با فرا رسیدن فصل بهار و طولانیتر شدن روزها، بسیاری از افراد به جای احساس شادابی و انرژی بیشتر، با نوعی خستگی و خواب آلودگی غیرمعمول مواجه میشوند که به آن “خستگی بهاری” یا “رخوت بهاری” گفته میشود. این حالت، اگرچه به نظر متناقض میرسد، اما یک واکنش فیزیولوژیکی طبیعی بدن به تغییرات محیطی این فصل است. علت خواب آلودگی در بهار این است که ارگانیسم بدن در حال تطبیق با تغییرات آب و هوا و ساعات طولانی روز است.
در فصل بهار ریتم بدن تغییر میکند و افزایش میزان نور خورشید باعث تغییرات هورمونی در بدن میشود. اما خبر خوب اینجاست: این بی حالی و خواب آلودگی، حداکثر فقط چند هفته طول میکشد. مهم این است که در بهار آنچه را که در زمستان از دست داده به بدن برگردانیم: آفتاب، هوای تازه و رژیم غذایی سرشار از ویتامین.
علت خواب آلودگی در بهار چیست؟
با آغاز فصل بهار، خستگی و کسالت هم شروع میشود. اما چرا فصل بهار خواب آور است؟ اگر به گوشه و کنار نگاهی بیاندازید بیشتر افراد را در حال چرت زدن یا خمیازه کشیدن میبینید.
حتی دانش آموزان هم تمرکز کافی برای درس خواندن و یادگیری ندارند و انگار قرص خواب آور به آنها داده شده است. مانند دیگر فرآیندهای فیزیولوژیکی در بدن، خوابمان نیز تحت تاثیر محیط خارجی و فصلها قرار میگیرد. مهم ترین دلایل خواب آلودگی در فصل بهار در ادامه بیان شده است:
قرار گرفتن طولانیتر در معرض نور خورشید
یک علت خواب آلودگی در بهار می تواند به دلیل قرار گرفتن ساعات بیشتر در معرض نور طبیعی باشد. این عامل ممکن است بدن شما را در زمانی که باید آرام شوید، تحریک کند. این تغییر در واکنش بدن شما به قرار گرفتن در معرض نور خورشید میتواند باعث اختلالات خواب شود.
حساسیت فصلی
متاسفانه برای برخی از ما، بهایی که در بهار برای لذت بردن از شکوفههای گلها و برگهای تازه درختان میپردازیم، گرفتگی بینی، خارش چشم و سوزش گلو است. این حساسیتهای فصلی در مجموع میتوانند خوابیدن را دشوار کنند.
در نتیجه، بهره وری ما در طول روز کاهش مییابد و گاهی اوقات منجر به مشکلات خواب دیگری مانند بیخوابی، خواب ناآرام یا خر و پف میشود.
تغییرات هورمونی
در طول ماههای طولانی زمستان با قرار گرفتن کمتر در معرض نور خورشید، بدن هورمون ملاتونین بیشتری تولید میکند که باعث خواب آلودگی میشود. با طولانیتر شدن روزها و دریافت نور خورشید بیشتر، تولید سروتونین، یک انتقال دهنده عصبی که گاهی اوقات “هورمون شادی” نامیده میشود، افزایش مییابد.
در طول بهار، بدن ممکن است همچنان سطح بالایی از ملاتونین را همراه با سروتونین داشته باشد، که باعث عدم تعادلی میشود که میتواند منجر به اختلالات خلقی و خواب شود تا زمانی که این سطوح در طول حدود یک ماه متعادل شوند.
تطبیق با دمای جدید
در زمستان، بدن برای حفظ گرما، متابولیسم خود را کند میکند. با گرم شدن هوا در بهار، بدن باید متابولیسم خود را افزایش دهد و رگهای خونی منبسط میشوند. این فرآیند تطبیق، انرژی زیادی مصرف میکند و میتواند منجر به احساس خستگی شود. همچنین، افزایش دما میتواند باعث کاهش فشار خون شود که خود نیز میتواند عامل خواب آلودگی باشد.
کمبود برخی مواد مغذی
تغییر در رژیم غذایی از غذاهای سنگین زمستانی به غذاهای سبکتر بهاری ممکن است به طور موقت منجر به کمبود برخی ویتامینها و مواد معدنی شود که میتواند بر سطح انرژی بدن تأثیر بگذارد.
برای رفع خواب آلودگی در فصل بهار چه کنیم؟
حالا که علت خواب آلودگی در بهار را دانستید، می توانید با رعایت موارد زیر به رفع خواب آلودگی بهاری و انرژی گرفتن بدن کمک کنید:
استرس نداشته باشید
اگر استرس از دست دادن یک ساعت خواب را دارید در واقع خود را از خوابی راحت نیز محروم ساختهاید. با آرامش به بدن خود اجازه دهید با شرایط جدید تنظیم شود، چون قدرت این کار را دارد. استرس همه چیز را کند میکند.
به خاطر داشته باشید که خواب تنها یکی از راههای انرژی گرفتن است؛ بنابراین میتوانید از راه های دیگر نیز برای جبران آن استفاده کنید. مانند یوگا، مدیتیشن، شنا و بودن در فضای سبز.
از نور خورشید استفاده کنید
از ساعات صبح برای یک دور پیاده روی یا دویدن با قدرت استفاده کنید و به جای سوار شدن با ماشین با دوچرخه به محل کار خود بروید.
قرار گرفتن در معرض نور خورشید موجب می شود تا بدن، هورمون سروتونین را که باعث بهبود خلق و خو میشود و به عنوان “هورمون شادی” نیز شناخته میشود، تولید کند و در عین حال تولید ملاتونین (هورمون خواب) را مهار کند. این کار شما را برای یک روز با روحیه خوب، با انگیزه و پر از انرژی آماده می کند.
بیرون از خانه بودن به طور منظم به این معنی است که شما به طور خودکار انرژی نور خورشید را در بدن خود شارژ میکنید و این شما را برای یک روز با روحیه خوب، با انگیزه و پر انرژی آماده میکند. بنابراین دست و پاهای خسته خود را تا جایی که ممکن است به سمت خورشید دراز کنید، حتی اگر در چند ماه اول سال هنوز هوا سرد است.
دوش بگیرید
دوش آب سرد و گرم به صورت متناوب در صبح، گردش خون را تحریک میکند و جریان خون خوب را در پوست تضمین میکند. بهتر است همیشه دوش گرفتن را با آب سرد تمام کنید تا بدنتان را بیدار نگه دارد.
غذای تازه و سالم بخورید
روی خوردن غذاهای تازه و سالم تمرکز کنید. بدن برای بسیاری از فرآیندهای متابولیکی که در بهار با شدت بیشتری فعال میشوند، به این مواد مغذی نیاز دارند. علاوه بر این پیروی از یک رژیم غذایی سبک که به چندین بخش کوچک در روز تقسیم میشود، هضم را برای بدن آسانتر میکند و به ارگانیسم بدن کمک میکند تا دوباره سریعتر به حداکثر سرعت برسد.
میتوانید رژیم غذایی خود را با سالاد، میوه و سبزیجات غنی کنید که حاوی ویتامینها، فیبر و مواد معدنی مهمی هستند که بدن بهخصوص در تغییر فصل زمستان به بهار به آنها نیاز دارد. نکته مهم دیگر این است که آب فراوان بنوشید و بدن خود را هیدراته نگه دارید.
دیگر آنکه از خوردن غذاهای سنگین هنگام شب و به خصوص دیر وقت پرهیز کنید چون باعث میشوند به خواب رفتنتان سخت شود.
تحرکتان را افزایش دهید
ورزش، نور خورشید و هوای تازه برای کمک به بدن شما در تطبیق با تغییر فصل ایده آل و در تمام طول سال در دسترس هستند! اگر ورزش، مورد علاقه شما نیست، شاید بتوانید ماشین را چند خیابان دورتر از محل کار خود پارک کنید یا چند ایستگاه قبل از مقصد از قطار یا اتوبوس پیاده شوید و بقیه راه را پیاده روی کنید.
حتی میتوانید رانندگی را با دوچرخه سواری عوض کنید و به جای پله برقی از پلهها استفاده کنید. به همین راحتی!
خواب کافی داشته باشید
حفظ ساعات خواب منظم میتواند در مدیریت تغییرات هورمونی مفید باشد: با افزایش نور خورشید، بدن دوباره سروتونین بیشتری تولید میکند و به نوبه خود، تولید ملاتونین را کاهش میدهد.
همچنین یک چرت با کیفیت در میانهی روز برای از بین بردن خستگی بسیار عالی است، اما سعی کنید بیشتر از ۲۰ دقیقه نشود. جایی آرام را انتخاب کرده و بدون اینکه ذهنتان را درگیر چیزی کنید ۲۰ دقیقه به خود آرامش دهید. بهتر است در اتاقی خنک با پنجرههایی باز و پنکه بخوابید.
درمان خواب آلودگی بهاری در طب سنتی
بر اساس طب سنتی در فصل بهار باید آن دسته از مواد غذایی را بیشتر مصرف کنید که بدن را از حالت سردی بیرون بیاورد و موجب نشاط آن شود:
- بوییدن گلهای خوشبو مانند شمعدانی، یاس، میخک، بابونه و گل محمدی
- مصرف دمنوش بهار نارنج، زنجبیل، نعناع، چای کوهی یا چای سبز
- کاهش مصرف نمک
- تنفس عمیق
- مصرف غذاهایی با طبع گرم
- نوشیدن ترکیب آب گرم، لیمو و عسل
- مصرف جینسینگ
همچنین از مصرف غذاهای آماده، فست فود و دارای نگه دارنده خودداری کنید و تا جایی که میتوانید از نور خورشید بهره ببرید.
کلام پایانی:
چرا در فصل بهار خواب آلود میشویم و برای و درمان خواب آلودگی بهار چه باید کرد؟ اینها سوالاتیست که در این مقاله به آنها پاسخ دادیم. با آغاز بهار خورشید پرنورتر میدرخشد، روزها بلندتر میشوند و فصل هوای آزاد آغاز میشود. اما علت خواب آلودگی در بهار تغییر در ساعات خواب ماست که بدن هنوز به آن عادت نکرده است.
همانطور که در این مقاله توضیح داده شد تغییر در برنامه غذایی و تحرک بیشتر از جمله عوامل مهم و مفید در برطرف کردن خواب آلودگی و بیحالی در فصل بهار است.
سوالات متداول علت خواب آلودگی در بهار:
۱- علت خواب آلودگی در بهار چیست؟
با تغییر فصل مانند دیگر فرآیندهای فیزیولوژیکی در بدن، خوابمان نیز تحت تاثیر محیط خارجی و فصلها قرار میگیرد. این یعنی تغییر در ساعتها برابر است با تغییر در میزان خواب.
۲- برای رفع خواب آلودگی در فصل بهار چه کنیم؟
بیرون رفتن از خانه و تحرک داشتن، مصرف بیشتر آب و میوه و سبزی و قرار گرفتن در معرض نور خورشید از جمله راههای درمان بی حالی و خواب آلودگی در فصل بهار است.
منابع:
من حجامتم رفتم ولی دوروزه خییلی گیجم
من همه فصل سال خواب آلودم🥺بهار که دیگه نگوووو
اینقدرگیچ کننده هرچقدربخابی سیرنمیشی
با سلام من تو زمستون خوابم زیاد میشه روزی که هوا ابری باشه که نگو از جام تکون نمیتونم بخورم
من تو تابستون کمخواب میشم