علت درد پنجه پا چیست و چرا نباید به سادگی از آن گذشت؟ احساس درد مزمن در هر قسمت از بدن میتواند نشانه یک مشکل خاص باشد و باید آن را جدی گرفت. بعضی افراد این درد را برای مدت زمان طولانی در قسمت پنجه پا احساس میکنند و حتی ممکن است متوجه تغییر در ظاهر و فرم پا شوند. گاهی علت این علائم بیماری به نام متاتارسالژی است. در این مقاله سعی داریم به بررسی این مشکل بپردازیم و ببینیم علل بروز آن چیست و چگونه میتوانیم به بهبود آن کمک کنیم.
درد پنجه پا یا متاتارسالژی چیست؟
متاتارسالژی به درد و التهاب در قسمت جلوی پا یا پنجه پا اشاره دارد. این ناحیه بین قوسها و انگشتان پا در کف پا قرار دارد. درد متاتارسالژی معمولا در زیر یک یا چند استخوان از پنج استخوان پایه انگشتان پا یعنی سرهای متاتارس متمرکز میشود. متاتارسالژی علتهای مختلفی دارد از جمله:
- ناهنجاریهای پا
- بیماریهای مربوط به پا یا مچ پا
- ورزش ها و سایر فعالیت هایی که شامل دویدن یا پریدن میشوند
- پوشیدن کفشهای خیلی تنگ یا خیلی گشاد
درمان بسته به شرایط شما متفاوت است اما معمولا با اقدامات ساده ای مانند استراحت، حرکات کششی و داروهای مسکن بدون نسخه (OTC) شروع میشود.
علت درد پنجه پا
وقتی راه میروید، میدوید یا میپرید وزن شما به انگشتان پا و استخوانهای کف پا منتقل میشود. اگر وزن به طور ناموزون در یک ناحیه توزیع شود ممکن است پا دچار درد و ملتهب شود. این مساله به ویژه در افراد دارای اضافه وزن دیده میشود. در واقع یکی از عوارض چاقی، همین مشکل درد در ناحیه پنجه پا است.
با این حال به طور کلی چندین عامل میتواند فشار روی پنجه پا را افزایش دهد. این موارد عبارتند از:
- ورزشهای خاص: دویدن، پیاده روی یا پریدن به خصوص روی سطوح سخت مانند بتن میتواند باعث درد شود. کفشهایی که در طول این فعالیت ها از پا پشتیبانی نمیکنند و فضایی نرم برای کف پا نمیسازند، میتوانند مشکل را بدتر کنند.
- سن: با افزایش سن لایه چربی محافظ زیر پنجه پا کوچک میشود.
- شکل غیر طبیعی پا: داشتن قوس زیاد و یا انگشت دوم که از انگشت شست پا بلندتر باشد میتواند فشار روی استخوان های کف پا را افزایش دهد.
- بونیون: یک بونیون(یک برآمدگی است که در قسمت خارجی انگشت شست پا ایجاد می شود.) میتواند انگشت شست پا را به سمت انگشت دوم فشار دهد که استخوانها را از تراز خارج میکند. این امر فشار بیشتری بر استخوانهای کف پا وارد میکند.
- انگشتان چکشی پا: انگشتان چکشی پا در مفصل انگشت میانی خم میشوند. این تغییر شکل، بیشتر وزن را به پنجه پا منتقل میکند.
- کفشهایی که از قسمت توپی پا محافظت نمیکنند: این موارد شامل کفشهایی با پاشنه بلند، کفی نازک و انعطاف پذیر یا پشتیبانی ناکافی است.
- شکستگی فشاری: ترک خوردگی در یکی از استخوانهای متاتارس، که شکستگی فشاری نامیده میشود، میتواند در اثر استفاده بیش از حد یا تراکم کم استخوان ایجاد شود.
- تاندون آشیل سفت: این تاندون عضله ساق پا را به پشت پاشنه پا متصل میکند. هنگام راه رفتن عضله و تاندون منقبض میشوند تا پا بتواند در مچ پا حرکت کند بنابراین پاشنه ابتدا به زمین برخورد میکند و سپس جلوی پا. وقتی عضله و تاندون ساق پا خیلی سفت باشند پاشنه خیلی زود به سمت بالا کشیده میشود. این باعث میشود پا به سمت داخل بچرخد. این امر فشار زیادی را بر استخوان های متاتارس انگشت شست پا و انگشت دوم پا وارد میکند.
- چاقی: وزن اضافی به تمام ساختارهای پا از جمله متاتارس ها فشار وارد میکند. این عامل بسیار مهم است و در بیشتر افراد داری اضافه وزن به چشم میخورد. رعایت رژیم لاغری اصولی میتواند به کاهش درد پنجه پا کمک کند.
رژیم دکتر کرمانی تنها رژیمیه که حسرت هیچ غذایی رو به دلت نمیذاره. کافیه همین الان تصمیم بگیری که میخوای وزنت رو کم کنی و به اون اندامی که همیشه آرزوش رو داشتی برسی! از همین لحظه ما کنارتیم تا باهم به هدفت برسیم.
راهکارهای درمان درد پنجه پا
میتوانید متاتارسالژی خفیف را با موارد زیر درمان کنید:
- اولین و بهترین راه حل برای کاهش علائم و همچنین خطر ابتلا به متاتارسالژی کاهش وزن است.
- استراحت دادن به پا. از فعالیتهای پرفشار برای چند هفته خودداری کنید.
- ماساژ پا با یخ به مدت چند دقیقه چند بار در روز. کیسه یخ را در یک حوله نازک بپیچید.
- مصرف داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) بدون نسخه مانند ایبوپروفن (ادویل، موترین)، برای کاهش درد.
- محدود کردن مدت طولانی ایستادن، راه رفتن، پریدن و دویدن.
اما برای متاتارسالژی پیشرفته باید نکات بیشتری را رعایت نمایید یا حتی شاید نیاز به جراحی داشته باشید:
کفش
کفش های شما باید کف ضخیمی با پشتیبانی قوس داشته باشند. بالاترین قسمت کفی از ناحیه متاتارس پشتیبانی میکند و پنجه و پاشنه کفش پایین تر هستند بنابراین هنگام راه رفتن کمی تکان میخورید. این میتواند به انتقال فشار از استخوان های متاتارس کمک کند.
کفیهای طبی
ممکن است لازم باشد از کفیها و یا وسایل دیگر در کفشهای خود برای پشتیبانی از پای خود استفاده کنید:
- کفیهای طبی این کفیها هنگام ایستادن، راه رفتن یا دویدن ضربه به پا را کاهش میدهند. پدهای متاتارس برای محافظت از قسمت پنجه پا.
- کفیهای قوس پا برای پخش یکنواخت تر وزن در سراسر پنجه پا. ما کفیهای نیمهسخت قوس پا را که در تمام داروخانه ها موجود است توصیه میکنیم. همیشه آنها را بپوشید، حتی در خانه.
- کفیهای ارتوتیک سفارشی. این کفیها برای پا مناسب هستند. اگر کفی های استاندارد کمکی نکنند ممکن است این موارد را توصیه کنیم.
داروهای ضد التهاب
قبل از مصرف داروها حتما با پزشک متخصص مشورت کنید و از مصرف خودسرانه دارو جدا خودداری نمایید:
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) بدون نسخه مانند ایبوپروفن (ادویل، موترین)، میتوانند به درد یا ناراحتی کمک کنند.
اگر موارد زیر را شامل میشوید قبل از مصرف NSAID با پزشک مشورت کنید:
- بیماری پیچیدهای دارید.
- داروهای معمولی دیگری مصرف میکنید. NSAIDها میتوانند با برخی داروها تداخل داشته باشند.
- باردار هستید یا قصد بارداری دارید.
- داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی بدون نسخه مصرف کردهاید و علائم شما را تسکین نمیدهند.
تزریق کورتیزون
اگر درمانهای خانگی به اندازه کافی تسکیندهنده نباشند ممکن است تزریق کورتیزون را برای کاهش تورم و درد شدید توصیه کنند. کورتیزون یک استروئید است که هورمون های طبیعی کاهش دهنده التهاب را تقلید میکند. برخی از تزریقها شامل بی حسی برای بی حس کردن پا هستند.
گچ و آتل
اگر دچار شکستگی فشاری شدهاید ممکن است گچ، آتل یا کفش سفت را برای محافظت از انگشت(های) پا در حین بهبودی توصیه کنند. ممکن است ۶ تا ۸ هفته طول بکشد تا پای شما به طور کامل بهبود یابد.
جراحی
در بیشتر موارد متاتارسالژی نیازی به درمان جراحی ندارد. اگر علائم در فعالیت های عادی اختلال ایجاد میکند و به سایر درمان ها پاسخ نداده است ممکن است جراحی توصیه شود. نوع جراحی به مشکل خاص پای شما بستگی دارد:
برداشتن عصب
اگر علائم ناشی از تحت فشار قرار گرفتن عصب (نوروم مورتون) باشد ممکن است عصب ضخیم و تحریک شده را بردارند.
بونیونکتومی
اگر بونیون در متاتارسالژی نقش داشته باشد ممکن است اصلاح آن را با جراحی توصیه کنند.
انگشتان چکشی پا
اگر انگشت چکشی پا علت اصلی متاتارسالژی باشد جراحی برای اصلاح بدشکلی ممکن است یک گزینه باشد.
جابجایی استخوان متاتارس
چندین روش جراحی وجود دارد که شامل کوتاه کردن یا تغییر شکل استخوانهای متاتارس برای جابجایی آنها میشود.
ورزش برای درد پنجه پا
تمرینات ورزشی برای متاتارسالژیا نقش مهمی در مدیریت و تسکین درد مرتبط با این بیماری دارند. با گنجاندن تمرینات تقویتی خاص در برنامه روزانه خود میتوانید هماهنگی عضلات را بهبود بخشیده، پایداری پا را افزایش داده و فشار وارده بر متاتارسال ها را کاهش دهید. این تمرینات نه تنها تسکین فوری ایجاد میکنند بلکه به جلوگیری از بروز مجدد متاتارسالژیا در آینده نیز کمک میکنند و به شما این امکان را میدهند که یک سبک زندگی فعال و بدون درد را حفظ کنید.
خم کردن انگشتان پا
خم کردن انگشتان پا شامل خم کردن انگشتان پا به سمت کف پا است که به تقویت عضلات کلیدی در قوس پا و بهبود انعطافپذیری کمک میکند. روزانه چندین بار برای هر پا این تمرین را انجام دهید تا بهترین نتایج را ببینید.
جمع کردن تیله
چندین تیله را روی زمین قرار دهید و با استفاده از انگشتان پا آنها را بردارید و در یک ظرف قرار دهید. این تمرین قدرت و هماهنگی انگشتان پا را افزایش میدهد که برای حفظ پایداری پا در حین فعالیت های بدنی بسیار مهم است.
جمع کردن با حوله
یک حوله را صاف روی زمین پهن کنید و با استفاده از انگشتان پا آن را جمع کنید. جمع کردن حوله با پا به تقویت عضلات قوس پا کمک میکند و ثبات پا را بهبود میبخشد و بازگشت به فعالیتهای عادی بدون درد را آسان تر میکند.
بالا بردن ساق پا
روی لبه یک پله بایستید و پاشنه هایتان را آویزان کنید. پاشنه هایتان را تا حد امکان بالا ببرید سپس آنها را دوباره پایین بیاورید. بالا بردن ساق پا عضلات ساق پا را تقویت کرده و ثبات پا و مچ پا را بهبود میبخشد که برای فعالیتهای تحمل وزن ضروری است.
ربایش با کش مقاومتی
با پاهای کشیده بنشینید و یک کش مقاومتی دور پاهایتان حلقه کنید. پاهایتان را در برابر مقاومت کش از هم باز کنید. این تمرین عضلات قسمت بیرونی پا را تقویت کرده و تعادل را بهبود میبخشد و خطر فشار اضافی بر روی استخوانهای کف پا را کاهش میدهد.
بالا بردن پاشنه پا
با پاهایتان به اندازه عرض لگن باز بایستید و به آرامی پاشنه هایتان را از زمین بلند کنید، سپس آنها را دوباره پایین بیاورید. بالا بردن پاشنه پا عضلات ساق پا را تقویت کرده و ثبات پا را بهبود میبخشد، که میتواند به جلوگیری از مشکلات بعدی پا کمک کند.
کلام آخر
علت درد پنجه پا متعدد است و یکی از مهمترین این دلایل اضافه وزن و چاقی است. چاقی و اضافه وزن تمام ابعاد سلامتی را تحت تاثیر قرار میدهد و یکی از آنها همین مشکل متاتارسالژی است در بسیاری موارد تنها کاهش وزن میتواند جلوی علائم و پیشرفت این مشکل را بگیرد. در صورتی که ناهنجاری های پا یا سبک اشتباه زندگی موجب بروز متاتارسالژی شود باید با مراجعه به پزشک و تشخیص دامنه بیماری راه حل هایی مانند تمرینات ورزشی مخصوص، عوض کردن کفی کفش، دارو یا حتی جراحی را امتحان کنید.
سوالات متداول مقاله علت درد پنجه پا:
۱-چه مقدار کاهش وزن میتواند روی متاتارسالژی تاثیر مثبت بگذارد؟
مسلما هرچه بیشتر وزن کم کنید سبک تر خواهید شد اما کاهش تنها ۵ درصد از وزن اضافه بدن نیز میتواند تاثیر گذار باشد.
۲-آیا برای درمان متاتارسالژی غذای خاصی هم باید بخوریم؟
این یک مشکل فیزیکی است و نیاز به اصلاح دارد بنابراین تنها جایی که نوع غذای شما اهمیت دارد در مورد کاهش وزن است ( کاهش وزن به کاهش علائم متاتارسالژی کمک میکند ).
منابع:
دیدگاه شما