اگزما یکی از شایع ترین بیماری های التهابی پوست است که با علائمی مانند خارش، خشکی، قرمزی و تحریک پوستی همراه میشود و میتواند کیفیت زندگی افراد را به طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهد. اگرچه درمان اصلی اگزما بر پایه مراقبت از پوست و داروهای تجویزی است، اما شواهد علمی نشان میدهد که رژیم غذایی نیز در برخی افراد میتواند بر شدت علائم، دفعات عود بیماری و میزان التهاب بدن تأثیر بگذارد.
انتخاب غذاهای ضدالتهاب و پرهیز از خوراکی های حساسیت زا، به ویژه در افرادی که محرک های غذایی مشخصی دارند، میتواند به کنترل بهتر این بیماری کمک کند.
در این مقاله خواهیم گفت برای درمان اگزما چی بخوریم؟ چه خوراکی ها، میوه ها و ادویه هایی ممکن است علائم را تشدید کنند و یک نمونه رژیم غذایی مناسب برای افراد مبتلا به اگزما چگونه است. اگر به دنبال یک راهنمای جامع و مبتنی بر شواهد برای تغذیه مناسب در اگزما هستید این مطلب میتواند دید روشنی در اختیار شما قرار دهد.
اگزما چیست؟
اگزما یک بیماری پوستی بسیار شایع است که باعث خارش، قرمزی، خشکی و تحریک پوست میشود. این بیماری درماتیت آتوپیک نیز نامیده میشود. معمولاً در دوران نوزادی یا اوایل کودکی شروع میشود و میتواند تا بزرگسالی ادامه یابد. با این حال، اگزما میتواند در افراد در هر سنی رخ دهد.
نقش تغذیه در پیشگیری از اگزما
رژیم غذایی با بسیاری از جنبههای سلامت ما از جمله پوست مرتبط است. اگرچه هنوز اطلاعات زیادی در مورد نقش غذا و تغذیه در اگزما وجود ندارد، اما تعیین اینکه رژیمهای غذایی مختلف چگونه بر پوست تأثیر میگذارند، میتواند به کاهش این علائم کمک کند.
طبق موسسه ملی آلرژی و بیماری های عفونی آمریکا افراد مبتلا به درماتیت آتوپیک (شایع ترین نوع اگزما) در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به آلرژی غذایی هستند. افرادی که به درماتیت آتوپیک شدیدتری مبتلا هستند در مقایسه با عموم مردم بدون درماتیت آتوپیک، بیشتر به آلرژی غذایی مبتلا میشوند.
در حالی که افراد مبتلا به اگزما ممکن است بیشتر مستعد ابتلا به آلرژی غذایی باشند، این بدان معنا نیست که غذا علت اگزما است. این یک تصور غلط رایج است. غذا میتواند بخشی از علائم درماتیت آتوپیک باشد، اما به ندرت علت اصلی بیماری است.
برای درمان اگزما چی بخوریم؟
از آنجا که اگزما یک بیماری التهابی است، برخی معتقدند که یک رژیم غذایی ضد التهابی میتواند به مدیریت آن کمک کند. شواهد کافی برای مفید بودن این رویکرد وجود ندارد. با این حال یک مطالعه اخیر در کودکان نشان داد که خوردن غذاهای پیش التهابی (غذاهایی که باعث التهاب میشوند) ممکن است اگزما را بدتر کند. استفاده از یک رژیم غذایی مغذی مبتنی بر غذاهای کامل میتواند برای سلامت فرد مفید باشد.
نمونه هایی از غذاهای ضد التهابی عبارتند از:
ماهی
ماهی منبع طبیعی اسیدهای چرب امگا ۳ است که میتواند به کاهش التهاب کمک کند. نمونه هایی از ماهی های سرشار از امگا ۳ عبارتند از:
- ماهی سالمون
- ماهی تن آلباکور
- ماهی خال مخالی
- ماهی ساردین
- ماهی کولی
- شاه ماهی
غذاهای حاوی پروبیوتیک
برخی از غذاها به طور طبیعی حاوی پروبیوتیک هستند. پروبیوتیک ها باکتری هایی هستند که ممکن است به تقویت سلامت روده کمک کنند. این غذاها نیز ممکن است به کاهش التهاب در سراسر بدن کمک کند.
غذاهای حاوی پروبیوتیک عبارتند از:
- ماست
- کلم ترش
- کیمچی
- میسو
- تمپه
- کامبوچا
غذاهای سرشار از فلاونوئید
فلاونوئیدها ترکیبات ضد التهابی هستند که در طیف وسیعی از غذاها یافت میشوند. آنها معمولاً در پوست میوه ها و سبزیجات رنگارنگ وجود دارند. نمونههایی از غذاهای حاوی فلاونوئید عبارتند از:
- گوجه فرنگی
- فلفل قرمز
- چای
- سویا
- انواع توت
- سیب
- موز
دیگر مواد غذایی ضد اگزما
علاوه بر مواد غذایی که بالاتر گفتیم، مواد غذایی دیگری نیز وجود دارند که میتوانند به کاهش التهاب اگزما کمک کنند که عبارتند از:
- آب گوشت گاو یا مرغ
- سیب زمینی
- پیاز سبز
- گندم سیاه
- شیر برنج
- جوانه ماش
کدام رژیم های غذایی برای افراد مبتلا به اگزما مفید است؟
هیچ رژیم غذایی یا غذایی نمیتواند اگزما را درمان کند، اما شما میتوانید رژیم غذایی خود را تغییر دهید تا علائم را از بین ببرید.
For most people, pairing a well-balanced diet with regular exercise is always one of the best solutions you can take to improving your overall health.
برای بیشتر افراد، ترکیب یک رژیم غذایی متعادل با ورزش منظم، همیشه یکی از بهترین کارهایی است که میتوانید برای بهبود سلامت کلی خود انجام دهید.
با این حال رژیمهای غذایی زیر میتوانید به کنترل علائم اگزما کمک کند:
رژیم غذایی ضد التهابی
رژیمهای ضد التهابی فواید زیادی دارند، از جمله تسکین درد و کاهش علائم بیماریهای مزمن مانند فیبرومیالژیا. این رژیمها همچنین برای رفع علائم اگزما که میتواند ناشی از استرس، واکنش بیش از حد سیستم ایمنی بدن به آلرژنها یا محرکهای محیط شما باشد، مفید هستند.
رژیمهای ضد التهابی، لبنیات، غلات کامل، گوشت قرمز، آرد و شکر را محدود میکنند، اما بر سبزیجات و ماهی تاکید دارند. در واقع، وگان شدن (یا حفظ یک رژیم غذایی کاملاً گیاهی) نیز مسیر خوبی است.
رژیم غذایی مدیترانه ای
متخصصان پزشکی مدتهاست که فواید سلامتی رژیم مدیترانهای را ستایش کردهاند، رژیم غذایی مدیترانهای که بر بسیاری از سبزیجات، غلات کامل، حبوبات، ماهیهای حاوی اسیدهای چرب امگا ۳ (مانند ماهی سالمون یا ماهی تن) و روغن زیتون تاکید دارد. این برنامه غذایی بیشتر گیاهی است و ماهیهای زیادی را شامل میشود.
رژیم غذایی فاقد گلوتن
گلوتن در بسیاری از غذاها، از جمله چیزهایی که انتظار میرود – برنج قهوه ای، نان، چیپس، محصولات پخته شده – و چیزهای شگفت انگیزی مانند سس سویا و سس سالاد یافت میشود. برای برخی افراد، تغییر رژیم غذایی با گلوتن کمتر ممکن است مفید باشد.
گلوتن میتواند همه چیز را بدتر کند. هر زمان که مردم مشکلات مزمن دستگاه گوارش یا مشکلات پوستی داشته باشند و تحت درمان قرار گرفته اند و همه چیز منفی باشد، کار بعدی که پزشکان به آنها میگویند این است که سعی کنند گلوتن را از رژیم غذایی خود حذف کنند. گاهی اوقات فقط با انجام یک رژیم غذایی بدون گلوتن، ممکن است متوجه شوید که پوست یا وضعیت مزمن GI شما بهتر میشود.
رژیم غذایی حذفی
یک رژیم غذایی حذف، شامل حذف برخی مواد غذایی از رژیم غذایی شما برای کمک به شناسایی علت واکنش آلرژیک یا سایر علائم مرتبط با غذا است. برای چند هفته از مصرف یک ماده غذایی یا مواد غذایی خاص اجتناب خواهید کرد و سپس پوست خود را برای هرگونه تغییر زیر نظر بگیرید.
اگر علائم بهبود یافت، غذا را به آرامی و طی چند روز به رژیم غذایی خود وارد کنید. اگر علائم برگشت، احتمالاً یک محرک پیدا کرده اید. البته تنها در صورتی میتوانید از این رژیم پیروی کنید که پزشک شما تشخیص دهد و یا آن را توصیه کند.
آیا میتوان از اگزما پیشگیری کرد؟
بله روشهایی وجود دارند که می توانند در پیشگیری از این بیماری موثر باشند که عبارتند از:
نوشیدن آب کافی
نوشیدن آب کافی به طور مستقیم از اگزما پیشگیری نمیکند، اما میتواند به کاهش شدت علائم و بهتر شدن وضعیت پوست کمک کند. پوست سالم یک لایه محافظ دارد که مانع ورود مواد حساسیت زا و میکروبها میشود. کم آبی میتواند این سد را ضعیف کند، در حالی که آب کافی به عملکرد بهتر آن کمک میکند.
مرطوب نگه داشتن پوست
مرطوب نگه داشتن پوست یکی از مهمترین راه های پیشگیری از اگزما است، زیرا اگزما معمولاً با اختلال در سد دفاعی پوست همراه است. وقتی پوست خشک میشود، لایه محافظ آن ضعیف تر شده و آب بیشتری از سطح پوست تبخیر میشود. در نتیجه، مواد محرک، آلرژنها و میکروب ها راحت تر وارد پوست شده و میتوانند باعث التهاب، خارش و تشدید علائم اگزما شوند.
دوری از استرس
برای برخی افراد، استرس میتواند علائم اگزما را تحریک کند. پزشکان دقیقاً دلیل این امر را نمیدانند، اما راههایی برای کمک به کاهش استرس در زندگی شما وجود دارد، از تکنیکهای ذهن-بدن و مدیتیشن گرفته تا تغییرات سبک زندگی و رویکردهای درمانی مانند درمان شناختی رفتاری. با پزشک خود در مورد چگونگی کاهش استرس در صورت ایجاد اگزما صحبت کنید.
اجتناب از مواد غذایی محرک
وقتی فرد مبتلا به اگزما به یک ماده غذایی خاص حساسیت یا عدم تحمل داشته باشد، مصرف آن غذا میتواند سیستم ایمنی را تحریک کند و باعث افزایش التهاب در بدن شود. این التهاب ممکن است علائم اگزما مانند خارش، قرمزی، خشکی و التهاب پوست را تشدید کند. حذف آن ماده غذایی محرک از رژیم میتواند میزان این واکنشها و شدت علائم را کاهش دهد.
لیست غذاهای مضر برای اگزما
غذاهایی که معمولا باعث ایجاد واکنش اگزما میشوند عبارتند از:
- برخی از انواع آجیل
- گندم و گلوتن
- مرکبات
- سویا
- انگور
- کلم بروکلی
- تخم مرغ
- لبنیات، از جمله ماست، شیر گاو، پنیر و کره
- گوجه فرنگی
- میوههای خشک شده
- آووکادوها
- ادویهجات، مانند دارچین و وانیل
در حین اجتناب از غذاهای خاص، باید علائم خود را زیر نظر بگیرید تا مشخص شود که آیا علائم کاهش مییابند یا خیر. سپس غذاها را به صورت جداگانه مصرف کنید تا مشخص شود که آیا علائم برمیگردند یا نه. این کار به شما کمک میکند تا بفهمید کدام غذاهای محرک ممکن است باعث ایجاد مشکل شوند.
در اینجا چند سوال وجود دارد که میتواند به شما در نظارت بر هرگونه تغییر کمک کند:
آیا علائم اگزمای من با اجتناب از یک غذای خاص بهتر میشود؟ اگر علائم شما با حذف یک غذا کاهش نیابد، احتمالاً نیازی به حذف آن از رژیم غذایی ندارید.
آیا علائم اگزمای من پس از معرفی مجدد یک غذا برمیگردد؟ اگر علائم شما پس از افزودن یک غذای خاص به رژیم غذایی بدتر شود، باید از آن اجتناب کنید.
موارد زیر برای افراد مبتلا به اگزما توصیه می شود:
- یک دفترچه یادداشت دقیق از هر چیزی که میخورید و مینوشید و علائم که آنها در بدن شما ایجاد می کنند، داشته باشید. مقایسه این سوابق ممکن است به محدود کردن غذاهای محرک بالقوه کمک کند.
- پس از دوره حذف، به آرامی غذاها را یکی یکی به رژیم غذایی اضافه کنید. به این ترتیب، تشخیص اینکه کدام غذاها باعث واکنش میشوند آسان تر است.
- برخی از واکنش های غذایی ممکن است یک روز یا بیشتر طول بکشند تا ظاهر شوند. هر روز یک غذای جدید را به رژیم غذایی اضافه نکنید. در عوض همان غذا را برای چند روز دوباره وارد رژیم غذایی کنید تا واکنش ها بررسی شوند. پس از چند روز میتوانید غذای دیگری را دوباره به رژیم غذایی اضافه کنید.
- گاهی اوقات پزشک ممکن است آزمایش آلرژی را برای تعیین بهترین درمان برای اگزما توصیه کند. با این حال پزشک باید نتایج آزمایش را تفسیر کند. حتی اگر یک غذا در آزمایش آلرژی نتیجه مثبتی نشان دهد حذف آن از رژیم غذایی شما ممکن است مناسب یا مفید نباشد.
به طور کلی بهتر است روی حذف یا کاهش این موارد تمرکز کنید:
- غذاهایی که به آنها حساسیت دارید
- چربی های ترانس در غذاهای سرخ شده و تنقلات فرآوری شده
- غذاهای با فرآوری بالا و قند بالا، مانند غلات، آب نبات و نوشابه
- کربوهیدرات های تصفیه شده، مانند نان سفید و پاستا
چه میوه هایی برای اگزما ضرر دارد؟
بیشتر میوه ها برای اگزما مضر نیستند و در واقع میتوانند به پوست کمک کنند. میوه های تازه، ویتامین ها و آنتی اکسیدان هایی را فراهم میکنند که با التهاب مبارزه کرده و سوزش پوست را آرام میکنند. با این حال برخی از میوه های اسیدی یا دارای هیستامین بالا ممکن است در برخی افراد باعث تشدید اگزما شوند. برخی از این میوه ها عبارتند از:
- مرکبات (پرتقال، لیمو، گریپ فروت): محتوای بالای اسید میتواند پوست حساس را تحریک کند یا باعث خارش در اطراف دهان شود.
- توت فرنگی: میتواند به عنوان یک محرک هیستامین یا محرک اسید برای برخی افراد عمل کند.
- میوه های خشک: اغلب حاوی سولفیت یا قندهای اضافه شده هستند که ممکن است التهاب را افزایش دهند.
نکته: ناگفته نماند اگر به این میوه ها حساسیت نشان ندادید خود آنها میتوانند به بهبود علائم کمک کنند.
ادویه های مضر برای اگزما
اگرچه ادویه ها عموماً سالم هستند، اما برخی از آنها ممکن است علائم اگزما را تشدید کنند. این موارد عبارتند از:
- دارچین: اغلب باعث ایجاد بثورات موضعی در تماس با پوست یا خارش گسترده در هنگام خوردن میشود.
- میخک: حاوی اوژنول، یک جزء قوی از گیاه بالسام پرو (نوعی صمغ درخت که ترکیبات شیمیایی مشترکی با چندین ادویه محبوب پخت و پز شیرین دارد) است که میتواند باعث واکنش ایمنی بیش از حد شود.
- وانیل: این طعم دهنده که اغلب در محصولات پخته شده و دسرها پنهان است، میتواند به عنوان یک محرک پنهان اگزما عمل کند.
- جوز هندی و فلفل شیرین: این ادویه های گرم نزدیک به هم خطرات مشابهی از واکنش متقاطع دارند.
بیشتر بخوانید: اگر اگزما درمان نشود، چه می شود؟
نمونه رژیم غذایی برای اگزما
رژیم های غذایی ضد التهابی برای پیشگیری و کاهش علائم اگزما بسیار مفید هستند. یک نمونه از رژیم غذایی که برای اگزما مفید است را برای شروع می توانید مورد استفاده قرار دهید:
| وعده غذایی | پیشنهادهای غذایی |
|---|
| صبحانه | جو دوسر خرد شده با انواع توتهای تازه و دانه کتان آسیاب شده |
| ناهار | سالاد ماکارونی سبوسدار با مقدار زیادی سبزیجات تازه |
| شام | مرغ کبابی بدون چربی روی لوبیا چیتی |
| میانوعده | ماست یونانی بدون چربی همراه با یک تکه کوچک شکلات تلخ (حداقل ۷۰٪ کاکائو) |
نتیجه گیری
درمان اگزما تنها به مصرف دارو یا استفاده از کرم های موضعی محدود نمیشود و تغذیه نیز میتواند در کنترل علائم این بیماری نقش مکمل داشته باشد. اگرچه هیچ رژیم غذایی واحدی برای درمان اگزما وجود ندارد اما مصرف غذاهای کامل، سرشار از امگا ۳، پروبیوتیک ها، میوه ها و سبزیجات رنگارنگ و در مقابل، محدود کردن غذاهای فرآوری شده، قندهای افزوده و خوراکی هایی که برای هر فرد نقش محرک دارند، میتواند به کاهش التهاب و دفعات عود بیماری کمک کند.
از آنجا که محرک های غذایی در افراد مختلف متفاوت هستند، شناسایی غذاهای حساسیت زا از طریق ثبت رژیم غذایی، رژیم حذفی تحت نظر پزشک یا متخصص تغذیه و انجام آزمایش های لازم، بهترین راه برای تنظیم یک برنامه غذایی مناسب است. در نهایت یک رژیم غذایی متعادل و شخصی سازی شده در کنار درمانهای پزشکی و مراقبت صحیح از پوست، مؤثرترین رویکرد برای مدیریت طولانی مدت اگزما خواهد بود.
سوالات متداول مقاله برای درمان اگزما چی بخوریم:
۱- آیا تخم مرغ برای اگزما ضرر دارد؟
تخم مرغ میتواند محرک مهمی برای شعله ور شدن اگزما به ویژه در کودکان باشد و از طریق آزاد کردن هیستامین باعث التهاب پوست شود
۲- آیا ماست برای اگزما خوب است؟
ماست بسته به اینکه به شیر گاو حساسیت داشته باشید یا نه میتواند برای اگزما هم مفید و هم مشکل ساز.
۳- آیا سیر برای اگزما خوب است؟
استفاده از سیر خام برای اگزما خوب نیست و در واقع میتواند به پوست شما آسیب برساند.
۴- میوه های حساسیت زا برای اگزما کدامند؟
مرکبات (پرتقال، لیمو، گریپ فروت)، گوجه فرنگی، توت فرنگی، کیوی و آووکادو ممکن است برای بعضی افراد حساسیت به وجود بیاورند.
منابع:
سلام من ۱۴ سالم هست واز بچگی بدنم خارش داشت ولی الان فقط دستام خشکه میزنه قرمز هم هست به من گفتن اگزما هست خیلی هم میخاره چیکار کنم
علی عزیز، بهتره با دکتر پوستتون مشورت کنید.
سلام من الان ۱۴سالم از نه سالگی. اگزما داشتم از نوع هاد الان هم بخاطر کرونا نمی تونم برم دکتر. میشه بگین یک ماسک که بتونم بزای همیشه اژ شرش خلاص بشم. البته من پرهیز از گوجه فرنگی و… که حساسم نمی خورم ولی باز هم وخیمه
عسل عزیز، می تونید از ماسک روغن نارگیل استفاده کنید روغن نارگیل هم رطوبت پوست رو تامین می کنه و هم از التهاب و خارش جلوگیری می کنه. حمام جوی دوسر هم مفیده. تو یه وان آب یک پیمانه جو دو سر بریزید و قسمت هایی از پوست رو که اگزما داره داخلش قرار بدید. می تونید از چای گیاهی و روغن ماهی هم استفاده کنید.