علت بوجود آمدن آرتروز چیست؟

آرتروز چیست؟ آرتروز یکی از شایع‌ترین موارد بیماری آرتریت است و سالانه میلیون‌ها نفر در سراسر جهان به آن مبتلا می‌شوند. بیش از ۱۰۰ نوع مختلف از بیماری آرتروز و مشکلات مرتبط با آن وجود دارد. مردم از تمام نژادها، جنسیت ها و سنین ممکن است دچار آرتروز شوند و همچنین در بسیاری از کشورهای دنیا آرتروز از دلایل اصلی ناتوانی جسمی است. این بیماری بیشتر در میان خانم ها شایع است و با بالا رفتن سن احتمال وقوعش نیز افرایش پیدا می کند.

اگر به دنبال راه‌های مؤثر برای کاهش علائم آرتروز یا جلوگیری از پیشرفت آن هستید، این مقاله اطلاعات جامعی در مورد علل بروز آرتروز، نشانه‌های آن و روش‌های پیشگیری و درمان ارائه می‌دهد. مطالعه این مطالب نه تنها برای افرادی که از این بیماری رنج می‌برند، بلکه برای همه کسانی که می‌خواهند سلامت مفاصل خود را حفظ کنند، مفید است.

آرتروز چیست؟

آرتروز یا استئوآرتریت یک بیماری مفصلی شایع است که با ساییدگی و پارگی تدریجی غضروف محافظ مفاصل همراه است. غضروف، بافتی لغزنده است که انتهای استخوان‌ها را می‌پوشاند و به آن‌ها اجازه می‌دهد تا به راحتی روی هم حرکت کنند. در آرتروز، این غضروف نازک شده و از بین می‌رود و باعث اصطکاک بین استخوان‌ها و در نتیجه درد، تورم و کاهش دامنه حرکتی می‌ شود.

انواع آرتروز چیست؟

بیش از ۱۰۰ نوع آرتریت یا آرتروز وجود دارد. هر نوع آرتریت به طرق مختلف بر شما و مفاصل شما تأثیر می‌گذارد. برخی از اشکال آرتریت همچنین می‌توانند سایر قسمت‌های بدن مانند چشم‌ها را درگیر کنند. شایع‌ترین اشکال آرتریت عبارتند از:

• آرتروز زانو
•  آرتروز گردن
•  آرتروز دست و انگشتان
•  آرتروز استخوانی
• آرتروز پا
• آرتروز پوستی و چشم
• آرتروز کمر و ران
• آرتروز روده

در جدول زیر می توانید انواع آرتروز، بخش های درگیر و توضیحات آن را ببینید:

انواع آرتروز	بخش‌های درگیر	نوع آرتروز	توضیحات
آرتروز زانو	زانو	استئوآرتریت (Osteoarthritis)	شایع‌ترین نوع استئوآرتریت، با درد و سفتی زانو. ناشی از سایش و پارگی غضروف مفصل.
آرتروز گردن	گردن	استئوآرتریت (Osteoarthritis) یا اسپوندیلیت سرویکال	موجب درد، سفتی و مشکلات حرکتی در ناحیه گردن. معمولاً با افزایش سن رخ می‌دهد.
آرتروز دست و انگشتان	دست و انگشتان	استئوآرتریت (Osteoarthritis) و آرتریت روماتوئید (Rheumatoid Arthritis)	شامل برجستگی‌ها و تورم در مفاصل انگشتان. در زنان بعد از یائسگی شایع است.
آرتروز استخوانی	زانو، لگن، ستون فقرات	استئوآرتریت (Osteoarthritis)	تخریب غضروف و بافت‌های مفصلی، معمولاً در زانو، لگن و ستون فقرات دیده می‌شود.
آرتروز پا	پا	می‌تواند استئوآرتریت یا آرتریت روماتوئید باشد	درد و التهاب در مفاصل پا که می‌تواند حرکت و پشتیبانی بدن را تحت تأثیر قرار دهد.
آرتروز پوستی و چشم	پوست و چشم	آرتریت پسوریاتیک (Psoriatic Arthritis)	مرتبط با آرتریت پسوریاتیک که منجر به التهاب و درد در این بخش‌ها می‌شود.
آرتروز کمر و ران	کمر و لگن	اسپوندیلیت آنکیلوزان (Ankylosing Spondylitis) و استئوآرتریت	درد و سفتی در ستون فقرات و مفاصل لگن که با تحلیل مفاصل تشدید می‌شود.
آرتروز روده	روده	مرتبط با بیماری‌های التهابی روده (مانند آرتریت مرتبط با بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو)	در شرایطی مانند بیماری‌های التهابی روده که مفاصل را نیز می‌تواند درگیر کند.

علت بوجود آمدن آرتروز چیست؟

عوامل زیر از شایع ترین علل ابتلا به آرتروز هستند:

• بالا رفتن سن
• افزایش وزن
• استفاده بیش‌ازحد و فشار مکرر به مفصل
• بیماری های مفصلی
• زمینه ژنتیکی
• ضعف عضلات اطراف مفصل

در ادامه هر علت را به‌صورت کامل‌تر توضیح می‌دهم:

افزایش سن

با بالا رفتن سن، توانایی سلول‌های غضروفی برای ترمیم و بازسازی کاهش پیدا می‌کند. غضروف مفصلی با گذشت زمان آب و انعطاف‌پذیری خود را از دست می‌دهد و نازک‌تر می‌شود. علاوه بر این، تغییرات بیوشیمیایی در مفصل رخ می‌دهد که باعث کاهش کیفیت بافت محافظتی بین استخوان‌ها می‌شود. به همین دلیل، حتی بدون آسیب خاصی، احتمال تخریب تدریجی مفصل در سنین بالاتر بیشتر می‌شود.

اضافه‌وزن و چاقی

وزن اضافی می تواند یک علت بوجود آمدن آرتروز باشد. اضافه وزن، فشار مکانیکی قابل‌توجهی به مفاصل تحمل‌کننده وزن مانند زانو، لگن و ستون فقرات وارد می‌کند. هر کیلوگرم اضافه‌وزن می‌تواند چند برابر آن نیرو را به مفصل زانو منتقل کند. از سوی دیگر، بافت چربی فقط یک بافت ذخیره‌ای نیست؛ بلکه مواد التهابی ترشح می‌کند که می‌توانند روند تخریب غضروف را تسریع کنند. بنابراین چاقی هم از نظر فشاری و هم از نظر التهابی در ایجاد آرتروز نقش دارد.

استفاده بیش‌ازحد و فشار مکرر به مفصل

فعالیت‌های تکراری شغلی یا ورزشی که یک مفصل خاص را درگیر می‌کنند، می‌توانند به مرور زمان باعث فرسایش غضروف شوند. برای مثال، کارگرانی که مرتب زانو می‌زنند یا ورزشکارانی که فشار مداوم روی یک مفصل دارند، بیشتر در معرض آسیب‌های تدریجی هستند. این فشارهای مداوم فرصت ترمیم کامل را از مفصل می‌گیرند و روند تخریب را سرعت می‌بخشند.

آسیب‌های قبلی مفصل

ضربه، شکستگی داخل مفصل، پارگی رباط یا آسیب مینیسک می‌تواند ساختار طبیعی مفصل را بر هم بزند. حتی اگر جراحی یا درمان انجام شود، تغییر در توزیع فشار داخل مفصل ممکن است باقی بماند. این تغییرات باعث می‌شود برخی نواحی غضروف بیش از حد تحت فشار قرار گیرند و زودتر تخریب شوند. به همین دلیل، افرادی که سابقه آسیب مفصلی دارند، سال‌ها بعد بیشتر دچار آرتروز می‌شوند.

زمینه ژنتیکی

ژنتیک می‌تواند بر کیفیت ساختار غضروف، شکل مفصل و حتی نحوه پاسخ بدن به التهاب تأثیر بگذارد. در برخی خانواده‌ها شیوع آرتروز بیشتر دیده می‌شود که نشان می‌دهد عوامل ارثی در استحکام بافت‌های مفصلی نقش دارند. البته ژنتیک به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست، اما می‌تواند فرد را مستعدتر کند، به‌ویژه اگر سایر عوامل خطر نیز وجود داشته باشند.

ضعف عضلات اطراف مفصل

عضلات قوی اطراف مفصل مانند یک سیستم محافظ طبیعی عمل می‌کنند و بخشی از فشار واردشده را جذب می‌کنند. زمانی که این عضلات ضعیف باشند—مثلاً به دلیل کم‌تحرکی یا بی‌تمرینی—فشار مستقیم بیشتری به غضروف منتقل می‌شود. این وضعیت به‌مرور می‌تواند تخریب مفصل را تشدید کند و درد و محدودیت حرکتی را افزایش دهد.

علائم آرتروز چیست؟

علائم آرتروز بسیار متفاوت است. گاهی اوقات آرتروز هیچ علائمی ندارد و فقط با عکسبرداری از مفاصل مشخص می شود. در شرایطی هم ممکن است خود را با علائمی مانند ورم، درد، سفتی و کاهش دامنه حرکات نشان دهد و سپس محو شود. این علائم ممکن است خفیف، متوسط یا شدید باشند و به مدت یک سال یکسان بمانند اما با گذشت زمان بدتر خواهند شد.

آرتروز شدید ممکن است موجب دردهای مزمن، ناتوانی در انجام فعالیت های روزانه و دشوار ساختن راه رفتن یا بالا رفتن از پله ها شود. آرتروز سبب تغییر دائمی در مفاصل می شود. این تغییرات می توانند مشهود باشند مانند بهم ریختن اتصالات انگشتان دست اما معمولا آسیب وارد شده را تنها می توان با عکس های رادیولوژی دید. برخی از انواع آرتروز علاوه بر مفاصل، قلب، چشمها، ریه ها، کلیه ها و پوست را نیز تحت تاثیر قرار می دهند.

• مهمترین علامت آرتروز در زانوست که هنگام دو زانو یا چهار زانو نشستن، بلند شدن و یا از پله بالا رفتن خود را نشان می دهد. در موارد پیشرفته هم به طور دائم درد زانو وجود دارد.
• ایجاد صدا در مفاصل است. البته صدا در مفاصل افراد نرمال نیز ممکن است دیده شود ولی در آرتروز صدای تلق تلوق، همراه با درد در مفاصل وجود دارد.
• از علائم دیگر آرتروز،تورم مفصل است که به طور ثانویه باعث بزرگ شدن استخوان می شود.

چگونه آرتروز را درمان کنیم؟

به طور کلی هیچ درمانی برای آرتروز وجود ندارد، اما پزشکان و متخصصان به شما کمک می کنند تا درمان هایی برای مدیریت علائم خود پیدا کنید. اینکه به چه درمان هایی نیاز دارید بستگی به عامل ایجاد کننده آرتریت، نوع آرتروز و مفاصل دارد. برخی از غذاهای خاص برای آرتروز نیز مفیدند. این غذاها می توانند با التهاب مقابله و استخوان ها و سیستم ایمنی را تقویت کنند. اضافه کردن این غذاها به رژیم غذایی متعادل می تواند دردهای حاصل از آرتروز را را کاهش دهد.

رایج ترین درمان های آرتروز عبارتند از:

• داروهای ضد التهابی بدون نسخه (OTC) مانند NSAID ها یا استامینوفن
• کورتیکواستروئیدها (داروهای ضد التهابی تجویزی، از جمله تزریقات کورتیزون)
• اگر به آرتریت روماتوئید یا پسوریاتیک مبتلا هستید، داروهای ضد روماتیسمی اصلاح کننده بیماری (DMARDs)
• فیزیوتراپی یا کاردرمانی می تواند به شما در بهبود قدرت، دامنه حرکتی و اعتماد به نفس در حین حرکت کمک کند
• جراحی (معمولاً فقط در صورتی که درمان های غیرجراحی علائم شما را تسکین ندهند)

شاید لازم باشد روال خود را تغییر دهید تا زندگی با آرتروز راحت تر شود. بسته به زمانی که علائم را تجربه می‌کنید (و شدت آنها)، در حین مدیریت علائم، از فعالیت‌های خود اجتناب کنید یا آن را تغییر دهید. اگر برای انجام کارهای روزانه به کمک نیاز دارید، می توانید با یک کاردرمانگر کار کنید. درمانگران می توانند به شما در مدیریت چالش های فیزیکی مانند آرتریت کمک کنند.

my.clevelandclinic.org

بیشتر بخوانید: روش‌های مؤثر درمان سرفه کودکان

اگر آرتریت شدید دارید و سایر درمان‌ها جواب ندهند، ممکن است نیاز به جراحی داشته باشید. دو نوع رایج جراحی آرتریت ” فیوژن مفصل و تعویض مفصل” هستند.

فیوژن مفصل به هم پیوستن استخوان ها از طریق جراحی است. این بیماری برای استخوان های ستون فقرات ( فیوژن ستون فقرات ) یا مچ پا ( فیوژن مچ پا ) شایع است.

اگر مفاصل شما آسیب دیده یا از دست دادن استخوان را تجربه کرده اید، ممکن است به تعویض مفصل (جایگزینی مفصل) نیاز داشته باشید. جراح مفصل طبیعی آسیب دیده شما را برمی دارد و آن را با یک پروتز (مفصل مصنوعی) جایگزین می کند. ممکن است نیاز به تعویض جزئی یا کامل مفصل داشته باشید. پزشک یا جراح شما به شما می گوید که به چه نوع جراحی نیاز دارید و چه چیزی را انتظار دارید.

آیا می توان از آرتروز پیشگیری کرد؟

همیشه نمی توان از ابتلا به بیماری آرتروز پیشگیری کرد. برخی دلایل مانند بالا رفتن سن، سابقه خانوادگی  و جنسیت (بسیاری از انواع آرتروز بیشتر در خانم ها شایع است) خارج از کنترل ما هستند. هر کدام از انواع آرتروز به صورت متفاوتی رشد می کنند اما همگی دردناک هستند و می توانند منجر به از دست دادن عملکرد و بدشکلی بدن شوند.

چند عادت سالم وجود دارد که می توانید با دنبال آنها خطر درد مفاصل را با بالا رفتن سن کاهش دهید. بسیاری از این عادات مانند ورزش کردن و خوردن غذاهای سالم از بروز دیگر بیماری ها نیز پیشگیری می کنند. این عادت ها عبارتند از:

خوردن ماهی: برخی از ماهی ها سرشار از اسید چرب های امگا ۳ هستند که نوعی چربی اشباع نشده است. امگا ۳ مزایای بسیاری برای سلامت دارد و می تواند التهاب را در بدن کاهش دهد.

کنترل وزن: زانوها وظیفه دارند که وزن بدن را تحمل کنند. اضافه وزن یا چاقی می تواند فشار بسیاری روی آنها وارد کند. اگر تنها ۵ کیلو اضافه وزن داشته باشید، انرژی که با هر گام روی زاو ها وارد می شود ۱۵ تا ۳۰ کیلو افزایش می یابد. خانم های مبتلا به اضافه وزن نسبت به خانم هایی که وزن طبیعی دارند حدودا چهار برابر بیشتر در خطر آرتروز هستند. رژیم غذایی و ورزش می توانند کمک کنند وزنتان به حد سالمتری برسد.

ورزش: ورزش نه تنها وزن اضافی که روی مفاصل وارد می شود را از بین می برد بلکه عضلات اطراف مفصل را نیز قوی می کند. افزایش قدرت عضلانی اطراف مفصل موجب ثبات و محافظت آنها در برابر آسیب ها می شود.

محافظت از مفاصل: با گذشت زمان، مفصل ها شروع به تحلیل رفتن می کنند اما وقتی به مفصل آسیب می رسانید، ممکن است غضروف نیز صدمه ببیند و در نتیجه تحلیل رفتن مفصل سرعت بیشتری بگیرد. استفاده از تکنیک درست هنگام نشستن، کار  کردن و بلند کردن می تواند مفاصل را از فشارهای روزانه حفظ کند.

اگر هنگام کار مجبور هستید ساعات زیادی را بنشینید، مطمئن شوید کمر، پاها و دستان حمایت شوند و در شرایط درستی قرار بگیرند.

آنچه از مقاله آرتروز چیست آموختیم:

در این مقاله متوجه شدید که آرتروز چیست؟ آرتروز یک بیماری با بیش از ۱۰۰ نوع مختلف است که مفاصل مختلفی از بدن مانند زانو، گردن، دست‌ها و حتی پوست و چشم را درگیر می‌کند. شایع‌ترین نوع آن استئوآرتریت است که با تخریب تدریجی غضروف و درد همراه است. علائم اصلی شامل درد، تورم و کاهش دامنه حرکتی مفاصل می‌باشند.

عوامل خطر شامل سن، ژنتیک، جنسیت (بیشتر در زنان) و آسیب‌های مفصلی هستند. درمان‌ها از دارو و فیزیوتراپی تا تغییرات سبک زندگی و جراحی متغیر است. تشخیص زودهنگام و مدیریت صحیح می‌تواند به بهبود علائم و کیفیت زندگی کمک کند.

سوالات متداول مقاله آرتروز چیست:

 منبع:

• arthritisaustralia.com.au