علت یبوست چیست – مهمترین علت یبوست مزمن

آگاهی از علت یبوست می‌تواند به درمان این مشکل شایع در برخی افراد کمک کند. یبوست به معنای دفع سخت مدفوع و دفع کمتر از سه بار در هفته است. کمبود فیبر غذایی، مایعات و ورزش می‌تواند باعث یبوست شود، اما سایر شرایط پزشکی یا داروهای خاص نیز ممکن است از دلایل آن باشد. درمان […]

شایع‌ترین علت یبوست مرتبط با نوع تغذیه افراد است.
میانگین امتیاز 4 از 5

زمان مطالعه 20 دقیقه

تعداد بازدید 127625

تاریخ انتشار

آگاهی از علت یبوست می‌تواند به درمان این مشکل شایع در برخی افراد کمک کند. یبوست به معنای دفع سخت مدفوع و دفع کمتر از سه بار در هفته است. کمبود فیبر غذایی، مایعات و ورزش می‌تواند باعث یبوست شود، اما سایر شرایط پزشکی یا داروهای خاص نیز ممکن است از دلایل آن باشد.

درمان یبوست معمولا با تغییر در رژیم غذایی و ورزش یا حتی با برخی داروهای بدون نسخه انجام می‌شود. همچنین ممکن است به داروهای تجویز شده از سوی پزشک نیاز باشد. در این مقاله به بررسی علل شایع ایجاد یبوست می‌پردازیم. تا انتها با ما همراه باشید:

علت یبوست چیست؟

به طور کلی، یبوست زمانی رخ می‌دهد که مدفوع به آرامی در روده بزرگ حرکت می‌کند که کولون نیز نامیده می‌شود. اگر مدفوع به آرامی حرکت کند، بدن آب زیادی از مدفوع جذب می‌کند؛ در نتیجه می‌تواند سفت، خشک و به سختی دفع شود.

نظر دکتر کرمانی درباره جلوگیری از یبوست با غذا:

در ادامه به این سوال پاسخ می‌دهیم که چرا یبوست می‌گیریم و مهمترین و شایع‌ترین علت یبوست چیست؟

بیماری‌ها

اگر به یبوست مزمن مبتلا هستید، مراقب باشید؛ چرا که ممکن است نشانه‌ یکی از بیماری‌های زیر باشد:

  • بیماری‌هایی مانند ام اس یا پارکینسون و مشکلات نخاعی که اعصاب را تحت تاثیر قرار می‌دهند؛
  • سندروم روده‌ تحریک‌پذیر و رشد سرطانی که می‌توانند مسیر روده را ببندند.
  • بیماری‌های روانی مثل دیبروسیون، عصبانیت؛
  • بیماری‌های هورمونیک مثل مرض قند، کم‌کاری تیروئید، افزایش فعالیت غده‌ی پاراتیروئید، حاملگی؛
  • بیماری‌های عضوی مانند شقاق مقعد، بواسیر، تنگی مقعد، دایورتیکولوم، تومورکولون، تنگی روده‌ بزرگ؛
  • یبوست در اثر درد شقاق مقعد، آبسه‌ دور مقعد، فیستول مقعد؛
  • یبوست‌های انسدادی در اثر سرطان روده بزرگ، فشار غده سرطانی داخل شکم بر روده، چسبندگی روده‌ها، فتق و بواسیر.
بیماری‌هایی مانند کم کاری یا پرکاری تیروئید نیز می‌تواند علت یبوست باشد.
بیماری‌هایی مانند کم کاری یا پرکاری تیروئید نیز می‌تواند علت یبوست باشد.

رژیم لاغری غیر اصولی

شکی نیست که رژیم کاهش وزن می‌تواند برای برخی افراد منجر به یبوست شود. رژیم‌های پرپروتئین بیشتر از سایر رژیم‌ها در این امر دخیل هستند. یبوست در رژیم اغلب به دلیل کم آبی خفیف ایجاد می شود، بنابراین اولین قدم در پیشگیری و رفع یبوست، افزایش مصرف مایعات روزانه است.

علت یبوست چیست - مهمترین علت یبوست مزمن - 4 - علت یبوست - یبوست

علت یبوست

علت یبوست در این ویدئو شرح داده شده است، پیشنهاد می‌کنیم تا انتها تماشا کنید:

همچنین رژیم‌های لاغری که برخی از گروه‌های غذایی یا وعده‌های غذایی را حذف می‌کنند یا بر پایه چند غذای بسیار محدود هستند نیز در کنار خطر سو تغذیه، احتمال ابتلا به یبوست را نیز بسیار افزایش می‌دهند.

رژیم لاغری استاندارد که مملو از مواد غذایی گوناگون و بر پایه فیبر و مایعات و غذاهای سالم مانند گوشت و چربی سالم باشد، نه تنها شما را سیر نگه می‌دارد بلکه مانع مشکلات دستگاه گوارش و یبوست نیز خواهد بود.

سفره خانواده جدید

استفاده از غذاهای کم‌فیبر

درحالی که انسان به ۲۴ گرم فیبر در روز نیاز دارد، امروزه افراد معمولا کمتر از ۱۰ گرم فیبر می‌خورند. از آنجا که فیبر در روده‌ها هضم و جذب نمی‌شود، مدفوع مخلوط با فیبر، مقدار زیادی آب جمع می‌کند و به صورت توده‌ حجیم و مرطوب درآمده و عمل دفع را آسان‌تر می‌کند.

ولی مدفوع‌های بدون فیبر، کوچک و خشک هستند. ممکن است مدت طولانی در روده‌ بزرگ انباشته شده و خیلی دیرتر و با سختی دفع شوند.

از آنجا که مصرف زیاد فیبر باعث ایجاد نفخ می‌گردد، توصیه می‌کنیم که حتی‌الامکان از مقدار کم شروع کرده و مقدار آن را کم کم اضافه کنید.

یک علت یبوست مصرف بسیار کم مواد غذایی حاوی فیبر است.
یک علت یبوست مصرف بسیار کم مواد غذایی حاوی فیبر است.

اهمال در رفتن به سرویس بهداشتی

جمع شدن مواد دفعی و افزایش حجم آن باعث ایجاد احساس دفع می‌شود. این حالت، بهترین زمان برای دفع است. ولی اگر به این فرمان طبیعی جواب مثبت داده نشود و به آن بی‌توجهی شود، مایعات موجود در مواد دفعی، جذب شده و باعث یبوست می‌گردد.

عدم تحرک و فعالیت

حرکت و فعالیت بدنی، کلید حرکت مدفوع روده است. درصد ابتلا به یبوست در افرادی که در اثر کهولت سن یا معلولیت یا شکستگی استخوان دچار محدودیت حرکت شده‌اند، بیشتر از دیگران است.

یکجانشینی و عدم تحرک کافی در روز، از علل ابتلا به یبوست است.
یکجانشینی و عدم تحرک کافی در روز، از علل ابتلا به یبوست است.

کمبود مایعات

انسان روزانه به ۶ تا ۸ لیوان آب نیاز دارد. مصرف این مقدار آب برای کل سیستم بدن، خصوصا سیستم کلیوی و گوارشی ضروری است، زیرا بدون وجود مایعات در رژیم غذایی، دستگاه گوارش دچار مشکل یبوست می‌شود.

ضرورت ندارد که این مقدار مایعات را به صورت آب مصرف کنیم. باید این مقدار مایعات وارد بدن شود حال چه به صورت آب، چای، آبمیوه یا چه خود میوه؛ مخصوصا اگر از میوه‌های پر از تفاله یا میوه‌هایی باشد که پوست آن قابل مصرف است.

مهمترین علت یبوست کم آبی بدن و عدم نوشیدن آب کافی است.
مهمترین علت یبوست کم آبی بدن و عدم نوشیدن آب کافی است.

شیر و لبنیات

به نظر می‌رسد لبنیات یک علت یبوست باشد، حداقل برای برخی افراد. نوزادان و کودکان نوپا احتمالاً به دلیل حساسیت به پروتئین‌های موجود در شیر گاو در معرض خطر یبوست به نظر می‌رسند.

مروری بر مطالعات انجام شده در یک دوره 26 ساله نشان داد که برخی از کودکان مبتلا به یبوست مزمن با قطع مصرف شیر گاو بهبودهایی را تجربه کردند.

مصرف شیر گاو ممکن است خطر ابتلا به یبوست به ویژه در کودکان را افزایش دهد.
مصرف شیر گاو ممکن است خطر ابتلا به یبوست به ویژه در کودکان را افزایش دهد.

عمل جراحی

معمولا پس از عمل‌های جراحی (مخصوصا جراحی شکم) یبوست ایجاد می‌شود که می‌توانیم علت آن را در ۴ نکته جستجو کنیم:

  • کمتر غذا خوردن به ویژه غذاهای فیبردار؛
  • ترس از افزایش درد محل عمل، هنگام دفع؛
  • فلج موقت روده و توقف حرکت پریستالسیس آن در اثر عمل جراحی روده؛
  • عدم تحرک بیمار.
یک دلیل یبوست، انجام جراحی و عدم تحرک بیمار و تغییر برنامه غذایی او است.
یک علت یبوست، انجام جراحی و عدم تحرک بیمار و تغییر برنامه غذایی اوست.

کاهش مصرف سبزی و میوه

امروزه وجود سبزیجات در سفره‌های خانواده کم رنگ شده است. متاسفانه در رستوران‌ها نیز سبزیجات را کاملا حذف کرده‌اند و به جای آن نوشابه‌های خطرناک، زینت‌بخش سفره‌ها شده است. هر چه کمتر میوه و سبزی مصرف کنید احتمال ابتلا به یبوست بیشتر خواهد شد.

غذاهای حاوی گلوتن

گلوتن پروتئینی است که در غلاتی مانند گندم، جو و چاودار  یافت می‌شود و برخی از افراد ممکن است با خوردن غذاهای حاوی گلوتن دچار یبوست شوند.

اگر مشکوک هستید که گلوتن باعث یبوست شما می‌شود، قبل از حذف گلوتن از رژیم غذایی خود، حتما با پزشک صحبت کنید.

غلات حاوی گلوتن نیز در برخی افراد موجب یبوست و دیگر مشکلات گوارشی می‌شوند.
غلات حاوی گلوتن نیز در برخی افراد موجب یبوست و دیگر مشکلات گوارشی می‌شوند.

مسافر‌ت‌

یک علت یبوست تغییر آب و هوا و وضعیت افراد است. معمولا خیلی از افراد درمسافرت‌ها دچار یبوست می‌شوند و علت آن را می‌توان در موارد زیر ذکر کرد:

  • تغییر برنامه غذایی در سفر؛
  • به تعویق انداختن رفتن به سرویس بهداشتی؛
  • کثیف بودن سرویس بهداشتی و تنفر مسافر از وضعیت آن.

در زمان سفر از مصرف به اندازه مایعات و میوه و سالاد غافل نشوید!

در زمان سفر به اندازه کافی آب، میوه و سبزیجات مصرف کنید تا دچار یبوست نشوید.
در زمان سفر به اندازه کافی آب، میوه و سبزیجات مصرف کنید تا دچار یبوست نشوید.

مصرف غذاهای تصفیه شده

غلات فرآوری شده و محصولات آن مانند نان سفید، برنج سفید و ماکارونی سفید فیبر کمتری دارند و ممکن است نسبت به غلات کامل یا سبوس‌دار موجب یبوست شوند.

دلیل آن این است که سبوس و قسمت‌های جوانه دانه در طول فرآوری غلات حذف می‌شوند. به ویژه، سبوس حاوی فیبر است، یک ماده مغذی که حجم مدفوع را افزایش می‌دهد و به حرکت آن کمک می کند.

بنابراین، افرادی که یبوست را تجربه می کنند ممکن است از کاهش تدریجی مصرف غلات فرآوری شده و جایگزینی آنها با غلات کامل سود ببرند.

مهمترین دلیل ابتلا به یبوست در افراد، مصرف بیش از حد غذاهای فرآوری‌شده و کارخانه‌ای است.
مهمترین دلیل ابتلا به یبوست در افراد، مصرف بیش از حد غذاهای فرآوری‌شده و کارخانه‌ای است.

معلولیت و عدم تحرک

کاهش حرکت در معلولین، منجر به ایجاد یبوست می‌شود. توالت رفتن اینگونه افراد نیز سخت است و نرفتن به موقع دستشویی باعث افزایش یبوست می گردد.

علت یبوست چیست - مهمترین علت یبوست مزمن - 15 - علت یبوست - یبوست
علت یبوست

داروهای یبوست‌زا

مصرف تعداد زیادی از داروها باعث یبوست می‌شود که مهم‌ترین آنها عبارتند از:

  • مواد مخدر و داروهایی که مواد مخدری مثل مورفین و کدئین دارند؛
  • مکمل‌هایی که آهن دارند؛
  • فوروزماید و دیگر مدرها؛
  • کلسیم کاربونت؛
  • داروهای ضدافسردگی؛
  • داروهای ضد فشار خون؛
  • داروهای ضد پارکینسون؛
  • داروهای ضد حساسیت؛
  • داروهای ضد تشنج مثل فنوباربیتال؛
  • تکرار استفاده از داروهای ملین؛
  • داروهای ضداسهال.
تعداد زیادی از داروها نیز موجب یبوست می‌شوند؛ مانند داروهای ضد افسردگی.
تعداد زیادی از داروها نیز موجب یبوست می‌شوند؛ مانند داروهای ضد افسردگی.

غذاهای یبوست آور

می‌توان گفت مهمترین علت یبوست مصرف بعضی از غذاها مانند موز، کنسرو ماهی، سیب زمینی سرخ شده، شیرهای غلیظ و قنددار، نان سفید، شیرینی‌های خشک، بیسکویت، ماکارونی، نخود، لوبیا و باقلا است که باعث یبوست می‌شود. پس بهتر است در خوردن این غذاها اعتدال را رعایت کنید.

تغییرات هورمونی

هر نوع تغییر در هورمون‌های بدن به علت عادت ماهیانه، بارداری یا یائسگی می‌تواند روی روده نیز تاثیر داشته باشد. بسیاری از زنان قبل از عادت ماهیانه، دوره‌ای از یبوست را تجربه می‌کنند و هنگام عادت ماهیانه مشکل‌شان حل می‌شود.

همچنین، مشکلات مرتبط با غده تیروئید هم می‌تواند باعث یبوست شود.

تغییرات هورمونی در خانم‌ها در دوره پریود، بارداری و یائسگی نیز از علل شایع ابتلا به یبوست است.
تغییرات هورمونی در خانم‌ها در دوره پریود، بارداری و یائسگی نیز از علل شایع ابتلا به یبوست است.

الکل

اگر الکل به مقدار زیاد مصرف کنید، می‌تواند میزان مایعات از دست رفته از طریق ادرار را افزایش دهد و باعث کم آبی بدن شود.

کسانی که می‌خواهند با اثرات بالقوه کم آبی و یبوست الکل مقابله کنند، باید سعی کنند هر وعده الکل را با یک لیوان آب یا یک نوشیدنی غیر الکلی جبران کنند.

مصرف مشروبات الکلی موجب کم آبی بدن و در نتیجه ایجاد یبوست می‌شوند.
مصرف مشروبات الکلی موجب کم آبی بدن و در نتیجه ایجاد یبوست می‌شوند.

گوشت قرمز

گوشت قرمز ممکن است به دو دلیل یبوست را بدتر کند:

  • حاوی فیبر کمی است‌ و موجب خشک شدن مدفوع خواهد شد به ویژه اگر همراه با سبزیجات یا سالاد مصرف نشود.
  • برخلاف سایر انواع گوشت، مانند مرغ و ماهی، گوشت قرمز به طور کلی حاوی مقادیر بیشتری چربی است و غذاهای پرچرب زمان بیشتری برای هضم بدن نیاز دارند که ممکن است احتمال یبوست را حتی افزایش دهد.
مصرف بیش از اندازه گوشت قرمز خطر ابتلا به یبوست را افزایش می‌دهد.
مصرف بیش از اندازه گوشت قرمز خطر ابتلا به یبوست را افزایش می‌دهد.

استرس

یک علت یبوست می‌تواند استرس باشد. استرس باعث ایجاد علائم جسمانی و اختلال عملکرد روده می‌شود. همچنین تحقیقات نشان می‌دهد در زمان استرس میزان باکتری‌های مفید معده کاهش پیدا می‌کند.

دوره قاعدگی و یائسگی

در این دوران به دلیل تغییرات هورمونی و کاهش سطح استروژن و پروژسترون، اغلب خانم‌ها دچار یبوست می‌شوند که با یک برنامه غذایی پرفیبر و مصرف مایعات کافی، به راحتی قابل درمان است.

از آنجا که قاعدگی علت یبوست را تشدید می‌کند، یک برنامه غذایی پرفیبر برای درمان یبوست مفید است.
از آنجا که قاعدگی علت یبوست را تشدید می‌کند، یک برنامه غذایی پرفیبر برای درمان یبوست مفید است.

آنچه از مقاله علت یبوست آموختیم:

همان‌طور که دیدیم علت یبوست می‌تواند بسیار متنوع باشد و شما باید ببینید در چه شرایطی هستید و نوع تغذیه شما چگونه است. مصرف کم مایعات، سبزیجات و میوه، تاثیر برخی از داروها مانند داروی فشار خون، بیماری‌هایی مانند دیابت یا حتی گرفتن رژیم لاغری غیراصولی از مهمترین دلایل ابتلا به یبوست است. با آگاهی از علت این مشکل می‌توانید سریعا به درمان آن پرداخته و مانع بدتر شدن آن و ابتلا به بیماری‌های مزمن گوارشی شوید.

منابع:

 
علت یبوست چیست - مهمترین علت یبوست مزمن - 22 - علت یبوست - یبوست
مریم اصیلی کارشناس به اندام

بایوگرافی مریم اصیلی

میانگین امتیاز 4 از 5
    به اشتراک بگذارید
نظرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

نظرات شما
- 1402/10/19

سلام من ضایه نوخای هستم دو هفته شد خشکیت سوزش هیچیم نمیخورم

کارشناس به اندام 1402/10/20

سلام عزیزم نداشتن تغذیه مناسب هم این حالت وتشدید میکنه حتما میوه سبزی وغلات کامل در برنامتون باشه از روغن زیتون به عنوان یک ملین خوب استفاده کنید

-محمد 1402/09/17

با سلام من زمانی که دچار یبوست میشم داروی لاکسی ژل هیچ تاثیری ندارد تنها داروی موثر پودر سوربیتول یا یک قرص دیسیکلومین هست میخواستم بدونم علت چیه ممنون.

کارشناس به اندام 1402/09/18

سلام عزیزم چون داروها روی بدن تاثیر یکسانی نداره

-سیامک ماهر 1402/04/22

چقدر خوب و عالی بیان فرمودید لطفا آدرس مطب یا شماره تماس

کارشناس به اندام 1402/04/23

لطف دارین عزیزم تلفن تماس دفتر مرکزی 02532143

جعفر میربلوک 1401/10/11

مطالب بسیار اموزنده وکامل بیان شده .بینهایت سپاسگذار وممنونم .

کارشناس به اندام 1401/10/12

تشکر ازحسن نظرشما بزرگوار🙏🙏

0رضا از رشت 1401/09/10

تشکر از سایت خوب تان

رضا 1401/05/20

بسیار سپاسگزارم،من پسری دارم الآن چهارده سالشه یبوست شدید داره بیش از حد لاغرها و بسیار کم حوصله و بد اخلاق و تنبل ،میشه راهنماییم کنید؟

کارشناس به اندام 1401/05/22

سلام وقت بخیر .اگه یبوست خیلی شدیده باید به متخصص مراجعه کنید

یحیی اسماعیلی 1400/11/16

خیلی عالی وآموزنده بود ،دعا گو وسپاسگزارم

اکرم ابراهیمی 1400/10/26

عالی بودبسیاراگاه شدم سپاسگزارم

اکرم ابراهیمی 1400/10/26

عالی بودخیلی اگاه شدم ممنونم

منوچهر صالح 1400/10/11

با سلام آیا شیر بادام برای از بین بردن یبوست و یا آلو بخارا کدام بهترند؟

کارشناس به اندام 1400/10/13

سلام دوست عزیز آلو بخارا واقعا کاربردی و اثر گذار هست

فرشته 1400/09/26

با درود و سپاس ....من مدت طولانی به علت کم خونی قرص آهن و فولیک اسید مصرف کردم و دچار یبوست مزمن شدم با سبزیجات و غذاهای آبکی بهتر میشد و مشکلی نبود چند ماهی هست که دچار سوزش سر دل و معده درد شدم و سمت چپم زیر معده و زیر شکم هم گاهی درد خفیف دارم آیا به یبوست ربط دارد یا خیر؟ (درضمن مبتلا به آلرژی فصلی در بهار و پاییز هم هستم که مجبورم طبق دستور پزشک سیتیرزین یا لوراتادین مصرف کنم) لطفا راهنمایی کنید

کارشناس به اندام 1400/09/29

سلام دوست عزیز سوال شما تخصصیه و بهتره در موردش با یه متخصص مشورت کنید

مصطفی بادافره 1400/07/24

سلام واقعا خسته نباشید ممنون از توضیحات کامل. 💖💖💖💖💖

کارشناس به اندام 1400/07/24

سلام دوست عزیز ممنون از همراهی شما 🌸🌸

مهران 1400/05/11

سلام.وصمن سپاسگزاری خواستم بپرسم..همین الان ملاحطه نمودم که بعصی سایت ها موز را صد یبوست .وهمچنین حبوبات.لوبیا..را صد یبوست معرفی نموده..ولی شما یبوتت زا معرفی نموده اید.لطفا در این خصوص توصیح بفرمایید

کارشناس به اندام 1400/05/30

سلام دوست عزیز موز هم باعث یبوست میشه هم اسهال موز سفت و نرسیده باعث یبوست میشه و موز شل و سیاه باعث رهایی از یبوست

سید علی 1400/05/07

خیلی عالی سپاس

علی 1400/04/20

ممنون از راهنماییتون یک دنیا متشکرم از توضیحات کامل تون

ناشناس 1400/04/11

خیلی عالی توضیح دادید ممنون

ابراهیم 1400/04/08

خیلی عالی بود👏👏👏👏

ن 1400/04/02

ممنون ، بسیار مفید بود

علی 1400/03/31

ممنون از زحمت شما

صبا 1400/03/26

عالی