تغذیه سالمندان و اهمیت توجه به نیازهای غذایی آن‌ها

خانه » زندگی رژیمی » تغذیه سالمندان و اهمیت توجه به نیازهای غذایی آن‌ها

از مهم‌ترین مسائلی که در دوران سالمندی اهمیت دارد، تغذیه سالمندان و توجه به میزان غذای مصرفی آنهاست. سالمندی پديده‌ای طبيعيست كه با تغييرات فيزيولوژيك همراه است. روند اين تغييرات در افراد گوناگون، يكسان اما سرعت آن متفاوت است. پيری با كاهش قوای جسمی‌ و روحی همراه است.

پير شدن و سالخوردگی با كاهش تدريجی فعاليت‌های فيزيكی و افزايش بيماری‌های مزمن همراه می‌شود. به نظر مي‌رسد كه بهبود تغذيه سالمندان تا حد زيادی قادر است از اين مشكلات پيشگيری كند و يا از شدت تاثیر آن بکاهد. به همين دليل مسائل پزشكی و بهداشتی از جمله وضعيت تغذيه سالمندان در حفظ سلامتی این عزیزان مهم است.

سالمندان اغلب به میزان دریافت پروتئین مورد نیاز بدن خود توجه نمی‌کنند، در صورتی که بیش از هر زمان دیگری به پروتئین نیاز دارند. در اين مقاله به بررسی بعضی از مشكلات در تغذيه‌ سالمندان و نيازهای تغذيه‌ای آنها می‌پردازیم.

عوامل مؤثر در مشكلات تغذیه سالمندان

۱- عوامل جسمانی: كاهش كل انرژی مورد نياز، بيماری‌های مزمن، بی‌اشتهايی، تغيير حس چشايی، خرابی دندان‌ها، عدم تحرک بدنی، ناتوانی جسمی‌، مشكلات گوارشی، تداخل دارويی با غذاها و داروهای دیگر.

۲- مشكلات روحی و روانی: افسردگی، تنهايی، از دست دادن همسر.

۳- مشكلات اقتصادی: درآمد كم، كمبود امكانات برای تهيه و پختن غذای مناسب و زندگی در آسايشگاه.
اهمیت نیازهای غذایی سالمندان

گروه‌های غذایی که در تغذیه سالمندان باید در نظر گرفته شود:

۱- گروه غلات

این گروه شامل انواع نان به خصوص نوع سبوس‌دار، برنج، ماکارونی، سیب زمینی و سایرغلات می‌شود. برنامه تغذیه سالمندان باید بر اساس نیاز به انرژی و فعالیت بدنی، روزانه ۶ تا ۹ واحد از این گروه غذایی را شامل باشد. هر واحد از گروه غلات برابر با یک برش به اندازه کف دست (بدون انگشتان) یا معادل ۳۰ گرم از انواع نان (در مورد نان لواش ۳ یا ۴ کف دست)، نصف لیوان ماکارونی یا برنج پخته و یا یک عدد سیب زمینی پخته متوسط است.

۲- گروه میوه‌ها و سبزیجات

این گروه شامل انواع میوه‌ها و سبزی‌هاست که تامین کننده ویتامین A و C، مقداری از ویتامین‌های گروه B، آهن و مقدار قابل توجهی فیبر هستند. توصیه می‌شود روزانه حداقل دو واحد از گروه میوه‌ها و ۳ واحد از گروه سبزیجات در برنامه تغذیه سالمندان گنجانده شود.

هر واحد میوه‌ برابر با یک عدد میوه متوسط مانند سیب، پرتقال، یک چهارم طالبی متوسط، نصف لیوان گیلاس یا انگور، ۳ عدد زردآلو، ۴ عدد خرما و ۳ عدد انجیر خشک است. همچنین هر واحد از گروه سبزیجات برابر با یک لیوان سبزی برگی شکل مانند کاهو یا اسفناج، نصف لیوان سبزی پخته شده و یا نصف لیوان سبزی‌ خام خرد شده است.

میوه و سبزیجات

۳- گروه لبنیات

این گروه، موادی مانند شیر، ماست، پنیر، کشک، دوغ و بستنی را شامل می‌شود. مواد غذایی این گروه تامین کننده بخشی از پروتئین، کلسیم، فسفر و برخی مواد مغذی دیگر است. توصیه می‌شود در برنامه تغذیه سالمندان روزانه ۲ تا ۳ واحد از این گروه غذایی گنجانده شود. هر واحد از این گروه برابر با یک لیوان شیر یا ماست، یک و نیم لیوان بستنی کم چرب، ۳۰ تا ۴۵ گرم پنیر است.

۴- گروه پروتئین‌ها

با افزايش سن علاوه بر كاهش توده عضلانی، ذخيره پروتئينی بدن نيز كاهش می‌يابد. با بالا رفتن سن ميزان نياز به پروتئين در صورت ابتلا به بيماری‌ها و يا عفونت‌ها نه تنها كاهش نيافته بلكه ثابت مانده و يا افزايش می‌يابد. توصيه می‌شود چهل تا شصت درصد از انرژی دريافتی روزانه سالمندان از پروتئين‌ها به ويژه پروتئين‌های با كيفيت بالا تامين شود.

این گروه، انواع ماهی، مرغ، گوشت قرمز، تخم مرغ، انواع حبوبات و مغزها (گردو، بادام، فندق، پسته و…) را شامل می‌شود که تامین کننده پروتئین، آهن، برخی از ویتامین‌ها و املاح می‌باشند. مغزها نیز دارای آنتی اکسیدان و چربی‌های مفیدند. مقدار مورد نیاز روزانه برابر با ۲ واحد است که هر واحد معادل ۶۰ گرم از انواع گوشت پخته (۳ تکه خورشتی و یا دو کف دست برش ماهی) ،۲ عدد تخم مرغ، یک لیوان حبوبات پخته، نصف لیوان حبوبات خام و یا نصف لیوان از انواع مغزهاست.

نهایت لذت رو از دوران سالمندی ببرید.
اگه تو دوران جوانی تغذیه سالمی داشته باشید، ورزش کنید و سبک زندگیتون رو اصلاح کنید، دوره سالمندی برای شما تبدیل به یکی از شیرین ترین دوران‌ها می‌شه.
پس تا دیر نشده اقدام کنید.

با رژیم دکتر کرمانی سلامتی دوران سالمندی رو تضمین کنید.
برای ثبت نام کلیک کن
call-to-action

۵- ویتامین‌ها

یکی از ویتامین‌های موردنیاز در تغذیه سالمندان ویتامین D است. افراد سالمند با وجود تغییرات استخوانی و نداشتن فعالیت، کمتر در معرض نور خورشید قرار می‌گیرند و این امر خطر ایجاد پوکی استخوان در سالمندان را افزایش می‌دهد. یکی دیگر از ویتامین‌های مورد نیاز سالمندان ویتامین B12 است که کمبود آن در تغذیه سالمندان سبب مشکلاتی در دستگاه گوارش می‌شود.

ویتامین B12 در شیر، پنیر و تخم مرغ یافت می‌شود.

۶- مایعات

در دوران سالمندی میزان آب بدن و احساس تشنگی کاهش می‌یابد که این موضوع زمینه ابتلا به عفونت‌های دستگاه ادراری، تنفسی، زخم‌های بستر و یبوست را افزایش می‌دهد. بنابراین وجود ۶ تا ۸ لیوان آب در تغذیه سالمندان ضروری است. نوشیدن آب آلو یا آب برگه‌ نیز سبب گوارشی بهتر و دفع راحت تر می‌شود. سالمندان به دلیل تغییر در مرکز حساسیت به تشنگی در مغز، از مصرف آب خودداری می‌کنند، درحالی که به آب فراوان نیاز دارند.

توصیه‌هایی برای تغذیه سالمندان

  • سالمندان باید کمتر از چربی‌های اشباع شده با منشأ حیوانی استفاده کنند. از آنجا که زیتون و روغن آن جنبه حفاظتی برای عروق سالمندان ایجاد می‌کند، جایگزین مناسبی برای این نوع روغن‌ها است.
  • برخی از سالمندان به دلیل مشکلات گوارشی نمی‌توانند از شیر استفاده کنند. در این صورت به آنها توصیه می‌شود از منابع دیگری برای دریافت کلسیم استفاده کنند. مصرف روزانه ماست و دیگر مشتقات شیر برای جذب کلسیم فوق العاده است.
  • مصرف روزانه ۱ تا ۳ عدد گردو به دلیل داشتن امگا ۳ برای تغذیه سالمندان توصیه می‌شود؛ زیرا گردو جزء روغن‌های گیاهی است و مشکلی برای قلب و عروق آنها ایجاد نمی‌کند.
  • بهتر است تعداد وعده‌های غذایی روزانه افزایش و حجم هر وعده کاهش یابد.
  • سالمندان برای جلوگیری از پوکی استخوان باید از شیر و فرآورده‌های کم چرب آن، ماهی و مغزهایی مثل بادام، گردو و سبزی‌هایی مانند انواع کلم در برنامه روزانه‌شان قرار بدهند.
  • به سالمندانی که مشکل جویدن دارند توصیه می‌شود از غذاهای خرد شده، پوره، آبمیوه طبیعی و آب سبزیجات در برنامه غذایی خود استفاده کنند.
  • ورزش‌های سبک مانند پیاده روی و نرمش برای این قشر بسیار مفید است.
  • قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید حداقل به مدت ۲۰ دقیقه در روز لازم است. فقط حواستان باشد در زمان اوج تابش خورشید نباشد.
  • مراجعه به متخصص تغذیه و رژیم درمانی برای مشاوره و برخورداری از سلامت تغذیه‌ای توصیه می‌شود.
  • برای پیشگیری و کنترل بیماری‌هایی نظیر دیابت، چاقی، مشکلات قلبی-عروقی توصیه می‌شود وزن خود را کم کنند.
  • به دلیل وجود اسیدهای چرب در گوشت، پزشکان توصیه می‌کنند به میزان کمی از آنها استفاده شود. در طبخ گوشت سفید نیز حتی الامکان بهتر است از سرخ کردن گوشت بپرهیزید.
  • تغییر شکل در عضلات و کم تحرکی سبب یبوست در سالمندان می‌شود. مصرف میوه و سبزیجات مناسب در برنامه تغذیه سالمندان علاوه بر اثرات مفید ذکر شده در رفع یبوست موثر است.
  • سالمندان باید در حد نیاز، میوه و سبزیجات مصرف کنند. آنها علاوه بر مشکل جویدن به دلیل مشکلات گوارشی نیز در دریافت فیبر و پروتئین‌های میوه و سبزیجات ناتوان هستند. در این صورت می‌توانند به طرق دیگر مانند مصرف آب میوه‌ها و سبزیجات این مشکلات را حل کنند.
  • فراموش نکنیم احتمال سوء تغذیه در سالمندان بسیار بالاست و این موضوع خطر ابتلا به انواع عفونت‌ها را در آنها افزایش می‌دهد.
Sending
User Review
5 (3 votes)
    به اشتراک بگذارید

نظرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*