پسوریازیس یک بیماری التهابی مزمن و خودایمنی پوست است که با علائمی مانند پوسته ریزی، قرمزی، خارش و ضخیم شدن پوست شناخته میشود. این بیماری علاوه بر درگیریهای پوستی، میتواند با التهاب سیستمیک، درگیری مفاصل (آرتریت پسوریاتیک) و افزایش ریسک بیماریهای متابولیک مانند چاقی، دیابت و بیماریهای قلبیعروقی همراه باشد. اگرچه درمان قطعی برای پسوریازیس وجود ندارد، اما مدیریت صحیح سبک زندگی — بهویژه تغذیه — نقش مهمی در کاهش شدت علائم، کنترل التهاب و بهبود کیفیت زندگی بیماران ایفا میکند.
تغذیه مناسب میتواند با کاهش التهاب سیستمیک، تقویت سیستم ایمنی و بهبود سلامت روده، به کنترل شعله ورشدنهای بیماری کمک کند. برخی مواد غذایی خاص دارای خواص ضدالتهابی هستند و میتوانند شدت علائم را کاهش دهند، در حالی که برخی دیگر ممکن است باعث تشدید التهاب و تحریک ضایعات پوستی شوند. در این مقاله خواهیم گفت برای درمان پسوریازیس چه بخوریم و از مصرف چه مواد غذایی پرهیز کنیم تا بتوانیم بیماری خود را بهتر مدیریت کنیم.
پسوریازیس چیست؟
پسوریازیس یک بیماری مزمن، التهابی و خودایمنی پوست است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به سلولهای سالم پوست حمله میکند و باعث افزایش سرعت تولید سلولهای پوستی میشود. در حالت طبیعی چرخه نوسازی پوست حدود ۳ تا ۴ هفته طول میکشد، اما در افراد مبتلا به پسوریازیس این روند به چند روز کاهش مییابد و سلولهای اضافی روی سطح پوست تجمع پیدا میکنند.
در نتیجه، این سلولها فرصت کافی برای ریزش پیدا نمیکنند و این تولید بیش از حد، منجر به ایجاد پلاکهای ضخیم و پوستهپوسته میشود؛ وضعیتی که میتواند با رعایت اصول صحیح رژیم غذایی تا حدی کنترل و مدیریت گردد.
برای درمان پسوریازیس چه بخوریم؟
یکی از علل اصلی پسوریازیس، التهاب در بدن است، بنابراین غذاهایی که التهاب را کاهش می دهند می توانند در رژیم غذایی پسوریازیس گنجانده شوند. این غذاها عبارتند از:
اسیدهای چرب امگا-۳
این چربیهای مفید به عنوان یک کلید ضدالتهابی قوی در بدن عمل میکنند. اسیدهای چرب امگا-۳ فرآیندهای التهابی را در سطح سلولی سرکوب میکنند و میتوانند به کاهش قرمزی، پوسته پوسته شدن و خارش شدید پوست کمک کنند. مصرف ماهیهای چرب مانند سالمون و ساردین حداقل دو بار در هفته، یا استفاده از منابع گیاهی مثل بذر کتان و دانه چیا، ترشح ترکیبات التهابزا را در بدن به طور چشمگیری کاهش میدهد.
آنتیاکسیدانها و سبزیجات رنگارنگ
میوهها و سبزیجات با رنگهای تیره و تند حاوی ترکیباتی هستند که از سلولهای پوست در برابر آسیبهای ساختاری محافظت میکنند. در بیماری پسوریازیس، سرعت تولید سلولهای پوست بسیار بالا میرود؛ آنتی اکسیدانهای موجود در بلوبری، کلم بروکلی، اسفناج و هویج با مبارزه با استرس اکسیداتیو در بدن، به تعادل این فرآیند کمک کرده و کیفیت و سلامت پوست جدید را بهبود میبخشند.
چربیهای سالم و غیراشباع
جایگزین کردن روغنهای صنعتی و چربیهای ترانس با روغنهای سالمی مانند روغن زیتون فوق بکر و آووکادو، یک قدم اساسی در کنترل پسوریازیس است. روغن زیتون حاوی ترکیبی به نام «اولئوکانتال» است که عملکردی مشابه داروهای مسکن و ضدالتهاب دارد. این چربیهای مفید علاوه بر کاهش التهاب داخلی، به حفظ رطوبت و انعطافپذیری پوست از درون نیز کمک میکنند.
ادویههای درمانگر و ضدالتهاب
استفاده هوشمندانه از ادویهها در پختوپز میتواند مانند یک داروی کمکیِ طبیعی عمل کند. زردچوبه به دلیل داشتن ماده موثرهای به نام کورکومین، یکی از قویترین مواد طبیعی شناختهشده برای سرکوب مسیرهای التهابی پسوریازیس است. اضافه کردن زردچوبه به همراه کمی فلفل سیاه (برای جذب بهتر) و مصرف سیر و زنجبیل تازه، سیستم ایمنی را تعدیل کرده و شدت حملات پوستی را کم میکند.
مکملهای غذایی
مشتقات ویتامین D به طور گسترده به عنوان درمانی برای پسوریازیس به صورت موضعی مورد استفاده قرار میگیرند. ویتامین D به عنوان یک تنظیم کننده سیستم ایمنی شناخته شده است که ممکن است از طریق اثرات آن بر سلول های لنفوسیت T نوع ۱ (Th1) برای بیماری های التهابی مانند پسوریازیس مفید باشد.
افراد مبتلا به پسوریازیس اغلب سطح بالایی از پروتئینی به نام هموسیستئین در خون خود دارند و این ممکن است به دلیل سطح پایین اسید فولیک در رژیم غذایی آنها باشد. هموسیستئین بالا با التهاب در پسوریازیس مرتبط دانسته شده است.
افراد مبتلا به پسوریازیس ممکن است سطح سلنیوم پایینی داشته باشند. اعتقاد بر این است که سلنیوم به کاهش التهاب و آرام کردن سیستم ایمنی در افراد مبتلا به پسوریازیس کمک میکند. تمام این موارد را میتوانید با پیروی از یک رژیم غذایی سالم و ضد التهابی دریافت کنید و حتما قبل از مصرف هر کدام از این مکمل ها با پزشک خود مشورت کنید.
بهترین رژیم غذایی برای پسوریازیس چیست؟
از بهترین رژیم هایی که میتواند به کاهش علائم و کنترل پسوریازیس کمک کند رژیم مدیترانه ای است. رژیم غذایی مدیترانه ای بر غذاهای گیاهی و چربیهای سالم تأکید دارد. شما بیشتر سبزیجات، میوه ها و غلات کامل میخورید. روغن زیتون فوق بکر منبع اصلی چربی است. رژیم غذایی مدیترانهای میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی و بسیاری از بیماری های مزمن دیگر را کاهش دهد.
رژیم غذایی ۲۱ روزه دکتر کرمانی نیز برنامه ای فوق العاده برای کاهش التهاب است. رژیم ۲۱ روزه فاقد گلوتن است و تا جای ممکن در آن غذاهایی گنجانده شده که به کاهش التهاب کلی بدن کمک میکنند. افراد مبتلا به پسوریازیس میتوانند با رژیم ۲۱ روزه علاوه بر کاهش وزن بهبودی را نیز تجربه کنند.
مدیریت وزن و پسوریازیس: راهکارهایی برای کاهش بار التهابی
حفظ وزن سالم در صورت ابتلا به پسوریازیس مهم است. تحقیقات نشان میدهد که:
داشتن وزن اضافی علائم پسوریازیس را بدتر میکند. در واقع هر چه وزن بیشتر باشد، علائم شدیدتر خواهد بود. ارتباط این دو کاملاً مشخص نیست. اما آنچه متخصصان میدانند این است که سلولهای چربی اضافی مواد شیمیایی التهابی آزاد میکنند. از آنجایی که پسوریازیس یک بیماری التهابی است، این مواد شیمیایی ممکن است در علائم پسوریازیس نقش داشته باشند.
کاهش حتی چند کیلو وزن ممکن است به کاهش علائم پسوریازیس مانند خارش، پوسته پوسته شدن و لکه های دردناک روی پوست سر و بدن کمک کند.
یک مطالعه نشان داد افرادی که مبتلا به پسوریازیس هستند و با پیروی از یک رژیم غذایی کم کالری و ورزش وزن کم کردهاند، در عرض ۲۰ هفته تقریباً ۵۰ درصد کاهش علائم را تجربه کردهاند. این اتفاق حتی در حالی رخ داده است که آنها هیچ تغییر دیگری در داروهای پسوریازیس یا برنامه درمانی خود ایجاد نکردهاند.
همچنین کاهش وزن ممکن است داروهای پسوریازیس و آرتریت پسوریاتیک را مؤثرتر کند ( آرتریت پسوریاتیک نوعی آرتریت است که برخی از افراد مبتلا به پسوریازیس را تحت تأثیر قرار میدهد. )
نکته دیگر آنکه پسوریازیس شما را در معرض خطر بیشتری برای بسیاری از بیماریها از جمله بیماریهای قلبی، دیابت نوع ۲ و فشار خون بالا قرار میدهد. کاهش وزن احتمال ابتلا به این بیماریها را کاهش میدهد. حتی مقدار کمی کاهش وزن، فشار روی مفاصل را کاهش میدهد.
بافت چربی سیتوکینها و آدیپوکینهایی مانند آدیپونکتین و لپتین تولید میکند که مسیرهای سیگنالینگ التهابی و هموستاز متابولیک را تنظیم میکنند. وقتی فرد دچار اضافه وزن باشد سیتوکینهای التهابی در بدن بیشتر ترشح میشوند و همین افزایش التهاب موجب بدتر شدن وضعیت بیماری پسوریازیس میشود.
غذاهای مضر در رژیم پسوریازیس
همانگونه که برخی از غذاها به دلیل داشتن خواص ضدالتهابی برای افراد مبتلا به پسوریازیس مفیدند، برخی از غذاها نیز به دلیل ایجاد التهاب در رژیم غذایی پسوریازیس ممنوع هستند. غذاهای ممنوعه در رژیم پسوریازیس عبارتند از:
الکل
مصرف الکل باعث میشود کبد بیش از حد کار کند. کبد باید مواد شیمیایی برای متابولیزه کردن الکل تولید کند که اگر زیاد یا به طور منظم بنوشید، میتواند منجر به التهاب طولانی مدت شود. الکل همچنین میتواند به باکتری های خوب روده شما آسیب برساند که میتواند منجر به التهاب در روده بزرگ و روده کوچک شود.
لبنیات
بسیاری از محصولات لبنی معمولاً چربی بالایی دارند که میتواند منجر به التهاب شود. محصولاتی که حاوی شیر گاو هستند، حاوی کازئین نیز هستند، پروتئینی که برخی افراد در هضم آن مشکل دارند. افرادی که دچار عدم تحمل لاکتوز هستند به اندازه کافی آنزیم گوارشی لاکتاز ندارند. تحریک مزمن دستگاه گوارش ناشی از این شرایط میتواند التهاب را بدتر کند. برای برخی افراد علائم پسوریازیس با حذف لبنیات از رژیم غذایی خود بهبود مییابد.
غذاهای حاوی کربوهیدراتهای تصفیه شده
کربوهیدرات های تصفیه شده مورد فرآوری زیادی قرار گرفته اند (به نان سفید، برنج سفید، ماکارونی، شیرینی و برخی غلات صبحانه فکر کنید). آنها از فیبر و غلات کامل محروم شده اند و معمولاً حاوی مقدار زیادی قند هستند که میتواند باعث افزایش ناگهانی قند خون شود. کربوهیدرات های تصفیه شده همچنین محصولات نهایی گلیکاسیون پیشرفته را افزایش میدهند. اینها موادی در خون هستند که میتوانند منجر به التهاب شوند.
غذاهایی با چربی های اشباع شده و چربی های ترانس
چربیهای موجود در گوشت قرمز، پنیر، غذای سرخ شده، مارگارین، فست فود و بسیاری از میان وعده های فرآوری شده به عنوان محرک التهاب در بدن شناخته میشوند. این چربی ها میزان لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL) را در خون افزایش میدهند که به آن “کلسترول بد” نیز میگویند. مطالعات نشان میدهد ممکن است بین چربی اضافی در بدن و ایجاد پسوریازیس و بدتر شدن علائم پسوریازیس ارتباطی وجود داشته باشد.
غذاهای سرشار از قند افزوده
قندهای افزوده در نوشابه، آبمیوه ها، آب نبات، شیرینی ها و سایر شیرینی ها با قندهای طبیعی موجود در مواد غذایی مانند میوه متفاوت هستند. بدن ما برای پردازش قند انسولین تولید میکند، اما مصرف بیش از حد قند افزوده، بدن ما را مجبور میکند تا انرژی اضافی را در سلول های چربی ذخیره کند و بافت چربی را ملتهب کند. غذاهایی که قند افزوده زیادی دارند نیز میتوانند منجر به افزایش سطح پروتئین های التهابی به نام سیتوکینها شوند. برخی مطالعات نشان میدهند که شیرین کننده های مصنوعی مانند آسپارتام نیز ممکن است منجر به التهاب مزمن شوند.
غذاهای حاوی گلوتن
تحقیقات نشان میدهد افراد مبتلا به پسوریازیس تمایل بیشتری به ابتلا به بیماری سلیاک دارند. در افراد مبتلا به بیماری سلیاک، گلوتن (پروتئینی در گندم و برخی غلات دیگر) باعث ایجاد یک پاسخ خود ایمنی میشود در نتیجه بدن به بافت های روده کوچک حمله میکند. افراد مبتلا به بیماری سلیاک باید به طور کامل از مصرف گلوتن خودداری کنند اگر چه برخی از افراد بدون این بیماری دریافتهاند که کاهش گلوتن در رژیم غذایی آنها شعله ور شدن پسوریازیس را کاهش میدهد.
کلام آخر:
در این مقاله به این موضوع پرداختیم که برای درمان پسوریازیس چه بخوریم تا بتوانیم این بیماری را کنترل و مدیریت کنیم. پسوریازیس یک بیماری خود ایمنی است که در حال حاضر درمان قطعی برای آن وجود ندارد، اما میتوان با پیروی از یک برنامه غذایی سالم از شدت علائم آن کاست و کنترل آن را به دست گرفت.
برنامههای تغذیهای متعادلی مانند رژیم غذایی ۲۱ روزه دکتر کرمانی میتوانند به کاهش التهاب، کنترل بافت چربی بدن و در نهایت بهبود وضعیت عمومی بیماران مبتلا به پسوریازیس کمک کنند. رعایت اصول چنین رژیمهایی، گامی مؤثر در جهت بهبود کیفیت زندگی و مدیریت بلندمدت این بیماری محسوب میشود.
سوالات متداول مقاله رژیم پسوریازیس:
۱-چرا رژیم ۲۱ روزه دکتر کرمانی برای کنترل بیماری پسوریازیس مناسب است؟
رژیم ۲۱ روزه دکتر کرمانی یک رژیم ضدالتهاب است به همین دلیل برای کنترل بیماری های التهابی همچون پسوریازیس مفید است.
۲- برای دریافت مکمل ها و میزان دوز آنها بهتر است به چه کسی مراجعه کنیم؟
بهترین کار این است که با یک متخصص پوست مشورت کنید.
منابع:
الکل و دود ممنوع.چربی و گوشت زیاد ممنوع.نخاراندن محل پسوریازیس.و از همه مهمتر کم خوردن و وعده های غدایی را بیشتر کردن و جلوگیری از پرخوری
هستی خانم اسم پماد رو می فرمائید لطفا. منم مبتلا هستم
منم پسوریازیس دارم تو صورتم و خیلی ام شدیده الان ۱۰سال هست که دارم یه پماد استفاده میکنم تا وقتی صورتم شبا با اون چرب میکنم هیچ اثری از بیماری نیست دست سازه من که همش شکر گذارخذا هستم که تونستم این پماد و پیدا کنم
الهی شکر
سالم باشید
سیر بخورید
سلام دوستان عزیز
شکرانه خدا را بجا بیاورم خیلی مریض ما سخت نیست انشالله به زودی دارو پوستی این مریضی پسوارسیون کشف بشه ماهم بتونیم ازخودمون لذتی ببریم
خیلی اذیت میشم اگر دوستان گزینه ای برا درمان دارن معرفی کنند تا دیگران هم استفاده کنند شاید کمی بهتر بشیم
سلام . بهرحال بیماریه که نصیبمون شدبایدمداراکنیم مدام چرب نگهداریم ازنظرظاهری هم خجالت میکشمیم به امیداینکه درایران دارویی پیدابشه تامن وامثال من نجات پیداکنیم.
سلام
ارزوی سلامتی برای همه عزیزان داریم بهتر باشید