری مواردی که روی کاهش وزن تاثیر داره کم خونی ناراحتی گوارش اختلال هورمون قندخون و…نیاز به بررسی هست
هیچ کدام ازموارد بالا نباشه میتونید ازطریق برنامه افزایش وزن به نتیجه برسید
روی لینک بزنید و ثبت نام کنید
سلام من ۲۱ سالمه قدم ۱۶۱ و وزنم چندین ساله روی ۴۱ هستش و خیلی لاغرم ۱۰۰ بار تا حالا رژیم گرفتم و وزنم به ۴۲ نزدیک ۴۳ میرسه و تا مثلا ۵ روز نمیتونم میان وعده بخورم وزنم سریع برمیگرده روی ۴۱ و همهی زحمتام به باد میره همچنین من سندروم روده تحریک پذیر دارم و گاهی اوقات غذا خوردن سخت میشه به خصوص اگرنزدیک عادت ماهانه باشم دلم به هم میریزه برای همین تا چند روز به هم ریخته ام سریع برمیگرده سر جاش. من باید چیکار کنم؟ رژیم برای سندرم روده خیلی سخته واقعا دیگه خسته شدم
سلام عزیزم مشکل گوارش باید حل بشه تا بتونین با رژیم نتیجه گرفته و وزن بالا بره
سلام من ۲۰سال سن دارم و به مدت ۵سال که وزنم روی ۴۵کیلو مونده واصلا زیاد نمیشه و گاهی اوقات کم هم میشه به ۴۳ میرسه باید چیکار کنم؟
سلام عزیزم مشکل داخلی مانند گوارش کم خون بودن استرس زیاد اختلال هورمون مانع وزن گرفتن هست
اگر هیچ کدام ازاین موارد نباشه با رژیم میتونین نتیجه بگیرید
برای رژیم روی لینک بزنید وثبت نام کنید
سلام من عبدالخالق ۲۳ سالمه
همیشه غذاهای خوبی استفاده میکنم
مثلا همه روزه برنج و شب ها هم حبوبات سبزیجات و غیره استفاده میکنم همچنان بعد از غذاها بعضی وقتا نوشیذنی گازدار هم استفاده میکنم
روزانه حداقل یک ساعت پیاده روی میکنم
فقط بعضی شب ها دیرتر میخوابم
همچنان در هر یک یا دو هفته خیلی درد شدیدی در حدود ۲۰ ثانیه سرمو میگیره قسمت جلو و پهلو های سرم
راستش کمی هم تشویش بعضی از موضوعات خانواده گی رو دارم
چندین ساله وزنم همینی که همینه تموم
۵۱ کیلو وزن دارم
نمیدونم چرا به وزن مناسبی نمیرسم
ممنون میشم کمکم کنید
سلام عزیزم استرسی که دارین مانع وزن گرفتن میتونه باشه
موردی که اشاره کردین روبا متخصص حتما مشورت کنید
ابتدا بررسی وچکابی انجام بشه بعدبرای رژیم اقدام کنید
سلام من ۱۵ سال دارم با وزن ۵۵ کیلو دوست دارم ورزش سنگین هم بکنم چاق هم بشم؟
سلام عزیزم برای افزایش وزن میتونین ازطریق این لینک برنامه مناسب خودتون رو دریافت کنید