استئوآرتریت شایعترین شکل آرتروز است که بیش از ۳۰ میلیون بزرگسال را در ایالات متحده تحت تاثیر قرار داده است. این بیماری زمانی که غضروف مفاصل به مرور زمان از بین میرود، ایجاد میشود. این عارضه میتواند هر مفصلی در بدن را تحت تاثیر قرار دهد، اما افراد اغلب آن را در زانوها، دستها، گردن یا ستون فقرات خود مشاهده میکنند.
بسیاری از مردم به این نکته آگاهند که ایجاد تغییرات در سبک زندگی، مانند رعایت رژیم غذایی آرتروز میتواند به کاهش علائم این بیماری که شامل درد، سفتی، و تورم است، کمک کند. ما در این مقاله به بررسی این موضوع میپردازیم که برای درمان ارتروز چه بخوریم و از چه غذاهایی اجتناب کنیم تا راحت تر بتوانیم با چالش های آن کنار بیاییم. با ما همراه باشید.
برای درمان ارتروز چه بخوریم؟
اگرچه درمان قطعی آرتروز با کمک غذاها یا مکملهای غذایی خاص امکانپذیر نیست، اما طبق بیانیه بنیاد آرتریت، رژیمهای غذایی خاص مانند رژیم غذایی آرتروز میتوانند علائم آرتروز را بهبود بخشند. برخی از غذاها دارای قابلیتهای ضدالتهابی هستند که میتواند به کاهش علائم کمک کند، در حالی که بعضی غذاها بالعکس ذاتا ممکن است منجر به تقویت این علائم شوند. افراد مبتلا به آرتروز میتوانند برای کاهش علائم خود، مواد غذایی زیر را به رژیم غذایی خود اضافه کنند:
ماهیهای چرب
ماهیهای روغنی حاوی مقدار زیادی اسیدهای چرب امگا ۳ مفید هستند. این چربیهای اشباع نشده با خواص ضدالتهابی خود دردهای استخوانی را کاهش میدهند. افراد مبتلا به آرتروز باید حداقل یک وعده ماهی چرب در هفته، از جمله ماهیهای زیر را مصرف کنند:
- ساردین
- ماهی خال مخالی
- ماهی سالمون
- ماهی تن تازه
افرادی که استفاده از ماهی را دوست ندارند، میتوانند به جای آن از مکملهای حاوی امگا ۳ مانند روغن ماهی، روغن کریل یا روغن بذر کتان استفاده کنند. سایر منابع امگا ۳ عبارتند از: دانه چیا، روغن بذر کتان و گردو.
روغنهای سالم
علاوه بر ماهیهای چرب، برخی روغنهای دیگر نیز میتوانند التهاب را کاهش دهند. روغن زیتون فرابکر حاوی سطوح بالایی از اولئوکانتال است که ممکن است خواص مشابهی با داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) داشته باشد. روغن آووکادو و گلرنگ نیز گزینههای مفیدی هستند و ممکن است به کاهش کلسترول کمک کنند.
تاثیر لبنیات
شیر، ماست و پنیر سرشار از کلسیم و ویتامین D هستند. این مواد مغذی با افزایش استحکام استخوان علائم دردناک را بهبود میبخشند. لبنیات همچنین حاوی پروتئینهایی است که میتواند به عضلهسازی کمک کند.
سبزیجات
سبزیهایی با برگهای تیره سرشار از ویتامین D، فیبر و آنتی اکسیدانهای ضداسترس هستند. ویتامین D موجود در آنها برای جذب کلسیم ضروری بوده و میتواند سیستم ایمنی بدن را تقویت کند. سبزیهای برگ تیره عبارتند از:
- اسفناج
- کلم پیچ
- چغندر
- سبزی کولارد
کلم بروکلی
بروکلی حاوی ترکیبی به نام سولفورافان است که میتواند پیشرفت آرتروز را کاهش دهد. این سبزی همچنین سرشار از ویتامین K و C و کلسیم است.
چای سبز
چای سبز یک نوشیدنی محبوب در رژیم غذایی آرتروز است. آنتی اکسیدانهای موجود در آن ممکن است به مبارزه با التهاب ناشی از آرتروز کمک کند. چای سبز به صورت دمنوش، پودر خوراکی و مکمل استفاده میشود. البته تحقیقات بیشتری برای تأیید اینکه چای سبز واقعا میتواند به کاهش التهاب کمک کند و مشخص شود که کدام شکل و دوز مؤثرتر است، مورد نیاز است.
سیر
دانشمندان بر این باورند که ترکیبی به نام دی آلیل دی سولفید که در سیر وجود دارد، ممکن است علیه آنزیمهایی در بدن که به غضروف آسیب میرسانند، عمل کند.
آجیل
آجیل حاوی سطوح بالایی از کلسیم، منیزیم، روی، ویتامین E، فیبر و آلفا لینولنیک اسید (ALA) است که سیستم ایمنی و قلب را تقویت میکند.
آلوئه ورا
آلوئه ورا به اشکال مختلفی مانند قرص، پودر، ژل و به صورت برگ موجود است. این گیاه برای درمان خراشهای سطحی، آفتاب سوختگی و بهبود درد مفاصل مفید است و خاصیت ضدالتهابی دارد. آلوئه ورا اثرات منفی گوارشی داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) را – که معمولا برای درد استئوآرتریت استفاده میشود – ندارد.
گیاه پنجه گربه
پنجه گربه یکی دیگر از گیاهان ضدالتهابی است که ممکن است تورم ناشی از آرتروز را کاهش دهد. بومیان آمریکا بهطور سنتی از آن برای تقویت سیستم ایمنی استفاده میکنند. در یک مطالعه در سال ۲۰۰۲ نشان داده شد که گیاه پنجه گربه در کاهش پنجاه درصدی تورم مفاصل در ۴۰ فرد مبتلا به استئوآرتریت موثر بوده است. با این حال، عوارض جانبی احتمالی آن، عبارتند از:
- حالت تهوع و سرگیجه
- فشار خون پایین
- سردرد
این گیاه برای افراد مبتلا به سل و کسانی که از داروهای رقیق کننده خون و سرکوب کننده سیستم ایمنی استفاده میکنند، منع مصرف دارد.
کندر
پزشکان طب سنتی از خواص ضدالتهابی Boswellia serrata که کندر نیز نامیده میشود، برای درمان دردهای روماتیسمی استفاده میکنند. مصرف کپسولهای کندر ممکن است به بهبود درد، عملکرد و سفتی ناشی از آرتروز کمک کند. اما دوزهای بالای آن میتوانند بر کبد تأثیر منفی بگذارند. کندر به شکل قرص و کرمهای موضعی موجود است.
اکالیپتوس
عصاره برگهای اکالیپتوس در داروهای موضعی برای درمان درد آرتروز استفاده میشود. برگهای این گیاه حاوی تانن هستند که ممکن است به کاهش تورم و درد مرتبط با آرتریت کمک کند. برخی از افراد برای به حداکثر رساندن اثر، پدهای حرارتی اکالیپتوس را استفاده میکنند. اما باید توجه داشت که همیشه روغن اکالیپتوس باید با روغن حامل رقیق شود. ترکیب ۱۵ قطره روغن اکالیپتوس با ۲ قاشق غذاخوری بادام برای تسکین دردهای استخوانی مفید است.
زنجبیل
بسیاری از مردم از زنجبیل در آشپزی استفاده میکنند، اما این گیاه دارای خواص ضدالتهابی نیز هست. برخی از محققان معتقدند زنجبیل در رژیم غذایی آرتروز خواهد توانست جایگزین خوبی برای داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) باشد.
طب سنتی این گیاه را برای درمان روماتیسم مفصلی، آرتروز و درد مفاصل و ماهیچهها پیشنهاد میکند. زنجبیل نه تنها میتواند به مدیریت علائم آرتروز کمک کند، بلکه باعث جلوگیری از تخریب استخوان نیز میشود. چند راه مصرف زنجبیل عبارت است از:
- استفاده در دمنوش یا چای
- افزودن پودر زنجبیل به خورشها، سوپها و شیرینیها
- رنده کردن زنجبیل تازه در سالاد یا حتی املت
قابل توجه است که قبل از افزایش مصرف زنجبیل، باید با پزشک مشورت شود؛ زیرا این گیاه میتواند با برخی داروهای رقیق کننده خون (مانند وارفارین (کومادین) تداخل داشته باشد.
زردچوبه
کورکومین ترکیب فعال در زردچوبه است و در بدن به عنوان یک عامل ضدالتهابی قوی عمل نموده و آنزیم تحریک کننده التهاب را مسدود میکند. در مطالعهای روی ۳۶۷ فرد مبتلا به آرتروز زانو، دوز ۱۵۰۰ میلیگرمی عصاره کورکومین به اندازه ۱۲۰۰ میلیگرم ایبوپروفن در روز برای کاهش تورم و درد مؤثر بود. یکی از نکات منفی کورکومین این است که جذب آن برای بدن سخت است. بنابراین باید با چربی مصرف شود. مکملهای آن نیز پایه روغنی دارند.
پوست درخت بید
پوست درخت بید یک درمان قدیمی برای درد و التهاب است که از آن بهصورت دمنوش یا قرص استفاده میشود. برخی از تحقیقات میگویند که این گیاه میتواند به تسکین درد مفاصل مربوط به آرتروز کمک کند. با این حال، نتایج متناقض بوده و مطالعات بیشتری مورد نیاز است. عوارض جانبی رایج آن عبارتند از:
- ناراحتی معده
- فشار خون بالا
- واکنش آلرژیک (بهخصوص در صورت حساسیت به آسپرین)
- زخم معده و خونریزی در صورت مصرف بیش از حد
قبل از استفاده از پوست درخت بید به عنوان یکی از گیاهان در رژیم غذایی آرتروز، باید با پزشک خود مشورت کنید، به خصوص اگر از داروهای رقیق کننده خون استفاده میکنید یا زخم معده دارید. اگر به آسپرین حساسیت دارید، آن را مصرف نکنید.
بهترین رژیم غذایی برای آرتروز چیست؟
بهترین رژیم غذایی برای آرتروز، رژیمی است که التهاب را کاهش دهد، وزن را متعادل نگه دارد و از غضروف مفصل محافظت کند. این رژیم ها عبارتند از:
رژیم مدیترانهای
مطالعات نشان دادهاند که رژیم غذایی مدیترانهای، میتواند التهاب ناشی از آرتروز را کاهش دهد. این رژیم علاوه بر کمک به کاهش درد ناشی از استئوآرتریت، سلامت کلی بدن را نیز تضمین میکند و میتواند خطر ابتلا به موارد زیر را کاهش دهد:
- بیماری قلبی و سکته مغزی
- ضعف عضلانی در سنین بالاتر
- بیماری آلزایمر
- بیماری پارکینسون
- مرگ زودرس
رژیم غذایی مدیترانهای، شامل میوه و سبزیجات، غلات کامل، حبوبات، ماهی، ماست و چربیهای مفید مانند روغن زیتون و آجیل است. تغییرات سادهای مانند موارد زیر میتواند برنامه غذایی معمول یک فرد مبتلا به آرتروز را به رژیم غذایی آرتروز یا مدیترانهای تغییر دهد:
- مصرف غذاهای سرشار از فیبر و کربوهیدرات، مانند سیب زمینی شیرین، سیب زمینی، لوبیا، عدس، نان و پاستای سبوسدار
- مصرف میوه و سبزیجات فراوان
- ماهیهای چرب
- مصرف کمتر گوشت قرمز
رژیم ضدالتهاب
رژیم ضدالتهاب یک الگوی غذایی است که با هدف کاهش التهاب مزمن در بدن طراحی میشود؛ التهابی که در بسیاری از بیماریهای مفصلی نقش دارد. در این رژیم، تمرکز بر مصرف سبزیجات و میوههای رنگی، ماهیهای چرب سرشار از امگا ۳، مغزها، حبوبات، غلات کامل و روغن زیتون است و در مقابل، قندهای ساده، غذاهای فرآوریشده، سرخکردنیها و چربیهای ترانس به حداقل میرسند.
چنین الگویی نهتنها به کاهش درد و خشکی مفاصل کمک میکند، بلکه با کنترل وزن و بهبود سلامت عمومی بدن، روند تخریب مفصل را نیز کندتر میسازد.
هرگونه رژیم غذایی سالم
هرگونه کاهش وزن به شرطی که با یک رژیم غذایی سالم صورت بگیرد، برای افراد چاق میتواند در کاهش درد آرتروز موثر بوده و احتمال آسیب جدی مفصل و جراحی را کاهش دهد. احتمال ابتلا به آرتروز زانو در افراد دارای اضافه وزن، چهار تا پنج برابر بیشتر از افرادی است که این مشکل را ندارند.
کاهش وزن فشار روی مفاصل زانو و باسن را کم نموده و احتمال سایش و پارگی مفاصل را کاهش میدهد. جالب است که کاهش ۵ کیلوگرم از وزن، میتواند ۱۵ تا ۲۰ کیلوگرم فشار را از روی زانوها کم کند. همچنین، کاهش وزن ممکن است سطح پروتئینهایی که باعث تورم بدن و آسیب به مفاصل میشوند را کاهش دهد.
رژیم دکتر کرمانی تنها رژیمیه که حسرت هیچ غذایی رو به دلت نمیذاره. کافیه همین الان تصمیم بگیری که میخوای وزنت رو کم کنی و به اون اندامی که همیشه آرزوش رو داشتی برسی! از همین لحظه ما کنارتیم تا باهم به هدفت برسیم.
در رژیم غذایی آرتروز چه نخوریم؟
بدن فردی که با آرتروز زندگی میکند، همواره در حالت التهابی قرار دارد. باید توجه داشت همانطور که غذاهای دارای خواص ضدالتهابی ممکن است علائم را کاهش دهند، برخی از غذاها نیز حاوی موادی هستند که بهطور فعال در ایجاد التهاب نقش دارند. به همین دلیل بهتر است از انتخاب آنها تا حد امکان خودداری شود. انواع غذاهایی که باید از آنها اجتناب شود، موارد زیر است:
- شکر: قندهای فرآوری شده میتوانند باعث آزاد شدن سیتوکینها شوند که به عنوان پیامرسانهای التهابی در بدن عمل میکنند. قندهای صنعتی افزودنی به نوشیدنیهای شیرین شده، از جمله نوشابه، آبمیوه و قهوههای طعمدار، التهاب مفاصل را افزایش میدهند.
- چربیهای اشباع شده: غذاهای سرشار از چربی اشباع شده، مانند پیتزا و گوشت قرمز میتوانند باعث التهاب در بافت چربی شوند. این امر علاوه بر کمک به خطر ابتلا به چاقی، بیماری قلبی و کلسترول بالا میتواند التهاب آرتریت را تشدید کند.
- کربوهیدراتهای تصفیه شده: کربوهیدراتهای تصفیه شده مانند نان سفید، برنج سفید، و چیپس سیب زمینی با تولید اکسیدانهای پیشرفته گلیکاسیون انتهایی (AGE)، میتوانند التهاب را در بدن تحریک کنند.
شایعات غذایی مربوط به آرتروز
بسیاری از مردم ادعا میکنند که انواع خاصی از غذاها میتوانند آرتروز را تشدید کنند، اما همیشه شواهد علمی برای حمایت از نظریههای آنها وجود ندارد. سه شایعه رایج در مورد غذاهای مضر برای آرتروز عبارتند از:
- مرکبات باعث التهاب میشوند: برخی از افراد مبتلا به آرتروز معتقدند که باید از مصرف مرکبات اجتناب کنند، زیرا اسیدیته آن التهاب زا است؛ حال آنکه اینچنین نیست. در واقع، مرکبات دارای فواید ضدالتهابی و غنی از ویتامین C و آنتی اکسیدان هستند. با این حال، آب گریپ فروت میتواند با برخی از داروهایی که پزشکان برای درمان آرتریت استفاده میکنند، تداخل داشته باشد.
- پرهیز از لبنیات به تشدید آرتروز کمک میکند: اگرچه مصرف شیر، پنیر و سایر محصولات لبنی میتواند برای برخی افراد مشکلساز باشد، اما این مواد غذایی برای برخی دیگر میتوانند اثرات ضدالتهابی داشته باشند. برای افرادی که علائم التهابی مربوط به نقرس دارند، ممکن است شیر بدون چربی و کم چرب برای بهبود علائم آرتروز مفید باشد. تنها یک رژیم غذایی حذفی میتواند به افراد کمک کند تا تشخیص دهند که آیا علائم آنها با مصرف لبنیات بهبود مییابد یا بدتر میشود.
- برخی صیفیجات باعث التهاب مفاصل میشوند: گوجهفرنگی، سیبزمینی، بادمجان و فلفل، همگی حاوی ماده شیمیایی سولانین هستند که برخی آن را عامل درد آرتریت میدانند. با این حال، بنیاد آرتریت میگوید که هیچ مدرک علمی برای اثبات این موضوع وجود ندارد.
کلام پایانی:
همانطور که مطالعه کردید رژیم غذایی آرتروز میتواند علائم این بیماری را بهبود بخشد. اضافه وزن یا چاقی، فشار بیشتری بر مفاصل وارد میکند که میتواند علائم آرتروز را بدتر کند. اگر میخواهید بدانید اضافه وزن دارید یا خیر، می توانید با محاسبه BMI این کار را انجام دهید. در ضمن باید بدانید که یک رژیم غذایی متعادل در کنار ورزش، میتواند به افراد مبتلا به استئوآرتریت کمک کند تا وزن سالم خود را حفظ کنند.
منابع:
سلام ودرود وسپاس بیکران بسیار عالی بود
سلام ممنون از همراهی و توجه شما عزیزم
سلام مطالبهای خیلی خوبی کذاشته بودید ممنون
سلام تشکر از توجه شماعزیزم
سلام خیلی مطالب مفیدی بود ممنون
سلام مرسی ازتوجه شما عزیزم
ممنون وسپاس ازشما
درود برشما
سلام و عرض ادب مطالب بسیار مفید بود و کاربردی موفق باشید سپاس فراوان
سلام ممنون از توجهی که دارین عزیزم
ممنون اطلاعات خوبی بود استفاده کرم
تشکر از لطف وتوجه شما عزیزم
بسیار عالی و کاربری
سپاس ازشما
بسیار خوب
ممنون از راهنمایی های که کردین
تشکر ازتوجهی که دارین عزیزم