تاثیر منفی رژیم تکراری یا رژیم یویو بر بدن

رژیم غذایی، مقالات

    رژیم تکراری یا رژیم یویو چیست؟

    رژیم تکراری یا چرخه وزن به الگویی گفته می شود که در آن افراد وزن کم شده را دوباره اضافه می کنند و مجبور به دریافت مجدد رژیم می شوند. به این چرخه، رژیم تکراری نیز می گویند. در این فرآیند وزن افراد مانند یویو پایین و بالا می رود. ۱۰ درصد از آقایان و ۳۰ درصد از خانم ها این کار را امتحان کردند. بنابراین در این مقاله می خواهیم درباره مشکلات مرتبط با رژیم تکراری صحبت کنیم.

    ابتدا بیایید درباره دو نوع از رژیم غذایی یویو صحبت کنیم. یک نوع آن زمانی اتفاق می افتد که در گذشته به کمک غذا خوردن هوشمندانه و سالم و همچنین ورزش وزن کم کرده اید اما از بد روزگار مسیرتان منحرف شده و دوباره وزن کم شده را بازگردانده اید و این چرخه برای بعضی ها همچنان ادامه دارد.

    در چنین شرایطی چرخه یویو هیچ مشکلی برایتان به وجود نمی آورد و هر دقیقه ای که در وزن مناسب می گذرانید برایتان مفید است. فشار کمتری روی قلب و شریان هایتان است، خطر مبتلا شدن به بیماری ها کمتر می شود و همچنین طول عمرتان فوق العاده بالا می رود.

    در دومین نوع رژیم غذایی یویو ناگهان با خود تصمیم می گیرید رژیمی سفت و سخت در پیش بگیرید و دیگر در کنار کلم و بادام زندگی کنید. پس یک برنامه غذایی ۱۰۰۰ کالری یا یکی از این رژیم های عجیب و غریب با نام رژیم شیر و خرما، رژیم سوپ و … را در پیش می گیرید. این وضعیت هرگز پایدار نخواهد بود و به ناچار باید مثل قبل غذا بخورید. پس وقتی دوباره از به زندگی عادی برمی گردید هرآنچه کم کردید دوباره بازمی گردد. در این وضعیت چنین اتفاقی برایتان رخ می دهد؟

    رژیم یویو

     

    رژیم تکراری یا رژیم یویو چه بلایی بر سرتان می آورد؟

    ۱- کاهش سوخت و ساز بدن

     وقتی مقدار کالری خود را کم می کنید، سوخت و سازتان کند می شود. سپس به غذا خوردن عادی باز می گردید اما این بار با سوخت و سازی کند شده که باعث می شود چربی اضافه کنید. نترسید! کندی سوخت و ساز دائمی نیست.

    به مرور زمان موتورهای سوزاندن کالری به حالت عادی باز می گردند اما خب، تا این زمان ممکن است ۵ تا ۶ کیلو سنگین تر از قبل شده باشید. ممکن است باز هم وسوسه شوید چنین برنامه ای داشته باشید چون فکر می کنید زمانی که خودم رژیم می گرفتم، چه خوب بود! غافل از اینکه همان رژیم این بلا را سرتان آورده و این چرخه ادامه خواهد داشت. می بینید که گاهی همین رژیم گرفتن ها باعث می شود افراد بیشتر وزن اضافه کنند.

     

    ۲- عضله سوزی به جای چربی سوزی

    به شدت کالری دریافتی تان را محدود کردید و چربی و عضله سوزانده اید. وقتی دوباره به غذا خوردن عادی باز می گردید بیشتر این وزن از دست داده را به صورت چربی اضافه می کنید. پس ترکیب بدنی تان در واقع بدتر می شود. علاج این مشکل کاهش اندک اندک کالری و اضافه کردن ورزش به برنامه روزانه است. با این روش بدون اینکه به بافت عضلانی خود آسیب برسانید چربی ها را آب می کنید.

     

    ۳- افزایش وزن

    وقتی احساس گرسنگی دارید و مواد مغذی کافی به بدنتان نمی رسد تا بتواند به خوبی عمل کند، اینجاست که پلیس بدن که در واقع همان استرس است، فعال می شود. وقتی استرس بالا می رود مقدار کورتیزول ( هورمون استرس ) نیز افزایش پیدا می کند. بالا رفتن سطح هورمون استرس، ذخیره چربی بدن را افزایش داده و از کاهش وزن جلوگیری می کند.

    کاهش وزن می تواند سلامت قلب را بهبود و احتمال ابتلا به دیابت را کاهش دهد. همچنین تناسب فیزیکی تان را تقویت کند. رژیم تکراری به اندازه افزایش وزن ضرر ندارد اما مسلما از کاهش وزن و ثابت نگه داشتنش بدتر است. همه پژوهش ها با نوسان بودن وزن موافق نیستند. در پژوهشی طولانی مدت که ۱۵ سال ادامه داشت محققان به این نتیجه رسیدند گروهی که وزنشان دائما نوسان داشت نسبت به گروهی که وزنشان هرچند بالا ثابت بود بیشتر در خطر مرگ قرار داشتند.

    رژیم یویو

     

    ۴- افزایش اشتها 

    در طول رژیم گرفتن، کاهش چربی منجر به کاهش سطح هورمون لپتین ( کنترل گرسنگی) می شود. در موقعیت های عادی، ذخایر چربی لپتین را به درون جریان خون آزاد می کنند. این کار به بدن می گوید ذخایر انرژی در دسترس هستند و پیام می دهد که کمتر غذا بخورید. با سوزاندن چربی، لپتین کاهش و اشتها افزایش می یابد. در نتیجه بدن سعی می کند ذخایر انرژی خالی شده را دوباره پر کند و وزن فرد زیاد می شود.

    همچنین از دست دادن بافت عضلانی در طول رژیم سبب می شود بدن انرژی را نگه دارد. وقتی بیشتر افراد از رژیم کوتاه مدت برای کاهش وزن استفاده می کنند در طول یک سال ۳۰ تا ۶۵ درصد وزن کم شده را باز می گردانند. از هر سه رژیم گیرنده، یک نفر به وزنی بیشتر از قبل خود باز می گردد.  افزایش وزن مرحله پایانی رژیم تکراری را تکمیل می کند و ممکن است رژیم گیرنده را به سمت شروع یک چرخه دیگر هدایت کند.

     

    ۵- افزایش درصد چربی 

    برخی پژوهش ها نشان دادند کاهش و افزایش وزن دوباره سبب بالارفتن درصد چربی بدن می شود. در طول مرحله افزایش وزن، چربی خیلی ساده تر از عضله باز می گردد. در حقیقت بعد از چندین مرتبه درگیر شدن با رژیم تکراری درصد چربی تان افزایش پیدا می کند. پژوهش های دیگری نیز ثابت کردند داشتن سابقه چندین کاهش و افزایش وزن دوباره موجب افزایش درصد چربی بدن به خصوص در ناحیه شکم می شود.

    تاثیر رژیم تکراری بر کاهش وزن از زبان دکتر کرمانی:

     

    ۶- افزایش خطر ابتلا به دیابت

    رژیم تکراری با افزایش احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ در ارتباط است با این حال تمام تحقیقات این مورد را ثابت نکردند. محققان معتقدند کسانی که پس از کاهش وزن دوباره به وزنشان اضافه شده بیشتر وزن بازگشتی را در قسمت شکم دریافت کردند. چربی شکمی در مقایسه با چربی های دیگر نقاط بدن خطر بیشتری برای بروز بیماری دیابت نوع ۲ دارد.

    بررسی روی موش ها نشان داد موش هایی که طی ۱۲ ماه وزنشان پایین و بالا رفته است نسبت به موش هایی که پیوسته فقط وزن اضافه کردند سطح انسولین بیشتری دارند. افزایش سطح انسولین به این شکل می تواند از علائم ابتدایی بیماری دیابت نوع ۲ باشد.

     

    ۷- افزایش خطر بیماری قلبی

    اگر بیشتر وزنی که اضافه می کنید چربی باشد، ممکن است قلبتان در این بین ضرر کند. شاید به همین خاطر است که کاهش و افزایش وزن های رژیم یویو نشان داده می تواند روی مقدار کلسترول و تری گلیسرید تاثیر بگذارد و منجر به افزایش خطر بیماری های قلبی شود. این نوع رژیم گرفتن حتی می تواند برای مقدار آب بدن و تعادل الکترولیت ها نیز مشکل ایجاد کند.

    چرخه کاهش و افزایش وزن با بیماری عروق کرونر نیز در ارتباط است، مشکلی که در آن شریان های آذوقه رسان به قلب تنگ می شوند. بر اساس پژوهش روی ۹٫۵۰۹ فرد بزرگسال، افزایش احتمال ابتلا به بیماری های قلبی به اندازه نوسان در وزن بستگی دارد. هرچه مقدار کاهش و افزایش وزن بیشتر باشد احتمال خطر نیز زیاد می شود.

     

    ۸- ابتلا به کبد چرب

    کبد چرب زمانی اتفاق می افتد که بدن درون سلول های کبد چربی اضافی ذخیره می کند. چاقی از عوامل افزایش خطر ابتلا به بیماری کبد چرب است و افزایش وزن دقیقا فرد را تهدید به این بیماری می کند. کبد چرب با تغییر روش سوزاندن چربی ها و قند توسط کبد در ارتباط است و سبب افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ می شود.

    همچنین این بیماری می تواند منجر به از دست دادن کبد و یا به عبارتی سیروز کبد شود. پژوهش روی موش ها نشان داد چندین دوره کاهش و افزایش وزن می تواند موجب بروز کبد چرب شود.

    درمان کبد چرب را از زبان دکتر کرمانی بشنوید:

     

    ۹- افزایش فشار خون 

    بازگشت وزن یا افزایش وزن به صورت یویو بعد از رژیم گرفتن با افزایش فشار خون نیز در ارتباط است. کاهش و افزایش پیوسته وزن می تواند تاثیر مثبت کاهش وزن روی فشار خون را نیز در آینده از بین ببرد. پژوهش ها نشان دادند افرادی که برای طولانی مدت به صورت یویو رژیم می گرفتند بعدها با کاهش وزن بهبود بالایی در فشار خون را مشاهده نکردند.

    پژوهشی دیگر نشان داد این تاثیر می تواند بعد از ۱۵ سال از بین برود. همچنین دیگر بررسی های طولانی مدت نشان دادند هرچقدر فاصله چرخه کاهش و افزایش وزن بهم نزدیکتر باشد تاثیر منفی آن نیز قوی تر خواهد بود.

     

    ۱۰- ایجاد احساس نا امیدی

    دیدن اینکه نتیجه زحمات کاهش وزن طی یک دوره بازگشت از بین می رود بسیار ناامید کننده است. در واقع افراد بزرگسالی که سابقه رژیم تکراری دارند درباره زندگی و سلامت خود احساس خوبی ندارند و ناامید هستند. این افراد احساس می کنند روی سلامت و بدن خود کنترلی ندارند. با این حال چرخه کاهش و افزایش وزن با افسردگی و آسیب زدن به فرد در ارتباط نیست.

    اگر در گذشته با چرخه کاهش و افزایش وزن مشکل داشتید به خود اجازه ندهید که احساس شکست خوردگی، نا امیدی یا گناه داشته باشید. شاید رژیم هایی را امتحان کردید که در دستیابی به اهداف بلند مدتتان کمکی نکرده است اما این یک شکست نیست و بدان معناست که باید چیز دیگری را امتحان کنید.

    رژیم تکراری

    ۱۱- عدم تغییر سبک زندگی به صورت بلند مدت 

    بیشتر رژیم های غذایی قوانینی را برای دنبال کردن در یک دوره زمانی تجویز می کنند که برای رسیدن به وزن هدف یا دیگر اهداف سلامتی است. این نوع رژیم ها شما را آماده شکست می کنند چون یادتان می دهند انجام قوانین تا زمانی نیاز است که به هدفتان برسید.

    همین که رژیم را به پایان رساندید ممکن است به سادگی بلغزید و دوباره همان اشتباهات قبلی را انجام دهید و وزنتان بالا برود. از آنجا که در طول رژیم گرفتن بدن اشتها را افزایش می دهد و ذخایر چربی را حفظ می کند، معمولا رژیم موقت تبدیل به شکست می شود و به دنبال آن افزایش وزن و نا امیدی به سراغ فرد می آید. برای شکستن چرخه تغییر موقت و موفقیت روند کاهش وزن را قانون رژیمی ندانید بلکه تغییر سبک زندگی بدانید.

    در پژوهشی بزرگ که روی ۱۲۰٫۰۰۰ فرد انجام شد محققان دریافتند چندین عادت وجود دارند که وزن را طی سال ها کاهش دادند و ثابت نگه داشتند. در ادامه به برخی از این رفتارها که می توانند کاهش وزن طولانی مدت را در پی داشته باشند اشاره می کنیم:

    • خوردن غذاهای سالم: مانند ماست، میوه ها، سبزیجات و آجیل ها
    • پرهیز از غذاهای بی ارزش: مانند چیپس سیب زمینی و نوشیدنی های قندی
    • محدود کردن غذاهای نشاسته ای: استفاده از غذاهای نشاسته ای مانند سیب زمینی به صورت متعادل
    • ورزش کردن: کاری فعال پیدا کنید که از آن لذت می برید
    • خوب خوابیدن: هر شب ۶ تا ۸ ساعت بخوابید
    • محدود کردن تماشای تلویزیون: مدت زمان تماشای تلویزیون را محدود و یا در حال تماشای آن ورزش کنید.

    با ساخت یک سب زندگی مناسب که وزن سالم را تضمین کند می توانید موفقیتی بلند مدت بدست بیاورید. در رژیم دکتر کرمانی دقیقا به افراد سبک زندگی سالم آموزش داده می شود. همچنین زمانی که فرد به وزن ایده آل رسید می تواند رژیم تثبیت را دریافت کند تا گرفتار چرخه کاهش و افزایش وزن نشود.

    Sending
    User Review
    5 (1 vote)
      به اشتراک بگذارید

    دیدگاه ها

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    *